Έντυπη Έκδοση

ΑΤΙΑ, ΟΚΕΡ, ΜΑΡΚΑΡΗΣ ΣΥΖΗΤΗΣΑΝ ΓΙΑ ΤΟ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ

Νουάρ και κουζίνα της Μεσογείου

Το μεσογειακό νουάρ «αυτοπροσώπως» στη βροχερή Αθήνα, υπό τη σκέπη της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών. Απέναντι στο κοινό της Τετάρτης, ο Γαλλοαλγερινός Μορίς Ατιά, ο Τούρκος εκ Καισαρείας Τζελίλ Οκέρ και ο Ελληνας, που επιμένει να δηλώνει «Κωνσταντινουπολίτης», Πέτρος Μάρκαρης.

Κατέληξαν σε ένα κοινό συμπέρασμα σχετικά με τα χαρακτηριστικά του αστυνομικού μυθιστορήματος του Νότου οι τρεις μετρ του; Εν πολλοίς, ναι. Αν και η συζήτηση περισσότερο «παρεκτράπηκε» στη μεσογειακή κουζίνα και τις συγγραφικές καταβολές τους.

«Ημουν "εξόριστος". Εψαχνα για τη θέση μου», εξομολογήθηκε ο γοητευτικός Ατιά. «Τότε αναρωτήθηκα τι σημαίνει νουάρ της Μεσογείου. Εζησα και από τις δύο μεριές της. Και είδα στοιχεία μεγάλης βιαιότητας. Αυτά με ώθησαν να γράψω νουάρ. Αυτό που με ενδιαφέρει στην ανθρώπινη φύση είναι το ότι οι άνθρωποι αλλάζουν», τόνισε.

«Η Μεσόγειος είναι ιδανική για τραγωδία», ήταν το σημείο σύγκλισης του Ατιά με τον Πέτρο Μάρκαρη. «Κι εγώ έζησα τον εμφύλιο στην Αλγερία και είδα νεκρούς. Είδα πρόσωπα φυσιολογικά να τα χάνουν και να γίνονται εγκληματίες, όπως ο ταχυδρόμος μου ή ο τσαγκάρης του πατέρα μου, που έβαλε στα 17 του βόμβα σε στάδιο. Προτιμώ οι ασθενείς μου να μου μιλούν για "δολοφονικά" όνειρα, αλλά διαπιστώνω ότι όλοι, ακόμη κι εγώ, θα μπορούσαμε να περάσουμε στην άλλη όχθη και να γίνουμε εγκληματίες», συνόψισε ο και ψυχαναλυτής Μορίς Ατιά.

«Η μεσογειακή αστυνομική λογοτεχνία είναι κάτι αντίστοιχο με τη μεσογειακή κουζίνα;», έθεσε το ρητορικό ερώτημα ο Τζελίλ Οκέρ, ανάβοντας συγχρόνως το «πράσινο φως» για μια γαστρονομική αναδρομή στο νουάρ. «Τα τελευταία χρόνια στα αίτια του φόνου προστέθηκε ένα νέο: το συμφέρον», ανέφερε. «Η Τουρκία μετά το 1980 άλλαξε. Η μαφία είναι τρόπος κατανομής τού ανορθόδοξα παραγόμενου πλούτου. Γίνονται πληρωμένες δολοφονίες. Σ' αυτό το πλαίσιο δημιουργώ. Δεν με ενδιαφέρει η οριενταλιστική οπτική, αλλά η Τουρκία των Malls και του χρηματιστηρίου», ξεκαθάρισε ο συγγραφέας τού «Εγκλημα στο Χρηματιστήριο («Καστανιώτης»).

Το «άνοιγμα» στο κοινωνικοπολιτικό, η διαφθορά και η σχέση της με την εξουσία είναι, σύμφωνα με τον Μάρκαρη, ο κοινός παρονομαστής του μεσογειακού νουάρ. Οπως και η «εμμονή» του στο καλό φαγητό: στη μεσογειακή κουζίνα. «Ο Μονταλμπάνο λέει "ας φάμε πρώτα", την ώρα που ο Ρέμπους του Ράνκιν τη βγάζει με πίτσα και μπίρα... Διαβάζεις Ιζό και μυρίζεις θαλασσινά. Ακόμα και η Αμερικάνα Ντόνα Λεόν έχει επηρεαστεί ζώντας στη Βενετία. Τι φαγητό πέφτει στα αστυνομικά της!», αναφώνησε.

Ο Ζορζ Σιμενόν πρωτοέβαλε το φαγητό στο αστυνομικό μυθιστόρημα. «Είναι, επίσης, αυτός που "άνοιξε" το αστυνομικό και στην πόλη, την έκανε πρωταγωνίστρια στο μυθιστόρημα. Είναι το σημείο στο οποίο συναντιόμαστε εγώ, ο Ατιά και ο Οκέρ και με τον Μονταλμπάν», κατέληξε ο Μάρκαρης.

Ενας άνθρωπος από το Αλγέρι, ο Ατιά, δεν θα γλίτωνε τα ερωτήματα για το ντόμινο των εξεγέρσεων στον αραβικό κόσμο. «Αντίθετα με ό,τι είχε εξαγγελθεί για την αύξηση της μουσουλμανικής τρομοκρατίας, αυτό που συμβαίνει, τελικά, είναι απελπισμένοι νέοι που εξεγέρθηκαν χωρίς βόμβες», αποφάνθηκε. «Η τρομοκρατία δεν έχει δικαιολογία, όμως αυτή την εξέγερση τη σέβομαι». «Η Τυνησία δεν είναι Αίγυπτος ή Μπαχρέιν, δεν έχει πετρέλαιο ή αέριο και δεν είναι βίαιος ο λαός της. Ισως τα καταφέρει στη δημοκρατία. Η Λιβύη οδεύει στο χάος», προέβλεψε. «Σας το λέει ο ψυχίατρος Ατιά. Εχει έναν παρανοϊκό ηγέτη που λέει: «"Αν πεθάνω, να πεθάνετε μαζί μου"».

«Το εκπληκτικό στην ψυχανάλυση είναι το στοιχείο του απρόβλεπτου. Για ακόμη μια φορά βλέπουμε εξεγέρσεις που δεν περιμέναμε», κατέληξε, προτού αρχίσει να υπογράφει χαμογελαστός το «Μαύρο Αλγέρι», την «Κόκκινη Μασσαλία» και το «Παρίσι Μπλουζ» («Πόλις»). *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Λογοτεχνία