Έντυπη Έκδοση

Πέρα από τις στέγες στον ήλιο

*«Ρομπέρτο Τσούκο» του Μπερνάρ - Μαρί Κολτές «Νέα Σκηνή», Εθνικό Θέατρο

Στις ειδήσεις πέφτει πάνω στον εντυπωσιακό Ιταλό κακοποιό.

Ο Γιάννος Περλέγκας και η Ελενα Τοπαλίδου στην παράσταση που σκηνοθέτησε η Εφη Θεοδώρου Ο Γιάννος Περλέγκας και η Ελενα Τοπαλίδου στην παράσταση που σκηνοθέτησε η Εφη Θεοδώρου Νέος, όμορφος, απροσπέλαστος. Δέκα φόνοι σε έναν μήνα, πρώτοι πατέρα και μάνας, βιασμός ανήλικης, διαρρήξεις, απαγωγές, σύλληψη, απόδραση, νέα σύλληψη - αυτοκτονία στη φυλακή, με παρακαταθήκη μερικές μαγνητοφωνημένες σκέψεις ασυνάρτητης, τραχειάς ποιητικότητας. Εγκλήματα χωρίς αιτία. Για το τίποτε. Ενα αποτρόπαιο τέρας, κατά την κοινή λογική. Περίπτωση «απίστευτη, μυθική, μεγαλειώδης», κατά τον Κολτές, που βρίσκει τον ήρωά του. Ισως ονειρεύτηκε ότι από μια καθημερινή τραγωδία θα εκπηδούσε ένα δράμα αρχαίου μεγέθους.

Σε μια προκλητική δραματική διαθήκη (βρίσκεται στο τελευταίο στάδιο της αρρώστιας του), με τίτλο το όνομα του αγοριού, ο Κολτές οικοδομεί στιγμές, μονολόγους, με ισχυρή ροπή στον συμβολισμό. Η γνώση ότι καμιά ψυχιατρική, καμιά ποίηση δεν μπορούν να συλλάβουν το ανεξήγητο του κακού, δεν τον αφορά. Η κατανόηση δεν είναι το θέμα του, μήτε η εκπόνηση μιας «σύγχρονης τραγωδίας». Συνεπαρμένος από τον γριφώδη κατά συρροή δολοφόνο, ο Κολτές δημιουργεί από το αυθεντικό horror story τη μακάβρια αγιογραφία ενός απόκοσμου, κτηνώδους δαιμόνιου, περιβαλλόμενου από την ερωτική και τραγική αχλύ της απόλυτης ομορφιάς.

«Ας υπερασπιστούμε την ομορφιά, ακόμη κι όταν δεν είναι και τόσο ηθική», λέει και αποθεώνει τον διεστραμμένο άγγελό του ως ημίθεο, γυμνό ενώπιον ενός ήλιου «εκτυφλωτικού σαν ατομική βόμβα». Παρότι ο κοινωνικός περίγυρος φιγουράρει σε πλήρη ζόφο, ο Κολτές δεν θέλει τον killer του ένα θύμα κοινωνικών συνθηκών, που γκρεμίζεται απέλπιδος στο κενό από τις στέγες της φυλακής, αλλά έναν αριστοκρατικό παραβάτη, ένα «ποιητικό και φιλοσοφικό δημιούργημα» που απογειώνεται, γίνεται ένα με τον ήλιο.

Τον Τσούκο - «αδέσποτο σκύλο που σκαλίζει στα σκουπίδια, διαφανής και απαρατήρητος» και το αρχέτυπο της υπέρβασης διαπνέουν η παράφορη ταύτιση ενός μελλοθάνατου συγγραφέα με το άγνωστο δίδυμό του, ο ερωτισμός του «καταραμένου», η κραυγή της κοινής αγωνίας «δεν θέλω να πεθάνω. Θα πεθάνω», όνειρα διαφυγής στα χιόνια της Αφρικής...

Πώς σκηνοθετείται αυτό το κενό ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο; Δίπλα στον τεχνολογικό, μελοδραματικό γιγαντισμό της παγκόσμιας πρεμιέρας του Στάιν, που έτυχε να παρακολουθήσω στο Βερολίνο το '90, η χαμηλότονη λιτότητα της Εφης Θεοδώρου είναι μια υπόσχεση ουσίας. Φτωχό θέατρο, χωρίς συναισθηματισμούς νατουραλιστικής λογικής, θεατρικά καμουφλάζ και τον εξαναγκασμό μιας μυθοποίησης - γλιτώνοντας έτσι και τη βαριά σκιά του St. Genet.

Στο γυμνό, δίχως σημασία σκηνικό (Εύα Μανιδάκη), το περιβάλλον ορίζουν διάλογοι (μετάφραση Δημήτρη Δημητριάδη), δράση, φωτισμοί (Σάκης Μπιρμπίλης), μουσική (Νίκος Πλάτανος), ένας Αφρικανός με μπόγκο (Μιχάλης Αφολαγιάν). Αφαιρετικότητα που μας εισάγει σε μια γοητευτικά υπόκωφη αφήγηση, με αναλαμπές αδρού χιούμορ και υποβλητικές συνευρέσεις.

Ο σχεδόν τρυφερός στραγγαλισμός της μάνας, που σωριάζεται καταγής απαλά σαν πούπουλο (Σοφία Σεϊρλή), η ανάερη παντομίμα Τσούκο / ανήλικης («μη σου κλέψω αυτό που δεν πρέπει»), η παράδοση της διακορευμένης κόρης στην «πιάτσα» από τον αδελφό της, η συνάντηση Τσούκο / Γέρου (Γιάννης Βογιατζής) νύχτα στο μετρό, δύο εκτροχιασμένοι στο περιθώριο της ύπαρξης...

Στην πορεία, μυσταγωγική εσωτερικότητα και αποστασιοποίηση φυλλορροούν σε άνευρη, πεποιημένη, κατά βάθος υπεροπτική αισθητική υπόθεση, συμπαρασύροντας και τους ταλαντούχους ηθοποιούς, με αποκορύφωμα μια ενδεή, αμήχανη «κάθοδο στον ήλιο». Η ευγενής λιτότητα μεταλλάσσεται σε φτώχεια, ελλείψει ενός «διαόλου μέσα της». Ο εξαιρετικός Γιάννος Περλέγκας συρρικνώνεται εδώ σε άνθρωπο χωρίς ιδιότητες -πράος, άηχος, αβλαβής, μακριά από τα σκοτάδια του ζόφου. Παίζουν: Μαρία Πρωτόπαππα, Ελενα Τοπαλίδου, Ηλέκτρα Νικολούζου, Ερατώ Πίσση, Μάκης Παπαδημητρίου, Γιάννης Αναστασάκης κ.ά. *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Στη στήλη
Κριτική Θεάτρου
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική θεάτρου