Έντυπη Έκδοση

Τατζ Χαργκέι

«Η μπούρκα ουδέποτε υπήρξε μέρος του Ισλάμ»

Τον έχουν περιγράψει σαν «αγκάθι στο πλευρό του μουσουλμανικού κατεστημένου της Βρετανίας», χαρακτηρισμό που ο ίδιος προσυπογράφει.

Σύμφωνα με τον Τατζ Χαργκέι, ο δημόσιος διάλογος γύρω από το Ισλάμ στη Βρετανία κυριαρχείται από τις ακραίες φωνές. Ο ίδιος επιμένει ότι μιλάει εκ μέρους του προοδευτικού, φιλελεύθερου Ισλάμ και κάνει πράξη τα κηρύγματά του υπέρ της ισότητας: επιτρέπει σε άνδρες και γυναίκες να προσεύχονται από κοινού, τελεί θρησκευτικούς γάμους ανάμεσα σε μουσουλμάνους άνδρες και μη μουσουλμάνες γυναίκες, ενώ έχει επανειλημμένα καλέσει γυναίκα θεολόγο να τελέσει τις προσευχές της Παρασκευής -τη γνωστή φεμινίστρια μουσουλμάνα ακαδημαϊκό Αμίνα Ουαντούντ.

Γεννημένος στη Νότια Αφρική -όπου είχε αναπτύξει ακτιβιστική δράση ενάντια στο απαρτχάιντ- ο Χαργκέι ζει στη Βρετανία σχεδόν τρεις δεκαετίες. Τα τελευταία οκτώ χρόνια, ως ιδρυτής και ιμάμης του Κέντρου Μουσουλμανικής Εκπαίδευσης της Οξφόρδης, μιλάει για την ανάγκη δημιουργίας ενός «βρετανικού Ισλάμ», στο οποίο δεν υπάρχει χώρος για «φυλετικά έθιμα που δεν έχουν σχέση με τη θρησκεία». Ετσι κι αλλιώς υποστηρίζει τις υγιείς αποστάσεις ανάμεσα στη θρησκευτική και την κοσμική εξουσία μέσω της οργάνωσης «Βρετανοί μουσουλμάνοι υπέρ της Κοσμικής Δημοκρατίας», ιδρυτικό μέλος της οποίας είναι η γνωστή αρθρογράφος του Independent Γιασμίν Αλιμπάι Μπράουν.

- Εχετε ταχθεί υπέρ της απαγόρευσης της μπούρκας και της νικάμπ σε δημόσιους χώρους. Γιατί;

«Η μπούρκα είναι μια μάσκα και ουδέποτε υπήρξε μέρος του Ισλάμ. Είναι απολύτως αδύνατο να βρει κανείς αναφορά στην μπούρκα ή τη νικάμπ στο Κοράνι. Στο μεταξύ, και η χιτζάμπ [σ.σ. η μαντίλα] κάνει την εμφάνισή της στο Κοράνι οκτώ φορές, αλλά, και πάλι, πουθενά δεν αναφέρεται σε σχέση με το κεφάλι της γυναίκας. Αυτό που το Ισλάμ καλεί τους πιστούς να κάνουν, άνδρες και γυναίκες, είναι να ντύνονται σεμνά όταν βρίσκονται σε δημόσιους χώρους. Οι γυναίκες καλούνται επιπλέον να καλύπτουν το στέρνο τους. Αλλά πουθενά στο Κοράνι δεν γίνεται λόγος για τα μαλλιά. Τέλος πάντων, αν κάποιες γυναίκες θέλουν να τα καλύπτουν, καλό είναι να γνωρίζουν ότι δεν είναι υποχρεωτικό».

- Πάντως στη δημόσια συζήτηση η μπούρκα αντιμετωπίζεται ως θρησκευτικό σύμβολο.

«Είναι σύμβολο των ριζοσπαστικών και φανατικών στοιχείων, όχι του Ισλάμ. Αυτή η ιδέα ότι επιτρέπεται να μετατρέψεις μια γυναίκα σε νίντζα, σε περιφερόμενη σκηνή, σε ένα είδος ταχυδρομικού κουτιού, είναι έθιμο ορισμένων αραβικών φυλών, το οποίο εξάγεται σήμερα οπουδήποτε στον κόσμο ζουν μουσουλμάνοι. Οι άνθρωποι που διαφωνούν με την απαγόρευση το κάνουν γιατί έχουν πιστέψει ότι είναι έκφραση θρησκευτικής πίστης. Οι εξτρεμιστές χρησιμοποιούν τη θρησκεία σαν πρόσχημα. Είμαι μουσουλμάνος, ορθολογιστής και δεν θέλω να χάνω το χρόνο μου με παρωχημένα έθιμα φυλετικών κοινωνιών. Το Ισλάμ είναι οικουμενική θρησκεία και δεν εγείρει ξεχωριστές πολιτισμικές απαιτήσεις. Ακούστε: το 615, ο Μωάμεθ είπε στους πιστούς του να ζητήσουν άσυλο στην Αβησσυνία, τη σημερινή Αιθιοπία. Εκεί άρχισαν να ντύνονται, να τρώνε και να παντρεύονται όπως οι Αιθίοπες. Μάλιστα πολέμησαν στο πλευρό του βασιλιά, ο οποίος τους είχε δώσει άσυλο. Αλλά κράτησαν την ταυτότητά τους ως μουσουλμάνοι. Ενσωματώθηκαν χωρίς να αφομοιωθούν. Αυτό είναι το σημαντικό- να ενσωματωθείς χωρίς να χάσεις την ταυτότητά σου».

- Υπάρχουν, όμως, γυναίκες που επιμένουν ότι φορούν την μπούρκα με τη θέλησή τους.

«Από ποιον έμαθαν ότι πρέπει να τη φορέσουν; Από κληρικούς και από κείμενα γραμμένα από άνδρες. Καμιά μουσουλμάνα δεν έχει γράψει υπέρ της μπούρκας. Εδώ έχουμε να κάνουμε με μια αποκλειστικά ανδρική αντίληψη για τη θέση της γυναίκας. Είναι ένα μεγάλο ψέμα των κληρικών ότι γυναίκες και άνδρες πρέπει να προσεύχονται χωριστά, ότι οι γυναίκες πρέπει να καλύπτουν το πρόσωπό τους, ότι δεν πρέπει να ανταλλάσσουν χειραψία με τους άνδρες. Πουθενά στο Κοράνι δεν αναφέρονται αυτά».

- Ποιες είναι οι ακραίες ομάδες που τάσσονται υπέρ της χρήσης της μπούρκας και της νικάμπ;

«Οι Ουαχάμπι, οι Σαλάφι και άλλες ακραία συντηρητικές, ακροδεξιές ομάδες. Στις ισλαμικές κοινωνίες τη διάδοση της μπούρκας την υποστηρίζουν μόνο ακροδεξιές, φονταμενταλιστικές ομάδες. Αυτούς, λοιπόν, υποστηρίζουν στην ουσία και στην πράξη οι φιλελεύθεροι Ευρωπαίοι όταν αγωνίζονται υπέρ του δικαιώματος των γυναικών να καλύπτουν το πρόσωπό τους σε δημόσιους χώρους. Το ότι δεν κατανοούν τις επιπτώσεις της στάσης τους είναι κάτι που με ξεπερνάει».

- Λέτε ότι η μπούρκα είναι αντι-ισλαμική, ενώ το Ισλάμ είναι υπέρ της ισότητας των φύλων και αυτό είναι φανερό στο Κοράνι.

«Το Κοράνι είναι πολύ προοδευτικό κείμενο και υποστηρίζει την ισότητα ανάμεσα στα φύλα. Αυτό που συνέβη είναι ότι, στο πέρασμα των αιώνων, ο κλήρος ενθάρρυνε και προέβαλλε μισογυνικές, σεξιστικές ερμηνείες του. Για παράδειγμα, το Κοράνι ήταν το πρώτο ιερό κείμενο στο οποίο γινόταν λόγος για το δικαίωμα των γυναικών στην οικογενειακή κληρονομιά. Το Ισλάμ πρώτο υποστήριξε ότι οι γυναίκες πρέπει να έχουν οικονομικά δικαιώματα. Γιατί όταν κάποιος αποκτά οικονομική αυτονομία, τότε αποκτά και πολιτική, συναισθηματική, σεξουαλική αυτονομία. Δύο αιώνες μετά το θάνατο του Μωάμεθ, οι άνδρες άρχισαν να ενοχλούνται και να θεωρούν ότι πρέπει να περισταλούν τα δικαιώματα των γυναικών γιατί απειλούνταν η υπεροχή τους. Η υποταγή των γυναικών είναι πολιτισμική, δεν είναι ευθύνη της θρησκείας».

- Εχετε πει ότι τάσσεστε υπέρ της αναγέννησης του Ισλάμ. Τι εννοείτε;

«Από τη μια υπάρχει αυτό που εγώ ονομάζω το πεφωτισμένο Ισλάμ και από την άλλη το ακραία συντηρητικό Ισλάμ των Ουαχάμπι, της Αλ Κάιντα και άλλων φονταμενταλιστικών ομάδων. Ξέρω ότι η δική τους φωνή ακούγεται περισσότερο. Γιατί; Γιατί έχουν οικονομική στήριξη και οπαδούς. Οταν έχεις χρήματα, αγοράζεις οπαδούς».

- Ποιες είναι οι αξίες και οι στόχοι της οργάνωσης «Βρετανοί Μουσουλμάνοι υπέρ της Κοσμικής Δημοκρατίας;

«Πολύ απλά, οφείλουμε να ενσωματωθούμε, υπό την έννοια ότι αξίζει και πρέπει να είμαστε αδιάσπαστο κομμάτι της κοινωνίας μας. Επιθυμούμε ένα Ισλάμ ριζωμένο στη Βρετανία του 21ου αιώνα. Μιλάω για τους μουσουλμάνους στη χώρα στην οποία ζω. Δεν γνωρίζω πώς ζουν οι μουσουλμάνοι στη Γερμανία ή την Ελλάδα». *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Στη στήλη
Βίοι και Πολιτείες