Έντυπη Έκδοση

ΚΕΡΑΜΕΙΚΟΣ - ΜΕΤΑΞΟΥΡΓΕΙΟ - ΠΛΑΚΑ

Γειτονιά real estate και συνοικία των... κερδών

Πρόθυμη να ακούσει τα αιτήματα των επιχειρηματιών που ενδιαφέρονται για την αξιοποίηση περιοχών γύρω από το κέντρο της Αθήνας εμφανίζεται η εξουσία. Επενδυτές ακινήτων και επαγγελματίες της διασκέδασης σε Κεραμεικό, Μεταξουργείο και Πλάκα αντιστοίχως επιλέγουν να προβάλλουν τις διεκδικήσεις τους μέσα από «συλλογικούς φορείς» που προσφάτως παρουσίασαν τις απόψεις τους, με εισήγηση του δημάρχου Ν. Κακλαμάνη, ενώπιον του δημοτικού συμβουλίου της Αθήνας και του γενικού γραμματέα του υπουργείου Περιβάλλοντος Α. Ανδρεόπουλου.

Την εγκατάλειψη (φωτ. από τον Κεραμεικό) έρχονται να εκμεταλλευθούν οι επενδυτές με σχέδια που βρίσκουν «ευήκοον ους» στην εξουσία Την εγκατάλειψη (φωτ. από τον Κεραμεικό) έρχονται να εκμεταλλευθούν οι επενδυτές με σχέδια που βρίσκουν «ευήκοον ους» στην εξουσία Με αφετηρία την Πλάκα στη δεκαετία του '80 ξεκίνησε η «ανακατάληψη» περιοχών του κέντρου που είχαν προηγουμένως εγκαταλειφθεί από τους κατοίκους και τη νομιμότητα. Αυτό που από τους πολιτικούς ονομάστηκε «ανάπλαση» οδήγησε και οδηγεί σε διαδικασίες που επιστημονικά αποκαλούνται «εξευγενισμός» (gentrification) και στη γλώσσα της αγοράς «ευκαιρία». Στο τέλος της ημέρας, όλα εξαρτώνται από τις κατευθύνσεις που θέτει (εάν θέτει) η πολιτική εξουσία. Για παράδειγμα, οι αυστηροί κανόνες που έθεσε η πολιτεία στην Πλάκα και οδήγησαν στο κλείσιμο δεκάδων νυκτερινών κέντρων εν μια νυκτί, συνοδεύτηκε μεταξύ άλλων από αγορές ακινήτων που κηρύχθηκαν διατηρητέα. Αντίστοιχες κινήσεις δεν έγιναν, για παράδειγμα, στου Ψυρρή και το Γκάζι. Αποτέλεσμα, εκεί να κυριαρχήσουν οι κανόνες της αγοράς και οι παλαιοί κάτοικοι που είχαν απομείνει να απομακρύνονται αδυνατώντας να ζήσουν ανάμεσα στα παράνομα διασκεδαστήρια.

Στην περιοχή που ορίζεται σήμερα μέσα στο τρίγωνο Πειραιώς - Ιερά Οδός - Ομόνοια δεν έχει ακόμη κυριαρχήσει κάποια τάση. Μετανάστες (34% στην απογραφή του 2001) και Ελληνες χαμηλοεισοδηματίες κατοικούν σε παλιές πολυκατοικίες, νέοι που ψάχνονται έρχονται να μείνουν σε χώρους που διατίθενται με φθηνό αντίτιμο, νεοκλασικά ανακαινίζονται από τα πιο δυνατά βαλάντια, οίκοι ανοχής συνεχίζουν να ανθούν πιο κοντά στην Ομόνοια, καλλιτεχνικά στέκια ανοίγουν το ένα μετά το άλλο σε διάφορα σημεία υπό την απειλή των κάθε μορφής παράνομων στοιχείων που φθάνουν έως εδώ με αφετηρία το ιστορικό κέντρο. Το καινούργιο δεδομένο ήταν η έλευση ενός επενδυτή ακινήτων, του Ιάσωνα Τσάκωνα, που μέσω της εταιρείας του «Ωλίαρος» εμφανίστηκε, απέκτησε και ανέλαβε τη διαχείριση δεκάδων ακινήτων και δήλωσε την παρουσία του με πολλούς τρόπους (εκθέσεις ReMap, αρχιτεκτονικός διαγωνισμός για κτήριο φοιτητικών κατοικιών, θέατρο κ.λπ.).

Ο Ιάσων Τσάκωνας που σπούδασε στις ΗΠΑ, εργάστηκε για χρόνια στο Αζερμπαϊτζάν και έγινε γνωστός για αγοραπωλησίες ακινήτων στην Αντίπαρο, αποφάσισε γύρω στο 2006 να επικεντρωθεί στην προαναφερόμενη περιοχή την οποία περιγράφει ως Κεραμεικο-Μεταξουργείο. Δέχτηκε κριτική για τον τρόπο με τον οποίο έδιωξε από κτήρια μετανάστες που είχαν βρει εκεί προσωρινή στέγη, έδωσε μεγάλη έμφαση στις καλλιτεχνικές δράσεις και την αποκατάσταση του αισθήματος ασφάλειας, προώθησε επιμελώς τις δημόσιες σχέσεις του. Τελικώς, κατάφερε στις 27 Ιουλίου 2010 να προβάλει εκτενώς μέσω μιας αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας (ΚΜ Πρότυπη Γειτονιά), και εμφανιζόμενος ο ίδιος ως κάτοικος, απόψεις περί του τι δέον γενέσθαι ενώπιον σύσσωμου του δημοτικού συμβουλίου.

«Θέλουν να μας διώξουν»

Στην Πλάκα, η κίνηση έγινε διαφορετικά. Ο επιχειρηματίας Βλάσης Σταθοκωστόπουλος με δεκάδες κέντρα διασκέδασης ξεκίνησε μαζί με άλλους επαγγελματίες τη σύσταση σωματείου με την επωνυμία «Συνοικία των Θεών». Ο ίδιος είναι στην προσωρινή διοίκηση μέχρι να εκδοθούν οι απαραίτητες για τη δραστηριοποίηση του φορέα δικαστικές αποφάσεις. Το γεγονός ότι το σωματείο είναι ακόμη υπό σύσταση δεν στάθηκε εμπόδιο να παραστεί αυτοπροσώπως στη συγκέντρωση που έγινε στις 28 Ιουλίου ο γενικός γραμματέας του ΥΠΕΚΑ Α. Ανδρεόπουλος, πρώην πρύτανης του ΕΜΠ και πρώην υποψήφιος δημοτικός σύμβουλος Αθηναίων.

Υποτίθεται ότι στόχος του σωματείου είναι να βρεθούν τρόποι συνύπαρξης των επαγγελματιών (ταβέρνες, μπαρ, καφενεία, καταστήματα τουριστικών ειδών κ.λπ.) με τους κατοίκους της περιοχής. Ωστόσο, στη συνάντηση συχνότατα επαγγελματίες καταφέρθηκαν εναντίον των κατοίκων «που θέλουν να μας διώξουν», θυμήθηκαν με νοσταλγία τις εποχές πριν τη δεκαετία του '70 όταν κυριαρχούσαν στην Πλάκα, είπαν για τους νεόπλουτους που φτιάχνουν πισίνες και «δεν θέλουν να τους ενοχλούμε» αλλά και τους πεζούς που φωνάζουν επειδή δεν μπορούν να περάσουν από τα πολλά τραπεζοκαθίσματα.

Το κυρίαρχο θέμα που ερχόταν και επανερχόταν ως αίτημα αφορά το Προεδρικό Διάταγμα για την Πλάκα. Τη διοικητική πράξη, δηλαδή, επί της οποίας βασίστηκε η ανάπλαση και θέτει αυστηρές απαγορεύσεις για τις χρήσεις των χώρων. Οι επαγγελματίες τόνισαν ότι το Π.Δ. είναι 30 ετών, «χρειάζεται επικαιροποίηση» και δεν μπορεί να τους απαγορεύει να ανέβουν στους πάνω ορόφους των κτηρίων.

Υπενθυμίζεται ότι επί υπουργίας ΠΕΧΩΔΕ Γ. Σουφλιά έγινε προσπάθεια αντίστοιχης «επικαιροποίησης» του Π.Δ. για την Πλάκα η οποία όμως πάγωσε μετά τις αντιδράσεις που προέκυψαν. Ο νυν γ.γ. του υπουργείου Περιβάλλοντος, αφού άκουσε τις (όχι πάντοτε κόσμιες) παρεμβάσεις, είπε στους παρισταμένους ότι πρέπει να καταγράψουν τα αιτήματά τους ώστε να γίνει μια συζήτηση για την αιτούμενη επικαιροποίηση.

Σημείωσε ταυτόχρονα ότι η Πλάκα χρειάζεται τους επαγγελματίες διότι με τη δραστηριοποίησή τους εξασφαλίζουν κίνηση και νομιμότητα σε σημεία της πόλης που δεν θα μπορούσαν να αστυνομευθούν εάν έμεναν σκοτεινά και ερημικά (επιχείρημα που χρησιμοποιεί συχνά και ο δήμαρχος Αθηναίων) συμπληρώνοντας μόνον ότι πρέπει να περιοριστούν σε ήπιες χρήσεις... *

«Η προεκλογική περίοδος είναι μια καλή εποχή...»

«Σας παρακαλώ πάρα πολύ. Πολιτική κάνουμε εμείς. Αν θέλετε να κάνετε πολιτική, πρέπει να σας κατεβάσουμε»...

Η έκρηξη έφτασε λίγο πριν από το τέλος της ωριαίας παρουσίασης που έκαναν πέντε εκπρόσωποι της εταιρείας «ΚΜ Πρότυπη Γειτονιά» διά στόματος του αναπληρωτή δημάρχου Χρ. Ακριτίδη, όταν κατάλαβε ότι ο ομιλών Ι. Τσάκωνας «δεν περιοριζόταν σε αυτά που τον αφορούν». Ο δήμαρχος Ν. Κακλαμάνης δεν ήταν παρών στην παρουσίαση, αν και ο ίδιος είχε εισηγηθεί να ακουστούν οι προτάσεις της «ΚΜ» για παρεμβάσεις στις οδούς Σαλαμίνος (ανάπλαση πεζοδρόμου) και Κεραμεικού (μετατροπή σε οδό ήπιας κυκλοφορίας με ποδηλατόδρομο).

Η συζήτηση ξεκίνησε με τον κ. Ακριτίδη να μιλά για «ομάδα κατοίκων» και ένα «πρωτόλειο πρότασης» που πρέπει να υποβληθεί στην αρμόδια υπηρεσία του δήμου. Λίγο πριν από την «έκρηξη», ο Ιάσων Τσάκωνας, που έπαιζε και ρόλο συντονιστή των ομιλητών, ζητούσε από το δημοτικό συμβούλιο να εφαρμόσει όσο γίνεται πιο γρήγορα την πρόταση επειδή «όπως ξέρουμε όλοι, η προεκλογική περίοδος είναι μια καλή εποχή να εφαρμόζονται έργα και αυτό είναι κάτι που θέλουμε να τονίσουμε».

Το παράδοξο είναι ότι ο κ. Τσάκωνας δεν συνόδευε καν την επείγουσα πρόταση με κάποιο προϋπολογισμό. Ατύπως μας ανέφερε όταν τον ρωτήσαμε στον διάδρομο ότι το κόστος θα είναι περίπου 1 εκατ. ευρώ και όχι παραπάνω, διότι θα χρησιμοποιηθούν υλικά-περισσεύματα από τις αποθήκες του δήμου... Οταν τον ρωτήσαμε αν η πρόταση απηχεί τις απόψεις όλων των κατοίκων της περιοχής, περιλαμβανομένων των μεταναστών, μας είπε αορίστως ότι έγιναν διάφορες συναντήσεις.

Ερωτήματα

Στην αρχή της συζήτησης ο σύμβουλος Κ. Καψής (παράταξη Σκανδαλίδη) έθεσε αλλεπάλληλα ερωτήματα για το ποιοι είναι οι κάτοικοι και επαγγελματίες που φέρνουν τις προτάσεις και ποιες οι στοχεύσεις τους. Αργότερα, η σύμβουλος Ελένη Πορτάλιου (Ανοιχτή Πόλη), αφού τόνισε ότι υπάρχουν πολλές μελέτες για την περιοχή που δεν έφτασαν ποτέ έως το δημοτικό συμβούλιο και μίλησε για τον «εξευγενισμό περιοχών» («φεύγουν οι φτωχοί, οι χρήσεις που είναι βρώμικες, έρχονται οι πλούσιοι»), προειδοποίησε: «Υπάρχει κίνδυνος να έχουν αγοραστεί διάφορα οικόπεδα και σπίτια, ίσως κοψοτιμής ίσως όχι, και να αναμένουν αυτά την οικονομική τους αναβάθμιση, μέσα από χειρονομίες που μας φαίνονται πολύ συμπαθείς, πολύ καλές». Αντί άλλης απάντησης, η πλειοψηφία του συμβουλίου απεφάνθη απλώς στο τέλος ότι «καμία απόφαση δεν θα παρθεί»...

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Ελλάδα
Με λέξεις-κλειδιά
Τοπική Αυτοδιοίκηση
Πολεοδομία και Χωροταξία