Έντυπη Έκδοση

Το πείραμα της Νέας Υόρκης

«Οι όροι για οποιαδήποτε διάσωση πρέπει να είναι τόσο σκληροί, η συνολική εμπειρία τόσο οδυνηρή, ώστε καμία πόλη, κανένα διοικητικό διαμέρισμα να μην μπει ποτέ στον πειρασμό να ακολουθήσει τον ίδιο δρόμο».

Αυτή τη θεωρία του «τιμωρητικού παραδείγματος» πρότεινε ο υπουργός Οικονομικών Γουίλιαμ Σάιμον στον αμερικανό πρόεδρο Τζέραλντ Φορντ τη δεκαετία του 1970 για το πρόγραμμα διάσωσης της Πολιτείας της Νέας Υόρκης, η οποία κήρυξε χρεοκοπία και υπέγραψε «μνημόνιο» με τους τοπικούς τραπεζίτες.

Η πρόταση αυτή ήταν στο γενικότερο πνεύμα της περιόδου, οπότε και βρίσκονταν σ' εξέλιξη τα γεγονότα στη Χιλή, με την ανατροπή του Αλιέντε και τη μετατροπή της χώρας σε πειραματικό εργαστήρι του νεοφιλελευθερισμού.

Σε τι συνίστατο το «πείραμα της Νέας Υόρκης», το οποίο αποτέλεσε τη ληξιαρχική πράξη γέννησης των πολιτικών που ακολούθησαν λίγο αργότερα οι Ρέιγκαν και Θάτσερ; Οι τράπεζες προέβαλλαν πρώτη φορά αξιώσεις επί των φορολογικών εσόδων της πόλης για να αποπληρώνουν πρώτ' απ' όλους τους κατόχους ομολόγων και ό,τι απέμενε θα κάλυπτε τις βασικές υπηρεσίες. Παράλληλα εφαρμόστηκε πάγωμα μισθών και δραστική μείωση των απασχολούμενων στο Δημόσιο, ενώ επιβλήθηκε μαζικό ψαλίδισμα των κοινωνικών παροχών (υγεία, μεταφορές, παιδεία κ.λπ.) και τέλη χρήστη, με αποτέλεσμα να μπουν πρώτη φορά δίδακτρα στα ΑΕΙ της Ν. Υόρκης.

Επιπλέον, τα συνδικάτα του δήμου εξαναγκάστηκαν να επενδύσουν τα κεφάλαια των συνταξιοδοτικών τους ταμείων σε ομόλογα της πόλης, οπότε είτε θα μετρίαζαν τις απαιτήσεις τους είτε θα έχαναν τις συντάξεις τους. Τέλος, επενδυτικές και μεσιτικές εταιρείες αγόρασαν κοψοχρονιά τα ακίνητα του Δημοσίου και με προγράμματα «ανάπλασης και αξιοποίησης» ολόκληρων περιοχών εκτόξευσαν την κερδοσκοπία του real estate.

Η διαδικασίες αυτές «καρμπόν» εφαρμόστηκαν αργότερα (κυρίως μέσω του ΔΝΤ) σε δεκάδες χώρες, αφού προστέθηκαν νέες «οδυνηρές εμπειρίες» για τους λαούς μέσω της ατέλειωτης ευρηματικότητας του χρηματοπιστωτικού τομέα και μιας απατηλής «ανάπτυξης στο μέλλον».

Στην πραγματικότητα, η βίαιη αναδιανομή εισοδήματος που γίνεται μέσω αυτών των μεθόδων δεν αποτελεί (όπως ισχυρίζονται τα αντηχεία του χρήματος) απλώς ένα υποπροϊόν της κρίσης, αλλά τον προγραμματικό όρο του νεοφιλελευθερισμού, μέσω του οποίου επιχειρείται τις τελευταίες δεκαετίες η ανατροπή των κεκτημένων της «χρυσής τριακονταετίας» μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. «Συσσώρευση μέσω της αφαίρεσης πόρων και δικαιωμάτων» το ονομάζει ο Ντέιβιντ Χάρβεϊ, καθηγητής του Πανεπιστημίου της Ν. Υόρκης και το συγκρίνει με τη βίαιη «πρωταρχική συσσώρευση» που περιγράφει ο Μαρξ στο «Κεφάλαιο», αναλύοντας την πρώιμη βιομηχανική εποχή.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Στη στήλη
Δήγματα γραφής