Έντυπη Έκδοση

Νώντας Παπαγεωργίου

Τα βιβλία και οι αναγνώστες των εκδόσεων Μεταίχμιο

Είναι ο εκδότης ενός από τους πιο επιτυχημένους ελληνικούς εκδοτικούς οίκους, του Μεταίχμιου. Σε μια εποχή δύσκολη -και- για το βιβλίο, ο Νώντας Παπαγεωργίου μιλά στη «Βιβλιοθήκη» για το πώς ξεκίνησε και αναπτύχθηκε στον χώρο των εκδόσεων, για τις χαρές, τις λύπες και τις ιδιαίτερες στιγμές που αυτή η ξεχωριστή δουλειά τού έχει μέχρι τώρα προσφέρει. Θυμάται συγγραφείς, τη μεταγραφή του Θέμελη στον οίκο του, τίτλους βιβλίων, τον Ράκνιν κ.ά. Η συνέντευξη έγινε στον «Πολυχώρο» του Μεταίχμιου, στην Ιπποκράτους.

Νώντας Παπαγεωργίου Νώντας Παπαγεωργίου ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ: Πόσες ώρες περνάτε εδώ;

ΝΩΝΤΑΣ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ: Ερχόμαστε με τη γυναίκα μου γύρω στις 10 και φεύγουμε στις 5-6 το απόγευμα, ανάλογα με τη δουλειά. Διοργανώνουμε παρουσιάσεις βιβλίων, λέσχες ανάγνωσης, σεμινάρια, προσφέρουμε καφέ, τσάι, έχουμε ελεύθερο Ιντερνετ. Καθημερινά, μας επισκέπτονται συγγραφείς, επιμελητές, μεταφραστές, αναγνώστες που θέλουν να ενημερωθούν, είναι ένας ζωντανός χώρος.

Γ.Τ.: Πώς και ασχοληθήκατε με τα εκδοτικά;

Ν.Π.: Από την αγάπη για το βιβλίο. Ημουν εκπαιδευτικός, φιλόλογος, έκανα διορθώσεις, μεταφράσεις, και αυτοί οι δρόμοι με οδήγησαν στις εκδόσεις. Ξεκινήσαμε το 1993 με εκπαιδευτικά βιβλία, ένα στάδιο που κράτησε 6-7 χρόνια. Το 1999-2000 αρχίσαμε να εμπλουτίζουμε τον κατάλογό μας και με λογοτεχνικά.

Γ.Τ.: Προχωρήσατε αργά και σταθερά.

Ν.Π.: Ναι, γιατί δεν θέλαμε να γίνουμε ένα σούπερμαρκετ, να είναι το μοναδικό κριτήριό μας το αν πουλάμε ή όχι. Σαφώς υπάρχει η εμπορική πλευρά, αλλά πιστεύουμε ότι πίσω από το όνομα του εκδοτικού οίκου υπάρχει ένα κοινό που σε εμπιστεύεται σε όσα του προτείνεις.

Γ.Τ.: Υφίσταται κάποιο προφίλ του αναγνώστη του Μεταίχμιου;

Ν.Π.: Δεν φαίνεται να ανήκουν στον κόσμο των φανατικών αναγνωστών μας αυτοί που «ξεχνιούνται με ένα άρλεκιν». Βέβαια, αυτό δεν σημαίνει ότι απευθυνόμαστε σε μια ελίτ, ωστόσο οι δικοί μας αναγνώστες συνήθως κάτι θέλουν ν' αποκομίσουν διαβάζοντας ένα βιβλίο, είτε πρόκειται για τα παιδιά τους είτε για τους ίδιους, για τον ελεύθερο χρόνο τους. Δίνουμε ιδιαίτερη σημασία στη μετάφραση, στην επιμέλεια, μας στενοχωρεί να μας πει κάποιος ότι βρήκε ένα λάθος.

Γ.Τ.: Εχετε εκπλαγεί κατά καιρούς από τη μη αναμενόμενη πορεία ενός βιβλίου, θετική ή αρνητική;

Ν.Π.: Οταν πρωτοξεκινούσαμε τα λογοτεχνικά, αγοράσαμε μια βιογραφία του Τσε με εικόνες, τις Εικόνες μιας ζωής. Θεωρούσαμε ότι ήταν ενδιαφέρον, αλλά δεν περιμέναμε τη μεγάλη επιτυχία που σημείωσε. Επίσης μάς εξέπληξε στις βιογραφίες που εκδίδουμε η μεγάλη επιτυχία της Υπατίας και του Ντα Βίντσι. Ενώ δεν πήγαν πολύ καλά οι βιογραφίες του Θερβάντες, του Φλομπέρ και του Λόρκα.

Γ.Τ.: Ο Ράνκιν;

Ν.Π.: Ηταν γνωστός όταν τον αγοράσαμε, όμως δεν μπορούσαμε να φανταστούμε την τόσο θερμή υποδοχή του ελληνικού κοινού. Αλλά και εμείς τον στηρίξαμε με μια συνέπεια: εκδίδουμε κάθε χρόνο το καινούριο του βιβλίο. Το ίδιο συμβαίνει και με άλλους συγγραφείς, όπως η Ρουθ Ρέντελ, ο Τζούλιαν Μπαρνς, ο Κούτσι.

Γ.Τ.: Ο Ράνκιν έχει έρθει και στην Ελλάδα.

Ν.Π.: Δύο φορές. Το 2004 και προ διετίας. Εξαιρετικός άνθρωπος, πολύ φιλικός, καθόλου δήθεν. Οσο για τον ήρωά του, τον επιθεωρητή Ρέμπους, «τον συνταξιοδότησε», αλλά μάλλον θα τον επαναφέρει λόγω πιέσεων των αναγνωστών.

Γ.Τ.: Εχετε αδυναμία σε κάποιο είδος;

Ν.Π.: Το αστυνομικό είναι σίγουρα μια αγάπη. Τώρα ετοιμάζουμε τρεις πολύ σπουδαίους Σκανδιναβούς, τη Σουηδέζα Καμίλα Λάκμπεργκ, τον Νορβηγό Τζον Νέσμπο και την Ασα Λάρσον, που θεωρούμε ότι ακολουθούν τη «γραμμή» του πιο διάσημου Σκανδιναβού του είδους, του Στιγκ Λάρσον. Εχουν πάρει σημαντικά βραβεία, ενώ έχουν μεταφραστεί και σε πολλές γλώσσες.

Γ.Τ.: Ισχύει ότι το σκανδιναβικό νουάρ αποτελεί μια νέα τάση;

Ν.Π.: Πρόκειται για μια σοβαρή σχολή, σήμερα ίσως την πιο σημαντική σχολή στο νουάρ, αφού το μεσογειακό τού Ιζό, του Μονταλμπάνο, του Καμιλέρι δεν είναι στην ακμή που ήταν παλιότερα. Εμπλουτίζουμε δε τον κατάλογο του αστυνομικού συνέχεια και με άλλους, όπως τον Ιρλανδό Νέβιλ, που έχει γράψει Τα φαντάσματα του Μπέλφαστ, ένα καταπληκτικό βιβλίο, ή τον Πολωνό Κραγιέβσκι.

Γ.Τ.: Βιβλία εκδίδετε, χρόνο για διάβασμα βρίσκετε;

Ν.Π.: Βρίσκω, πρέπει να βρίσκω... Βεβαίως, πάντα είναι πολύ περισσότερα αυτά που θα ήθελα να διαβάσω σε σχέση με όσα μπορώ. Εννοείται ότι δεν διαβάζω μόνον «τα δικά μας» αλλά και άλλων εκδοτών, όπως τα βιβλία του Ροθ, της Χάισμιθ ή του Ελρόι.

Γ.Τ.: Πρόσφατα κάνατε μια ηχηρή μεταγραφή, τον Θέμελη. Αυτές οι μεταγραφές εντάσσονται σε ένα γενικότερο σταρ σίστεμ στον χώρο του βιβλίου ή όχι;

Ν.Π.: Δεν θα το έλεγα. Πρόκειται περισσότερο για προσωπικές επιλογές. Ο Θέμελης είναι ένας πολύ μεγάλος συγγραφέας, έτυχε ν' αλλάξει εκδότη και ήταν σημαντικό που ήρθε σε μας.

Γ.Τ.: Τι ενδιαφέρει έναν συγγραφέα, τόσο επιτυχημένο σαν τον Θέμελη, όταν αλλάζει εκδοτικό οίκο;

Ν.Π.: Να τον στηρίξει ο εκδότης αντίστοιχα με την αξία του. Αλλά είναι σημαντικό για τον εκδοτικό οίκο να έχει τέτοιες συνεργασίες, γιατί στην περίπτωση του Θέμελη μιλάμε και για έναν πολύ σπουδαίο άνθρωπο.

Γ.Τ.: Δεν πάει πολύς καιρός που εγκαινιάστε και μια σειρά εκδόσεων σε χαμηλή τιμή.

Ν.Π.: Την καθιερώσαμε στο πλαίσιο της κρίσης, και μάλιστα με το μότο: «Βιβλία εναντίον κρίσης». Κυκλοφορούμε τον μήνα 3-4 βιβλία που πήγαν καλά και είναι εξαντλημένα οπότε τα επανεκδίδουμε με το σήμα «χαμηλή τιμή». Πωλούνται περίπου στη μισή τιμή από την αρχική τους. Τα πιο ογκώδη είναι στα 11 ευρώ, τα πιο μικρά στα 7 ευρώ.

Γ.Τ.: Κάποιοι τίτλοι;

Ν.Π.: Το γεράκι της Μάλτας, Η βρώμικη τριλογία της Αβάνας, Το ροτβάιλερ, δύο τίτλοι του Ράνκιν κ.ά. Φαίνεται να βρίσκουν μια καλή απήχηση. Και πιστεύω ότι όσο θα εμπλουτίζεται η σειρά τόσο περισσότερο θα φαίνεται και στα βιβλιοπωλεία. Επίσης έχουμε κυκλοφορήσει και συγκεντρωτικές εκδόσεις κάποιων συγγραφέων, τρία βιβλία σε ένα, όπως του Καπισίνσκι, του Χάμετ, του Ράνκιν, σε πολύ προσιτές τιμές, σχεδόν στην τιμή του ενός.

Γ.Τ.: Περιπτώσεις όπως η φετινή τηλεοπτική επιτυχία του «Νησιού» πώς τις αντιμετωπίζετε; Από την άποψη ότι το σενάριο της σειράς βασίστηκε σε βιβλίο.

Ν.Π.: Οταν είναι καλή η τηλεοπτική ή κινηματογραφική χρήση, τότε θα προσελκύσει ένα κοινό και θα βοηθήσει και την κυκλοφορία του βιβλίου. Βεβαίως πρόκειται για μια διαφορετική τέχνη. Αλλά είναι κι αυτός ένας τρόπος να έρχονται τα καλά πολιτιστικά προϊόντα στο κοινό.

Γ.Τ.: Υποθέτω ότι έχετε δει ταινίες που βασίζονται σε «δικά σας» βιβλία, π.χ. το Πέρα από την Αφρική, που το βγάλατε και πρόσφατα, ή το Γεράκι της Μάλτας. Ποια είναι η αίσθηση;

Ν.Π.: Αν πρόκειται για κάτι εξαιρετικό, αυτό που θέλω να κρατήσω είναι αυτό με το οποίο ήρθα πρώτα σε επαφή. Για παράδειγμα, Το γεράκι της Μάλτας. Είχα δει την ταινία πριν διαβάσω το βιβλίο. Ηταν εντυπωσιακή, οπότε θυμάμαι πιο πολύ την ταινία. Σε πολλές περιπτώσεις που είδα την ταινία και μου άρεσε πολύ, δεν διάβασα το βιβλίο στη συνέχεια. Και σε πολλές άλλες περιπτώσεις συνέβη το αντίθετο: διάβασα ένα εξαιρετικό βιβλίο, οπότε μετά δεν είχε κάτι να μου προσθέσει η ταινία. Φανταζόμουν ότι αυτό που θα έβλεπα μετά θα ήταν κατώτερο.

Γ.Τ.: Μεγάλη κουβέντα γίνεται για το ηλεκτρονικό βιβλίο. Κάποιοι είναι υπέρ, άλλοι είναι κατά. Εσείς τι λέτε;

Ν.Π.: Δεν είμαι ούτε της θεοποίησης ούτε της δαιμονοποίησης. Σίγουρα είναι μια τεράστια αλλαγή, που προσφέρει πολύ περισσότερες δυνατότητες. Ενδεχομένως δεν θα αγγίξει πολύ τους διαμορφωμένους, παραδοσιακούς αναγνώστες, που έχουν ταυτίσει το βιβλίο με το περίβλημα, το χαρτί, το εξώφυλλο. Ωστόσο το περιεχόμενο θα συνεχίσει να υπάρχει και με τη χρήση άλλων μέσων. Οι νεότερες γενιές εθίζονται πιο εύκολα σε αυτό και το οικειοποιούνται, οι παλαιότεροι ίσως είναι περισσότερο αρνητικοί. Αλλα σας θυμίζω παρόμοιες συζητήσεις στις αρχές της δεκαετίας του '90 με πολλούς συγγραφείς, οι οποίοι έλεγαν «εγώ δεν αλλάζω τη γραφομηχανή μου ή το χειρόγραφό μου» και οι ίδιοι σήμερα, από την πρώτη στιγμή που έγραψαν τις πρώτες αράδες στον ηλεκτρονικό υπολογιστή, είδαν τις ευκολίες του και πέρασαν σε αυτόν, χωρίς να επηρεαστεί αυτή καθεαυτήν η γραφή τους. Πιστεύω ότι κάπως έτσι θα συμβεί και με τους αναγνώστες στο θέμα του ηλεκτρονικού βιβλίου.

Γ.Τ.: Θα βαδίσουν, λέτε, κάπως παράλληλα.

Ν.Π.: Ασφαλώς, δεν θα συμβούν όλα σε μια μέρα. Σε κάποια πεδία, όπως είναι το εκπαιδευτικό ή το επιστημονικό βιβλίο, θα είναι πιο μεγάλη η διείσδυση του ηλεκτρονικού ή του ψηφιακού. Σε κάποια άλλα, όπως το λογοτεχνικό, ενδεχομένως να είναι πιο αργή και πιο δύσκολη. Στο παιδικό φαίνεται ότι θα δημιουργηθούν νέα είδη: διαδραστικά βιβλία-παιχνίδια που θα συμμετέχει και το παιδί, ευκολίες που δεν τις παρείχε το χαρτί και που έχουν έντονα παιδευτικό και ψυχαγωγικό χαρακτήρα. Αλλά σας είπα, έχει να κάνει με την εποχή: κάποτε όλοι ήμασταν εναντίον του κινητού ή του Ιντερνετ και τώρα, εάν κοπεί η πρόσβαση για μία ώρα, χάνεται ο κόσμος... *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Λογοτεχνία
Εκδόσεις-Εκτυπώσεις