Έντυπη Έκδοση

ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ Η ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΜΗΝΥΜΑΤΩΝ ΤΙΤΟ - ΔΙΜΙΤΡΟΦ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Ο ρόλος των γειτόνων στον Εμφύλιο

Το 1945, μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα, ο Ζαχαριάδης συνέβαλε αποφασιστικά στη βελτίωση και την ενδυνάμωση των σχέσεων μεταξύ ΚΚΕ και ΚΚ Γιουγκοσλαβίας, με στόχο την επανάσταση.

Ο Τίτο επιδίωκε ο αγώνας του ΕΛΑΣ και του ΚΚΕ γενικότερα να συμβάλλουν στην εδραίωση της Ομόσπονδης Γιουγκοσλαβίας υπό την ηγεσία του. Μέσα σ' αυτό το πνεύμα ενθάρρυνε τη σύγκρουση του Δεκέμβρη 1944. Το Νοέμβριο εκείνης της χρονιάς ο Στέργιος Αναστασιάδης είχε επισκεφθεί τον Τίτο και παρουσία του Α. Τζήμα είχε συνομιλήσει με τον γιουγκοσλάβο ηγέτη.

Ο Αναστασιάδης, μέλος της ηγεσίας του ΚΚΕ, ήταν αρμόδιος για θέματα παράνομου μηχανισμού του κόμματος. Ενα περίπου χρόνο αργότερα, μετά τη συνάντησή του με τον Τίτο, ο Αναστασιάδης στάλθηκε και πάλι να συνομιλήσει με τις ηγεσίες του ΚΚ Γιουγκολαβίας και του Εργατικού Κόμματος (ΚΚ) Βουλγαρίας.

Στις 7 Νοεμβρίου 1945, η ηγεσία του ΚΚ Γιουγκοσλαβίας δέχθηκε από τη βουλγαρική πρωτεύουσα το ακόλουθο μήνυμα:

«Για σύντροφο Μάρκο Ράνκοβιτς. Στη Σόφια βρίσκεται εδώ και τέσσερις μέρες ο απεσταλμένος του Ζαχαριάδη από την Ελληνική Κεντρική Επιτροπή, ο οποίος τον περασμένο Νοέμβριο ήταν με το στρατάρχη Τίτο. Ζητάει την άδεια όσο το δυαντόν ταχύτερα να 'ρθει στο Βελιγράδι και να συζητήσει μαζί σου. Ο Τράιτσο Κόστοφ τον υποστηρίζει και παρακαλεί να δοθεί βίζα στον εκπρόσωπο του Ζαχαριάδη. Θα ταξίδευε με το όνομα Χρήστος Παυλίδης, και το πραγματικό του όνομα είναι Στέργιος Αναστασιάδης. Αυστηρώς απόρρητο».

Για το ιδιο θέμα, μια εβδομάδα αργότερα, η Κεντρική Επιτροπή του ΚΚ Βουλγαρίας τηλεγράφησε στη γιουγκοσλαβική ηγεσία: «Το μέλος του Πολιτικού Γραφείου του ελληνικού κόμματος Αναστασιάδης, που βρίσκεται τώρα στη Σόφια, παρακαλεί να του επιτραπεί να έρθει στο Βελιγράδι προκειμένου να γνωριστεί με τις συνθήκες δουλειάς των ελλήνων προσφύγων στο στρατόπεδο Μπούλκες. Αν συμφωνείτε, παρακαλώ ειδοποιήστε αμέσως, ώστε να φύγει αύριο κιόλας, γιατί διαθέτει πολύ λίγο καιρό».

Η απάντηση ήρθε την ίδια μέρα: «Ο σ. Αναστασιάδης μπορεί να έρθει αμέσως στο Βελιγράδι».

Η παρουσία του Αναστασιάδη δεν ήταν τυχαία, αφού ο παράνομος μηχανισμός του ΚΚΕ στην Αθήνα, του οποίου ήταν επικεφαλής, άρχισε να συνδέεται στενά με τη γιουγκοσλαβική διπλωματική αντιπροσωπεία που λειτουργούσε στην ελληνική πρωτεύουσα. Ο Αναστασιάδης, όπως και ο Ζαχαριάδης, άρχισε να έχει στενές διακριτικές σχέσεις με τον γιουγκοσλάβο επιτετραμμένο Σέχοβιτς και τους συνεργάτες του. Ετσι πριν μπει το 1946, η ηγεσία του ΚΚΕ είχε ενδιαφέρουσες επαφές με το ΚΚ Γιουγκοσλαβίας.

Στα τέλη Αυγούστου, κοντά πέντε μήνες μετά τις πρώτες συνομιλίες Τίτο-Ζαχαριάδη την άνοιξη του 1946, αναχώρησαν για το εξωτερικό ο Γιάννης Ιωαννίδης και ο Πέτρος Ρούσος. Ο Ιωαννίδης έχει εντολή να επισκεφθεί τη Μόσχα και τη Σόφια για να συζητήσει θέματα της βοήθειας προς το ΚΚΕ και φυσικά να εγκατασταθεί στο Βελιγράδι.

Ο «Βάλτερ» (Τίτο), που εκείνη τη χρονική στιγμή εμφανιζόταν και ήταν ο κύριος υποστηρικτής της επαναστατικής προοπτικής του ΚΚΕ, τηλεγράφησε στον Ντέντο (Παππού), που δεν ήταν άλλος από τον Διμιτρόφ, στις 28 Αυγούστου 1946:

«Στον Παππού.

Στις 24 Αυγούστου έφτασε εδώ παράνομα ο σύντροφος Ιωαννίδης, οργανωτικός γραμματέας του ΚΚ Ελλάδας. Εχει πάρει εντολή από το Πολιτικό Γραφείο της ΚΕ να εκθέσει στη Μόσχα σοβαρά και επείγοντα τωρινά προβλήματα του ελληνικού κινήματος. Σήμερα φεύγουν να συναντηθούν με το σ. Διμιτρόφ και από εκεί θα προσπαθήσουν μαζί με το σ. Ρούσο, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ, να αναχωρήσουν για τη Μόσχα. Παρακαλούμε να τους επιτρέψετε να αναχωρήσουν ύστερα από την επιστροφή τους στη Σόφια... Αν φύγουν από τη Γιουγκοσλαβία θα έχουν γιουγκοσλαβικά διαβατήρια με τα ονόματα Διονισίεφ και Σπίροφ. Βάλτερ».

Αμέσως την επομένη ο Ντέντο (Διμιτρόφ) απάντησε στον Τίτο μ' έναν ιδιαίτερο τρόπο, παρακάμπτοντας κάθε αναφορά στον Ιωαννίδη και τονίζοντας έμμεσα την ανάγκη για μια προσεκτική ενίσχυση του αντάρτικου στην Ελλάδα, γιατί η ελληνική κυβέρνηση ισχυριζόταν ότι είχε πληροφορίες για ενίσχυση του νέου ένοπλου αγώνα του ΚΚΕ από τη Γιουγκοσλαβία και τη Βουλγαρία.

Στις 29 Αυγούστου ο Διμιτρόφ διαμήνυσε στον Τίτο ότι είχε δεχθεί πληροφορίες ότι οι ελληνικές αρχές έχουν δήθεν αποδείξεις «ότι τα παρτιζάνικα τμήματα που δρουν στη Βόρεια Ελλάδα έχουν διασυνδέσεις με Βουλγαρία και Γιουγκοσλαβία» και ότι ισχυρίζονταν ότι «τα σημεία συνεργασίας» ήταν μεταξύ των άλλων το Μοναστήρι, τα Σκόπια και η Δράμα.

«Το υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδας», σημείωσε ο Παππούς, «με τη βοήθεια ενός κατασκοπευτικού δικτύου στη Βουλγαρία και τη Γιουγκοσλαβία, συλλέγει πληροφορίες μέσα σε 3-5 μέρες σχετικά με αποφάσεις που παίρνονται από το αντάρτικο κίνημα και ύστερα από επεξεργασία τις μεταδίδουν στην αγγλική κατασκοπία. Αυτές οι πληροφορίες εξετάζονται και σας τις μεταδίδουμε για ενημέρωσή σας».

Στις 3 Σεπτεμβρίου, ο Ράνκοβιτς στο όνομα του Τίτο, επανήλθε στο ζήτημα των μυστικών απεσταλμένων του ΚΚΕ, γράφοντας στον Ντέντο:

«Σήμερα αρχίζουμε μια πιο πλατιά εξέταση του απολογισμού από τις συζητήσεις μας με τον Ιωαννίδη και τον Ρούσο, που μυστικά έφτασαν στο Βελιγράδι».

Στις 7 Σεπτεμβρίου, ο Διμιτρόφ σημείωσε για τον Βάλτερ (Τίτο):

«Παρακαλούμε να μας στείλετε όλα τα υλικά των ελλήνων συντρόφων που έχετε μεταδώσει ή ακόμα η μετάδοσή τους δεν έχει τελειώσει...».

Την επόμενη μέρα ο Τίτο απάντησε στον Παππού:

«Την πληροφόρηση από τις συνομιλίες με τους έλληνες συντρόφους σας τη στείλαμε όλη...».

Ο Διμιτρόφ μοιάζει να είναι σε αναμμένα κάρβουνα, η διεθνής θέση της Βουλγαρίας είναι ακόμα επισφαλής καθώς δεν έχει υπογραφεί ακόμα η συνθήκη ειρήνης της χώρας του με τις νικήτριες δυνάμεις του πολέμου. Βαθύτερα εκφράζει και ανάλογες ανησυχίες της Μόσχας. Ισως να νιώθει ή να υποπτεύεται, όπως και οι Σοβιετικοί, ότι δεν τα γνωρίζει όλα για τις ιδιαίτερες σχέσεις μεταξύ των γιουγκοσλάβων και των ελλήνων κομμουνιστών και στις 19 Σεπτεμβρίου γράφει στον Τίτο:

«Παρακαλούμε να μας ενημερώσετε πού βρίσκονται αυτό τον καιρό οι έλληνες σύντροφοι Ιωαννίδης και Ρούσος».

Αμέσως την επομένη ο Τίτο στέλνει στο βούλγαρο σύντροφό του ένα αποκαλυπτικό ενημερωτικό μήνυμα:

«Για τον Παππού.

Ιωαννίδης, Ρούσος βρίσκονται σ' εμάς στο Βελιγράδι και μένουν εδώ μόνιμα. Εκτός αυτού δουλεύουμε μαζί τους για τη δημιουργία ενός πολιτικού και τεχνικού υπόγειου κέντρου στη Γιουγκοσλαβία, που θα το καθοδηγεί ο Ιωαννίδης.

Εχει αρχίσει ήδη η μεταφορά στην Ελλάδα πολεμικού υλικού για τους έλληνες παρτιζάνους. Σχετικά μ' αυτό το θέμα κάνουμε ό,τι μπορούμε, ώστε να διατηρούμε μια αυστηρή συνωμοτικότητα...».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Με λέξεις-κλειδιά
Ιστορία/Ιστορικά Γεγονότα