Έντυπη Έκδοση

Οικογενειακές υποθέσεις

Βραβευμένη πρόσφατα με το Οσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας για το «Ισως, αύριο», η Σουσάσε Μπίερ πιστεύει: «Χρειάζεται να αφηγούμαστε ιστορίες που με κάποιο τρόπο μας υποχρεώνουν να καταλάβουμε ο ένας τον άλλο, να επικοινωνούμε και να βάζουμε ερωτήματα, έστω και αν δεν παίρνουμε απαντήσεις».

Μια τέτοια ιστορία, δοσμένη με τρόπο αλληγορικό, γύρω από τη φιλία και την εκδίκηση, είναι στη βάση της νέας ταινίας της δανέζας σκηνοθέτριας, που προβάλλεται αυτές τις μέρες. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για τις παράλληλες ιστορίες δυο οικογενειών, που κάποια στιγμή διασταυρώνονται: η μία διαδραματίζεται σε στρατόπεδο προσφύγων στην Αφρική και η άλλη σε μια επαρχιακή πόλη της Δανίας. «Παρόλο που το επίπεδο διαβίωσης ανάμεσα στη Δανία και την Αφρική είναι πολύ διαφορετικό και οι καταστάσεις πολύ διαφορετικές», εξηγεί η σκηνοθέτρια, «δεν είμαστε διαφορετικοί άνθρωποι. Μπορεί στην Ευρώπη να είμαστε πιο πολιτισμένοι και προνομιούχοι, αλλά από πλευράς αξιών δεν είμαστε ιδιαίτερα ασφαλείς».

Το 2007 η Μπίερ ήταν ήδη υποψήφια για Οσκαρ για την προηγούμενη ταινία της, «Μετά το γάμο», που με αφορμή τις συγκρούσεις σε μια οικογένεια, κάνει ένα δυνατό σχόλιο πάνω στη δύναμη του χρήματος αλλά και την αποκάλυψη οδυνηρών μυστικών και ευθυνών. Θέματα με τα οποία η Μπίερ είχε καταπιαστεί και στις «Ανοιχτές καρδιές» (2002), γύρω από τους παράξενους τρόπους με τους οποίους εμφανίζεται κάποιες φορές ο έρωτας, ταινία γυρισμένη στο πνεύμα του «Δόγματος 95». Και ακόμα στο πολεμικό δράμα «Αδέρφια» (2004), που η επιτυχία του οδήγησε, το 2009, και σε αμερικανικό ριμέικ, σκηνοθετημένο από τον Τζιμ Σέρινταν, με τη Νάταλι Πόρτμαν και τον Τόμπι Μαγκουάιαρ.

Ολες ταινίες που εστιάζονται στους χαρακτήρες και τις καταστάσεις (συχνά δραματικές) στις οποίες εμπλέκονται τα διάφορα πρόσωπα. «Το να αφηγείσαι μια ιστορία αποτελεί ουσιαστικά την ίδια την ύπαρξή μας», τονίζει η Μπίερ. «Είναι όπως όταν ονειρευόμαστε. Είναι η ουσία της ζωής μας. Αυτό που με ικανοποιεί είναι η κλασική αφήγηση μιας ιστορίας. Δεν μου αρέσουν οι περιορισμένες, μονόχνοτες ιστορίες. Μου αρέσουν εκείνες που σε εμπλέκουν συναισθηματικά. Προτιμώ όταν φεύγω από μια προβολή να έχω συγκινηθεί, παρά να αισθάνομαι ότι είχα μια πολύ ώριμη και κάπως ανιαρή εμπειρία. Και δυστυχώς στην Ευρώπη, τα τελευταία χρόνια, οι άνθρωποι εκτιμούσαν περισσότερο την τελευταία αυτή τάση. Αν όμως κοιτάξεις τις αρχαίες ελληνικές τραγωδίες ή τα έργα του Σέξπιρ, αυτά, συναισθηματικά, είναι υπερφορτισμένα».

Στη μια από τις ιστορίες στο «Ισως, αύριο», τα ταξίδια του γιατρού Αντόν (Μίκαελ Πέρσμπραντ), ανάμεσα σε Δανία και Αφρική, έχουν οδηγήσει τις σχέσεις του με τη γυναίκα του, Μαριάν (Τρίνε Ντίχολμ), και τους δυο γιους του σε ένταση. Τα οικογενειακά προβλήματα έχουν ιδιαίτερη επίδραση στον ένα από τους γιους, τον δεκάχρονο Ελία, θύμα τραμπουκισμού στο σχολείο, που βρίσκει προστάτη σ' ένα συμμαθητή του, που όμως έχει κι ο ίδιος δικά του, διαφορετικά προβλήματα, τα οποία θα οδηγήσουν τα δυο παιδιά σε δραματικές καταστάσεις. Καταστάσεις που η Μπίερ αποφεύγει να εκμεταλλευτεί μελοδραματικά, γιατί, όπως λέει, «το μελόδραμα δεν λειτουργεί για μένα. Προτιμώ να εισάγω ηθικά διλήμματα που είναι και επίκαιρα και σχετικά με όλα όσα συμβαίνουν στους ανθρώπους σήμερα και ο μόνος τρόπος για να τα προβάλεις στο σημερινό κοινό είναι να το δεσμεύσεις συναισθηματικά».

Παρά τα ερωτήματα που θέτει στην ταινία της (ερωτήματα σχετικά με την εκδίκηση, το φιλειρηνισμό, τις ευθύνες των ενήλικων) δεν δίνονται απαντήσεις. Οπως εξηγεί η σκηνοθέτρια: «Ετσι είναι η ζωή. Συχνά αντιμετωπίζουμε ερωτήματα, προβλήματα και συγκρούσεις, στα οποία δεν υπάρχουν άμεσες απαντήσεις, αν και υπάρχουν συνέπειες. Γι' αυτό, ο θεατής χρειάζεται να επιστρέψει στο σπίτι του και να σκεφτεί».

Ενα από τα δυνατά στοιχεία της ταινίας είναι ο τρόπος με τον οποίο η Μπίερ παρουσιάζει τα παιδιά. Παιδιά αληθινά, όχι παιδιά που συμπεριφέρονται και σκέφτονται σαν μεγάλοι, όπως τα παρουσιάζουν συνήθως οι αμερικανικές ταινίες. Εφηβοι που συχνά οι καταστάσεις τα αναγκάζουν να ωριμάσουν. «Υπάρχει μια στροφή στις αξίες στη σημερινή κοινωνία», εξηγεί η Μπίερ. «Πολλά παιδιά τα μεγαλώνουν γυναίκες και υπάρχει η αντίληψη πως οι αληθινές αξίες προέρχονται από τις γυναίκες. Δεν συμφωνώ κατ' ανάγκην μ' αυτή την άποψη. Αισθάνομαι πως κάτι σημαντικό συμβαίνει, που έχει να κάνει με τον ανδρισμό. Κάτι συναρπαστικό και ταυτόχρονα επικίνδυνο». 7

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Κινηματογράφος