Έντυπη Έκδοση

Ενα συνονθύλευμα ιστορίας, μύθου, θρύλου

Κώστας Βούλγαρης

Αερσίλοφος χώρα

εκδόσεις Το Πέραμα, Αθήνα, σ. 221

Ομολογώ εξαρχής τη δυσκολία μου να εντάξω το εν λόγω βιβλίο σε ένα συγκεκριμένο είδος αφήγησης· παράλληλα, υποψιάζομαι ότι σ' αυτήν ακριβώς τη δυσκολία, σε συνδυασμό με την παραδοξότητα των επί μέρους κειμένων του, μπορεί να οφείλεται και η αμφιθυμία, η αιώρηση μάλλον, μεταξύ θαυμασμού και απορίας, που αισθανόμουν σε όλη τη διάρκεια της ανάγνωσής του. Συχνά συνέλαβα τον εαυτό μου να αναρωτιέται: με δεδομένο ότι η αερσίλοφος χώρα (η χώρα η έχουσα υψηλούς λόφους) είναι η Ελλάδα, πρόκειται, μήπως, για ένα έντεχνα συντεθειμένο συνονθύλευμα ιστορίας, μύθου και θρύλου ή για ένα γοητευτικό αμάλγαμα «στιγμών» της ιστορίας και της μεσαιωνικής λογοτεχνίας, με προφανείς ή τεκμαιρόμενες μιμήσεις λόγιων και δημωδών συγγραφικών υφών και ηθών.

Θα τολμούσα να εικάσω ότι κυρίαρχη πρόθεση του αφηγητή υπήρξε η αναίρεση της παραδοσιακής σχάσης ανάμεσα στην ποίηση και την ιστορία, με απώτερο στόχο τη δημιουργία ενός «μεικτού, αλλά νόμιμου» αφηγηματικού είδους, με γνώρισμα τις ποιητικών καταβολών υφολογικές εξάρσεις και τις μυθοποιημένες, περιβεβλημένες με την αχλύ του μύθου, πτυχές της ελληνικής ιστορίας. Οτι «έτσι το πράγμα μεθόδευσε, ώστε και στα δύο αυτά μέτωπα (της ποίησης και της ιστορίας) ταυτοχρόνως εστόχευσε, στην μεν ποίηση τη συνήθη παρέχων χλιδή, και αβρότητα, ώστε να μην κωλύεται εξ αυτής εις τους κανόνας της δέσμιος, τη δε ιστορία με μύθους μυρίους εποίκιλε, την ανάγκη μετάβασης εις τα απώτερα οικονομών» (σελ. 215). Κάπως έτσι, φαντάζομαι, ο Κώστας Βούλγαρης, πλήρης ιστορικής αίσθησης και με την απαρασάλευτη πίστη στην πρόσκαιρη, έστω, πλην όμως ζωογόνο και παραμυθητική ιδιότητα-δύναμη της ιστορίας, σ' αυτόν τον «αδαπάνητο πλούτο και θησαυρό, όπου ο καθένας σιτίζεται κατά την εικόνα και την ιδέα του», συνέθεσε αυτό το ομόκεντρο, παρά το ετερόκλιτο των επί μέρους κεφαλαίων του, κείμενο. Ενα κείμενο, στην «έκταση» του οποίου συνυπάρχουν και αγαστά -όσο και δραστικά- συνυφαίνονται ποικίλα είδη του λόγου (ευφάνταστες διηγήσεις περιπετειών, συμβολισμοί, αλληγορίες, περιπλοκές και συζεύξεις τόσο του λόγου όσο και του χρόνου, πτυχές της ιστορίας και του μύθου), με σκοπό τον άμεσο ή τον διά της πλαγίας λογοτεχνικής οδού φωτισμό στιγμών της ιστορίας, προσώπων, συμβάντων και καταστάσεων. Ενα κείμενο, θα έλεγα τελειώνοντας, «πολυσύνθετο δίκτυο σημασιών, μνημών και αναφορών»· ένα αναμφίβολα εντυπωσιακό σκηνικό, επιδέξια στημένο επάνω στην ασταθή και επίφοβη σκηνή που είναι η γλώσσα.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου