Έντυπη Έκδοση

Γιώργος Ρωμανός

Καλύτερα να εξαφανιστείς, παρά να σέρνεσαι

Για πάρα πολλούς είναι αξεπέραστο συνώνυμο του χατζιδακικού ερμηνευτή. Οταν έχεις πει στα 19 σου χρόνια τα τραγούδια «Ο Τζώνης ο μπόγιας», «Ο Ιρλανδός και ο Ιουδαίος», «Τρεις κοπέλες απ' τη Θήβα» κι «Ενας ευαίσθητος ληστής», γίνεσαι μύθος, θέλεις δεν θέλεις. Τι έκανε, όμως, όλα αυτά τα χρόνια;

Καινούργια τραγούδια, άπειρες ιδέες: ο Γιώργος Ρωμανός είναι απολύτως παρών Καινούργια τραγούδια, άπειρες ιδέες: ο Γιώργος Ρωμανός είναι απολύτως παρών Τον ξαναβρήκαμε πέρυσι στις «Γραμμές» να διαδέχεται στη σκηνή τον Μανώλη Μητσιά και τον Λάκη Παππά, ερμηνεύοντας, με πολύτιμη ακρίβεια όπως πάντα, Χατζιδάκι: «Μυθολογία», «Καπετάν Μιχάλης», «Ορνιθες», «Κύκλος του CNS». Πρόσφατα τον εντοπίσαμε ως συμμέτοχο (ερμηνευτή σ' ένα τραγούδι και στιχουργό σ' ένα άλλο) στον καινούριο δίσκο «Κρατήσου απ' τη στάχτη» του Κώστα Λειβαδά. Επέστρεψε οριστικά ο Γιώργος Ρωμανός; «Μα, εδώ ήμουν», απαντά, γελώντας.

Η χατζιδακική «Μυθολογία» που ερμήνευσε στα 19 του, συνέβαλε καθοριστικά στον προσωπικό του μύθο, που αργότερα τον έχρισε «βασιλιά της ψυχεδέλειας» ή «παράδοξη δισκογραφική περίπτωση». Δεν είναι, όμως, καλύτερο να τα ξεκαθαρίσει ο ίδιος;

- Μένετε στα Εξάρχεια;

«Εμεινα πιστός στο ξεκίνημά μου».

- Και ο μύθος σας είναι ροκ: μποέμ, ιδιόρρυθμος, ξαφνικά εξαφανίζεται...

«Ισως γιατί δεν πέρασα ποτέ στην άλλη όχθη, δεν συνεργάστηκα με όποιους δεν θα 'πρεπε, δεν εκμεταλλεύτηκα καταστάσεις και πίστευα πως, εάν πρόκειται να κάνω κάτι, ή θα γίνει καλά ή καθόλου. Δεν ξεπούλησα τίποτα».

- Κοιμηθήκατε και σε παγκάκια;

«Ποτέ. Απλώς κάποτε κοιμήθηκα μερικά βράδια στο πάτωμα ενός άδειου διαμερίσματος, πάνω στο πέτσινο σακάκι μου. Αλλά ας μην υπερβάλλουμε. Η ζωή μου ήταν καλή και στο μεγαλύτερο μέρος της, άνετη. Υστερα, όποιος μουσικός δεν θέλει να "ξεπουληθεί", θα περάσει και περιόδους που πραγματικά δεν θα 'χει τίποτα».

- Γιατί επικράτησε η εντύπωση ότι εξαφανιστήκατε;

«Ισως γιατί δεν παρουσίασα καινούργια μουσική. Αν ακολουθούσα ό,τι μου πρότειναν, θα τραγουδούσα απλώς ό,τι ήδη έχω πει».

- Κάποιοι μπορεί να θεωρούν ρετρό μια βραδιά με τον Ρωμανό σε Χατζιδάκι;

«Η δική μου περίπτωση διαφέρει, γιατί ποτέ δεν "ξόδεψα" αυτά τα τραγούδια. Θα μπορούσα να είμαι καθημερινά κάπου και να λέω τη "Μυθολογία" και τον "Καπετάν Μιχάλη". Μου έχει προταθεί άπειρες φορές και δεν πήγα. Πήγα πέρυσι στις "Γραμμές", τυχαία. Μου τηλεφώνησε ο Μητσιάς -που δεν τον γνώριζα προσωπικά- και ήταν ευγενέστατος. Πήγα, η ορχήστρα ήταν εξαιρετική, είπα τραγούδια που τ' αγαπώ πάρα πολύ, βρεθήκαμε για πρώτη φορά στη σκηνή με τον γλυκύτατο Λάκη Παπά κι όλα ήταν υπέροχα. Εγινε έτσι, απλά, χωρίς διαφήμιση. Κι όμως ήρθε τόσος κόσμος».

- Μετά τον Χατζιδάκι, το ροκ. Δεν επιχείρησε να σας κρατήσει στο μουσικό του ύφος;

«Ποτέ. Κατάλαβε απ' την πρώτη στιγμή που με ρώτησε "γιατί θέλεις να είσαι στη μουσική;" και του απάντησα "για να τραγουδάω τα τραγούδια μου"».

- Νέος, ωραίος κι επιτυχημένος. Αντίτιμο;

«Ευτυχώς είχα τη σωστή παιδεία και δεν πήραν τα μυαλά μου αέρα...»

- Γιατί φύγατε για το Παρίσι το '72;

«Η ατμόσφαιρα ήταν αποπνιχτική. Με είχαν καλέσει στην ΕΡΤ για να μου πουν πως ό,τι αντιπροσωπεύω με τα μακριά μαλλιά και τα ρυθμικά τραγούδια, δεν ταιριάζει στην ελληνική νεολαία. Κι επειδή ήθελα και να ταξιδέψω, έφυγα».

- Στη Γαλλία, 14 χρόνια, τι κάνατε;

«Βρήκα έναν παραγωγό, πήγα σε μία εκδοτική εταιρεία, έκανα έναν προσωπικό δίσκο ("Dans le grenier") και διάφορα άλλα. Δούλεψα στη διαφήμιση για να ζήσω κι έκανα μουσική για ντοκιμαντέρ, σε σχολές μπαλέτου και θεάτρου...».

- Επιστρέψατε, όμως...

«Είχα την εντύπωση ότι γυρίζοντας θα μπορούσα να κάνω διάφορα άλλα».

- Διηγείστε, σαν να ήταν όλα απλά...

«Αγαπάω τρομερά τη ζωή και δεν αφήνω τον εαυτό μου να "πέσει" με τίποτα».

- Τώρα πώς ζείτε;

«Ας πούμε... σε μια πολύ παράξενη ισορροπία». *

ΠΑΡΕΞΗΓΗΣΕΙΣ...

***Δεν ξεκίνησα με τη «Μυθολογία» του Χατζιδάκι. Είχα ήδη βγάλει τις «Μπαλάντες» (Philips, 1965), με δικά μου τραγούδια. Και πιο πριν, το '63, είχαμε τραγουδήσει με τον Βασίλη Ριζιώτη το «Αστέρι του Βοριά» στους εισαγωγικούς τίτλους του «America-America» του Καζάν.

***Δεν είχα σχέση με τις μπουάτ. Κι όμως η «Lyra» με συμπεριέλαβε σ' έναν δίσκο με τίτλο «Οι φωνές των Μπουάτ». Τηλεφώνησα και ρώτησα τι δουλειά είχα εγώ στον δίσκο, αφού εκ πεποιθήσεως δεν τραγουδούσα ποτέ σε μπουάτ! Φοβόμουν ότι θα με φθείρει το να είμαι υποχρεωμένος να επαναλαμβάνω κάθε βράδυ τον εαυτό μου.

***Με κατέταξαν στο «Νέο Κύμα». Δεν είχα καμία σχέση ούτε μ' αυτό ούτε με τον Πατσιφά. Νέο Κύμα είναι ο Σπανός, ο Σαββόπουλος, η Αρλέτα, η Χωματά. Εκαναν υπέροχα πράγματα, αλλά εγώ έπαιζα με τελείως άλλο ήχο.

***Το «Ρολόι» (1968) είναι δικό μου τραγούδι και όχι του Βαγγέλη Παπαθανασίου. Αλλά σε μια διπλή συλλογή που κυκλοφόρησε πρόσφατα, από τη «Lyra», αποδίδονται μουσική και ενορχήστρωση σ' εκείνον, ενώ ο Βαγγέλης με τον οποίο ήμασταν πολύ φίλοι είχε έρθει για να παίξει χάμοντ.

***Μ' έχουν γκρουπάρει: «τρυφερός τραγουδιστής», «χατζιδακική φωνή», «Βασιλιάς της ψυχεδέλειας». Αλλά η κάθε περίοδος είχε τη σημασία της και ήταν ωραίο να είμαι διαφορετικός. Πίστευα ότι εάν μείνεις σε μια εποχή, μένεις για πάντα εκεί..

***Δεν εξαφανίστηκα. Εδώ ήμουν. Αλλά δεν μου πρότειναν σωστά πράγματα και δεν μου δινόταν η ευκαιρία να κάνω αυτά που πρέπει. Κι όσα μου πρότειναν, δεν θα θέλατε να τα κάνω. Είναι καλύτερα να λέτε «ο τύπος εξαφανίστηκε», παρά να με δείτε να σέρνομαι.

Μπορείτε να φανταστείτε τον Καζαντζίδη να λέει το «Λαμέντο»;

**Οι «Μπαλάντες» (1965, Philips, με παραγωγό τον Χατζιδάκι). «Μετά την ηχογράφηση για το "Αμέρικα-Αμέρικα", είπε ο Χατζιδάκις ότι έγραψε στα 17 του το "Ησουν βοριάς, ήσουν νοτιάς". Πετάχτηκα: "Κι εγώ γράφω από τα 13 μου". "Μπορούμε ν' ακούσουμε κάτι;" με ρωτάει. Πήρα την κιθάρα του Φάμπα κι έπαιξα 1-2 τραγούδια. Λίγο αργότερα, που τελείωσα το σχολείο, μου πρότεινε να ηχογραφήσω τις "Μπαλάντες"».

Η «Μυθολογία» (Columbia, 1966). «Ο Χατζιδάκις με άφησε ελεύθερο. Εχουν γράψει ότι στην ηχογράφηση είχα τρακ. Δεν ισχύει. Ηταν τόσο απλός και προσιτός ο Μάνος, που όλο αυτό ήρθε απολύτως φυσικά. Εχω διαβάσει όμως και κριτικούς που σχολίαζαν ότι αυτά τα τραγούδια έπρεπε να τα πει μια φωνή σαν του Καζαντζίδη ή του Μπιθικώτση. Τι εννοούν; Οτι ο Χατζιδάκις έκανε λάθος; Μπορείτε να φανταστείτε τον Καζαντζίδη να λέει το "Λαμέντο";»

Ποιο τραγούδι δεν μπήκε στη «Μυθολογία». «Το "Πέρα στο Θολό Ποτάμι". Το ηχογραφήσαμε, όμως, με τον Χατζιδάκι στο πιάνο. Μετά το άκουσα στον "Μεγάλο Ερωτικό" από τη Φλέρυ. Μαγικό...».

Ο «Καπετάν Μιχάλης» (Columbia, 1966). «Οταν μου πρότεινε ο Χατζιδάκις να πω τα τραγούδια για την παράσταση του Κατράκη, μόλις τελείωνα το βιβλίο του Καζαντζάκη. Στις ηχογραφήσεις ο Χατζιδάκις παίζει τσέμπαλο, κιθάρες ο δάσκαλος μου ο Μηλιαρέσης με τον Φάμπα και τον Ροδουσάκη. Δεν ξεπερνιούνται τέτοιες εμπειρίες. Θυμάμαι τον Κατράκη να με σφίγγει στην αγκαλιά του συγκινημένος κι αμίλητος».

Τα «Δυο Μικρά Γαλάζια Αλογα» (1969). «Δεν ξέρω αν θεωρείται πρωτοποριακός δίσκος της ελληνικής ηλεκτρονικής σκηνής. Πρόσφατα είδα σ' ένα φανζίν κάποιο γκρουπ να περιγράφει μια φανταστική συνομιλία με τον Γιώργο Ρωμανό! Κάποιος άλλος έχει πάρει ένα θέμα από τα «Γαλάζια άλογα» και παίζει από πάνω γκαράζ. Μερικά απ' όσα έκανα, δεν πήγαν χαμένα..».

Το «Κράμα» (1988). «Δεν κυκλοφορεί. Από την εταιρεία αποφάσισαν ότι δεν πρέπει να ακουστεί, με το πρόσχημα ότι ήταν "δύσκολο"».

Το «Παραλήρημα» (1992) με τον Βλάση Μπονάτσο. «Είχα προτείνει μια σειρά τραγουδιών σε διάφορες εταιρείες. "Ναι", μου έλεγαν, "χρειάζεται ένα come-back"! Οταν κατάλαβα ότι δεν θα με άφηναν να τα πω, τα έδωσα στον Βλάση».

Κι ένας δίσκος... αδισκογράφητος. «Εχω πολλά καινούργια πράγματα, τραγούδια και ορχηστρικά. Με ενδιαφέρει επίσης να δημιουργηθεί μια ορχήστρα, και μαζί με νέους ανθρώπους να γυρίζουμε την Ελλάδα και να παίζουμε Χατζιδάκι, κάποια δικά μου κι άλλα χιλιάδες ωραία τραγούδια. Δεν με ενδιαφέρει η προσωπική προβολή. Τα καινούργια τραγούδια μου όμως πρέπει να υπάρξουν. Με καίει, γιατί έχω μεγαλώσει και ξέρω ότι αυτή μπορεί να είναι η τελευταία μου μεταμόρφωση».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Μουσική