Έντυπη Έκδοση

ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΜΥΣΤΗΡΙΟΥ

Η ζωή είναι ένα όνειρο

Λεονάρδο Παδούρα

Μάσκες

μτφρ.: Κώστας Αθανασίου, εκδόσεις Καστανιώτη

Η λατινοαμερικανική αστυνομική λογοτεχνία διαφέρει πολύ από την αμερικανική και την ευρωπαϊκή «σχολή», κάτι φυσικό, άλλωστε, μιας και η ιστορία, η ιδιοσυγκρασία καθώς και η παράδοση ενός λαού δίνει το στίγμα στο είδος, και όχι μόνο. Αν και δεν ανήκω στους θαυμαστές της λατινοαμερικανικής αστυνομικής λογοτεχνίας, μολονότι οι «οπαδοί» της δεν είναι λίγοι, ωστόσο η ξεχωριστή περίπτωση του Λεονάρδο Παδούρα (Αβάνα, 1955) όχι απλώς κέρδισε το ενδιαφέρον μου -κάτι που θα μπορούσε να είναι και αρνητικό- αλλά κατάφερε να με συγκινήσει.

Ο Παδούρα επιτυγχάνει να δώσει ένα αστυνομικό μυθιστόρημα, με ήρωά του τον υπολοχαγό του Τμήματος Ανθρωποκτονιών Μάριο Κόντε, με λογοτεχνικές αρετές, καθώς το έργο του Μάσκες, που κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1997, δεν έχει μόνο μια καλή ιστορία με ενδιαφέρουσα πλοκή, αλλά επιπλέον διαθέτει περιγραφές με υφολογικές ασκήσεις υψηλού επιπέδου, όπως όταν αποδίδεται η ζέστη στην Αβάνα, η οποία συνδέεται ευφυώς με τις ανθρώπινες καταστάσεις και την επίδρασή της σ' αυτές.

Η αφήγηση γίνεται στο μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου στο τρίτο πρόσωπο, αν και παρεμβάλλονται πρωτοπρόσωπες αφηγήσεις, ένα διήγημα, και αποδίδονται έτσι οι διάφορες οπτικές γωνίες ενός κόσμου που βρίσκεται σε παρακμή, μολονότι επισήμως φωτογραφίζεται ως ο σοσιαλιστικός παράδεισος. Γι' αυτό, άλλωστε, Ο χαμένος Παράδεισος του Τζον Μίλτον επανέρχεται συχνά στην ιστορία ως υπόμνηση της πραγματικότητας. Ακόμη και οι περιγραφές που αναφέρονται στο Παρίσι, αν και μακροσκελείς, ωστόσο αποδίδονται με αυθεντικότητα, και τα στοιχεία της πόλης είναι πλήρως αφομοιωμένα και συνδεδεμένα με την υπόλοιπη ιστορία. Συνταγές φαγητών, αναμνήσεις από την παιδική ηλικία συνδέονται με το «παρόν» του ήρωα, αλλά και το κοινωνικό «παρόν» της Κούβας.

Ο Κόντε αναλαμβάνει να λύσει το μυστήριο που τυλίγει τον θάνατο ενός τραβεστί στην Αβάνα. Τα πράγματα γίνονται πολύπλοκα, όταν αποκαλύπτεται η ταυτότητα του δολοφονημένου νεαρού άνδρα, ο οποίος ήταν γιος ενός επιφανούς διπλωμάτη. Ο Κόντε ερευνά το φιλικό περιβάλλον του θύματος και εισχωρεί στην κοινότητα των ομοφυλοφίλων για να συγκεντρώσει στοιχεία, ενώ σιγά σιγά έρχονται στο φως πληροφορίες σχετικές με τις διώξεις και τον αποκλεισμό από την κεντρική σκηνή της χώρας ανθρώπων που διαθέτουν ταλέντα, αλλά στο μεταξύ έχουν στιγματιστεί από το καθεστώς. Καταγράφονται λεπτομέρειες για τις πιέσεις που ασκούνται σε πρόσωπα που διαφέρουν από τον μέσο όρο, αυτούς τους «κακοήθεις όγκους», που αποτελούν τα εμπόδια στην οικοδόμηση του επίγειου σοσιαλιστικού παραδείσου. Η εμμονή και ο δογματισμός στο μαύρο και άσπρο, η υποκρισία που αποκαλύπτεται πίσω από τις μάσκες και τις μεταμορφώσεις των ευυπόληπτων αξιωματούχων, η διαφθορά στους κρατικούς υπαλλήλους, η λογοκρισία είναι οι πραγματικοί πρωταγωνιστές σ' αυτό το ιδιαίτερο μυθιστόρημα, στο οποίο χρησιμοποιείται η δολοφονία ενός ομοφυλόφιλου ως αφορμή για να γραφτεί ένα υπαρξιακό και πολιτικού σχολιασμού έργο. Γι' αυτό οι «μάσκες» δεν μπορούν παρά να ιδωθούν ως οι κοινωνικές μάσκες που δείχνουν κάτι άλλο από αυτό που είναι στην πραγματικότητα όσοι τις φορούν. Και τότε οι ήρωες, που πολλές φορές είναι σκιώδεις, γίνονται πρότυπα αρχών και προβάλλουν τις κοινωνικές καταστάσεις. Ετσι, οι χαρακτήρες παίζουν τον ρόλο τους για να φανούν οι τάσεις της σύγχρονης κουβανέζικης κοινωνίας και για να αποκαλυφθούν εν τέλει η υποκρισία και ότι ο βασιλιάς είναι γυμνός.

Οι Μάσκες είναι ένα δυνατό μυθιστόρημα που δίνει τις διάφορες όψεις του φόβου, καθώς και την «ιλιγγιώδη αίσθηση της πτώσης στο κενό» με σαφήνεια, αλλά μερικές φορές και με επιπρόσθετη ποιητική διάθεση.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου