Έντυπη Έκδοση

ΠΗΓΑΜΕ ΣΤΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΤΗΣ ΑΥΣΤΡΙΑΚΗΣ ΠΟΛΗΣ ΜΠΡΕΓΚΕΝΤΣ

Μια πλωτή «Αΐντα» σχόλιο στη νεοαποικιοκρατία

Το φεστιβάλ στην αυστριακή πόλη Μπρέγκεντς στηρίζει την επιτυχία του σε έναν ισορροπημένο συνδυασμό διπλής στόχευσης. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει θέατρο, κύκλους συμφωνικών συναυλιών, εκθέσεις, παραστάσεις μπαλέτου και όπερας.

Ενα γκρεμισμένο Αγαλμα της Ελευθερίας κυριαρχούσε στη σκηνή, που επέπλεε στη λίμνη της Κωνσταντίας (photo: Karl Foster) Ενα γκρεμισμένο Αγαλμα της Ελευθερίας κυριαρχούσε στη σκηνή, που επέπλεε στη λίμνη της Κωνσταντίας (photo: Karl Foster) Οσον αφορά την τελευταία, κάθε καλοκαίρι παρουσιάζονται δύο παραγωγές σε ισάριθμους κύκλους παραστάσεων: έναν μεγάλης διάρκειας, με πολλαπλές διανομές, που δίδεται σε πλωτή σκηνή υπαίθριου θεάτρου στη λίμνη της Κωνσταντίας, και έναν σύντομο, που φιλοξενείται σε κλειστό θέατρο. Οι πρώτες παραστάσεις δόθηκαν το 1946. Σήμερα, η μεν κλειστή σκηνή προσφέρει κάθε χρόνο μια πολύ σπάνια όπερα, ενώ στην πλωτή σκηνή παρουσιάζονται δημοφιλή έργα σε θεαματικές παραγωγές, υπογεγραμμένες από κορυφαίους σκηνοθέτες.

Τη δεκαετία του '90 την αισθητική των ανεβασμάτων στην πλωτή σκηνή απογείωσαν οι εμπνευσμένες συνεργασίες του Αγγλου σκηνοθέτη Ντέιβεντ Πάουτνι, που παραμένει μέχρι σήμερα καλλιτεχνικός διευθυντής του φεστιβάλ, με τον Ελληνα σκηνογράφο Στέφανο Λαζαρίδη («Ιπτάμενος Ολλανδός», «Ναμπούκο», «Φιντέλιο»).

Φέτος η κλειστή σκηνή φιλοξένησε ένα υποδειγματικό αφιέρωμα στον πολωνοεβραϊκής καταγωγής Σοβιετικό συνθέτη Μιετσισλάβ Βάινμπεργκ (1919-1996), που περιελάμβανε συναυλίες, μουσικολογικό συνέδριο, τη σατιρική όπερα «Το πορτρέτο» (1980) και την παγκόσμια πρεμιέρα της όπερας «Η επιβάτισσα» (1967/68) σε σκηνοθεσία Ντέιβεντ Πάουτνι. Στην τελευταία, που είχε θέμα το Ολοκαύτωμα, πρωταγωνίστρια ήταν η Ελενα Κελεσίδη -που ναι: δεν τραγουδά μόνο Βιολέτες και Τζίλντες!- και αρχιμουσικός ο Θεόδωρος Κουρεντζής (26, 28, 31/7/2010). Αμφοτέρων η υποδοχή από τον Τύπο υπήρξε ομόφωνα θετική.

Υπερθέαμα και πολιτική

Στην πλωτή σκηνή παρουσιάστηκε η «Αΐντα» του Βέρντι σε αναβίωση περσινής σκηνοθεσίας του Αγγλου Γκράχαμ Βικ, που μας είχε χαρίσει τον θαυμάσιο «Ταγχόιζερ» της ΕΛΣ (2009). Δίχως να αγνοεί τον θερμό, σπαρασσόμενο από αντιθέσεις συναισθηματικό πυρήνα του έργου, ο έμπειρος θεατράνθρωπος πρότεινε μια διεξοδικά επεξεργασμένη αποκωδικοποίηση του βερντιανού αριστουργήματος, που συνδύασε πειστικά χολιγουντιανό υπερθέαμα και πολιτική κριτική.

Βάση της σύλληψής του, που υπηρετήθηκε υποδειγματικά από το υποβλητικό σκηνικό του Πολ Μπράουν, ήταν ο έμμεσος σχολιασμός/σκεπτικισμός του συνθέτη για τη σχέση νικητή και ηττημένου με αφορμή τον αποικιοκρατικό επεκτατισμό της Ιταλίας εις βάρος της Αιθιοπίας την εποχή που γραφόταν η όπερα. Η μυθική αντιπαράθεση Αιγύπτου-Αιθιοπίας αντικαταστάθηκε με την πρόσφατη σύγκρουση ΗΠΑ με Ιράκ-Αφγανιστάν. Η μεταφορά οπτικοποιήθηκε εύγλωττα στο κατακρημνισμένο κολοσσιαίο Αγαλμα της Ελευθερίας, που κυριαρχούσε στη σκηνή -δριμύ σχόλιο στις «απελευθερωτικές» επεμβάσεις των Αμερικανών στον ισλαμικό κόσμο-, στους α λα Γκουαντάναμο κουκουλωμένους αιχμαλώτους που έσερνε ξοπίσω της σαν σκυλιά δεμένους με διαμαντοστόλιστες λαιμαριές η δεσποτική Αμνερις, στις πορτοκαλιές φόρμες που φορούσαν οι αιχμάλωτοι Αιθίοπες κ.λπ.

Την πολιτική ανάγνωση όξυνε οριακά η αναφορά στον θρησκευτικό φονταμενταλισμό αλλά ανεστραμμένα, από τη μεριά της Δύσης! Οι μοχθηροί Αιγύπτιοι ιερείς αποδόθηκαν ως αγέλη απειλητικών Παπών, ενώ η ιέρεια που ψάλλει τον εκστατικό ύμνο στον Φθα -μια αιθέρια Ελιζαμπέτα Μαρτοράνα!- εμφανίστηκε ως καθολική Regina Coeli («Βασίλισσα των Ουρανών») φερόμενη κυριολεκτικά στα ουράνια από πανύψηλο γερανό! Υποβλητικοί φωτισμοί, χειρουργικής ακρίβειας κινήσεις σκηνικών από δύο κολοσσιαίους γερανούς, ποικίλες εύγλωττες, καλαίσθητες εικαστικές και ιστορικίστικες αναφορές -η τελική «ανάληψη» του θνήσκοντος πρωταγωνιστικού ζεύγους στους ουρανούς μέσα στη φαραωνική νεκρική λέμβο έκοψε την ανάσα!- συμπλήρωσαν την όψη μιας υπέρλαμπρης παράστασης που κράτησε αδιάλειπτα μάτι, συναίσθημα και μυαλό σε εγρήγορση!

Και ο δικός μας Δ. Πλατανιάς

Μουσικά το ακρόαμα υπήρξε αντίστοιχα ικανοποιητικό. Αφού υπενθυμίσουμε ότι στο υπαίθριο, 7.500 ακροατών θέατρο της Μπρέγκεντς ο ήχος προβάλλεται ενισχυμένος μέσω υπερσύγχρονου συστήματος ηχείων, θα πούμε ότι, στις 7/8/2010, η διανομή κάλυψε τις απαιτήσεις των ρόλων άριστα. Τους πρωταγωνιστικούς ρόλους έφερε πλειάδα ικανών αν και όχι απαραίτητα διάσημων τραγουδιστών. Με το αγέρωχο παράστημα και τη μυώδη, σκούρα φωνή της η Λιούμπα Σοκόλοβα υπήρξε μια πραγματικά ιδανική Αμνερις. Απέναντί της, η Αΐντα της Καρίνε Μπαμπατζανιάν ήχησε ταιριαστά φωτεινότερη, λυρική και συναισθηματική. Τον Ρανταμές ενσάρκωσε ο στεντόρειος αλλά και ηδύφωνος Ιταλός τενόρος Ρούμπενς Πελιτσάρι. Οι Αντριου Γκάνγκεσταντ και ο Βιτόριο Βιτέλι τραγούδησαν πειστικότατα τους ρόλους του μοχθηρού ιερέα Ράμφιδος και του πατέρα της Αΐντας, Αμονάσρο· άλλες μέρες τον ρόλο του τελευταίου αποδίδει ο «δικός μας» Δημήτρης Πλατανιάς. Τη Συμφωνική της Βιέννης, τη Χορωδία της Φιλαρμονικής της Πράγας και τη Χορωδία του Φεστιβάλ της Μπρέγκεντς διηύθυνε με πυγμή ο Κάρλο Ρίτσι. *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Φεστιβάλ