Έντυπη Έκδοση

47 πεζοποιήματα μέσα σε ένα υπερρεαλιστικό σύμπαν

Γιάννης Σκληβανιώτης

«Jazz», με 10 φωτογραφίες του Αλέκου Θεοφανίδη,

εκδόσεις Μπαρτζουλιάνος, σ. 136, ευρώ 10

Εμπνευσμένος από το έργο Gaspard de la Nuit, του πρωτεργάτη της λυρικής πρόζας Αλοΐσιους Μπερτράν, από τους υπερρεαλιστικούς πίνακες του Χουάν Μιρό και τις κλασικές μουσικές του Μανουέλ ντε Φάλα, (Με του αιμάτου χρώμα) από τους ήχους της jazz αλλά και των φυσικών φθόγγων του νερού, από την αρχαία μυθολογία (Ορφέας και Ευριδίκη) και τη σύγχρονη ιστορία («...την ευγενική τελειότητα ενός διαδικτυακού ρόδου ή μιας ηλεκτρονικής καρδιάς») ο 70χρονος ποιητής και πεζογράφος Γιάννης Σκληβανιώτης, φτάνοντας αισίως στο όγδοο βιβλίο του, μπορεί να διατάξει άφοβα: «Μνήμη, λέγε». Κι έτσι προκύπτουν 47 πεζοποιήματα, μεγαλύτερης ή μικρότερης έκτασης, στα οποία πρωταγωνιστούν τα αντικείμενα (οι καθρέφτες, ο τοίχος, το στιλέτο, η πόρτα κ.ά.) και οι άυλες έννοιες (η αλήθεια, η υπερορία, η υπόσταση κ.ά.) που δρουν μέσα σε ένα υπερρεαλιστικό σύμπαν και σε κοφτές προτάσεις, αυτοσχέδιες, στους ρυθμούς των ακουσμάτων, των αναγνωσμάτων και των βιωμάτων του ποιητή (Ψαύω στο μέτωπό μου, τις χαραγμένες δημοσιές. Τις ατραπούς και τις τάφρους που διάβηκα). Αριστος χειριστής του λυρικού λόγου και διαθέτοντας ένα πλούσιο λεξιλογικό οπλοστάσιο γεμάτο ανόθευτα επίθετα και λησμονημένα ουσιαστικά, εμφανίζεται διδακτικός: Αφήστε λοιπόν τις πένες εσείς που δεν διαβήκατε πέρα από τις λέξεις... Που βλέπετε τον γλάρο σαν πουλί λευκό κι όχι σαν πτήση, αλλά και εν απορία: Πες μου εγώ αμίλητο, ποιο το νόημα; Γίνεται το ποτάμι που γεννήθηκε νερό και κατέληξε ανέστιος ξένος στην πόλη («Το ποτάμι»), η Σελήνη που βάφει το πρόσωπό της στον καθρέφτη της θάλασσας («Au clair de Lune»), το κελί που «πάντα παίρνει τις διαστάσεις σου» («Το κελί»). Η αξία του λόγου του Σκληβανιώτη έγκειται στο ότι δεν μένει μόνο στην ωραιοπαθή περιγραφική αποτύπωση των πραγμάτων, δεν γράφει δηλαδή ναρκισσευόμενος από τις λέξεις ή από έρωτα προς την εικονοποιία. Επιτυγχάνει μέσα από την καλλιέπειά του να εισχωρήσει σε βαθύτερα επίπεδα, εκεί όπου η σκέψη στέκεται γυμνή, απέριττη, αφτιασίδωτη, που απαιτεί μόνο την προσοχή του αναγνώστη. Η φύση γίνεται ψυχή, τα πλάσματά της, αισθήσεις: «Εναν ουρανό νερό κι αν ξόδεψα για ν' απολεπιστώ από τη δορά του φιδιού...». Η έντονη, πάντως, διακειμενικότητά στη γραφή του μπορεί ώς έναν βαθμό να δυσχεραίνει την παρακολούθησή της, δεν επιδεικνύεται όμως ως ευρυμάθεια, αλλά ως βιωμένη γνώση. Και ακόμα πιο σημαντικό: ως υλικό για αυτοτελή ποιήματα. Οι φωτογραφίες, τέλος, του Αλέκου Θεοφανίδη, που συνοδεύουν τα κείμενα, λειτουργούν αντιστικτικά: προσθέτουν μια γήινη υπόσταση στις αέρινες λέξεις του ποιητή.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου