Έντυπη Έκδοση

Με ελληνική υπογραφή η νέα ύφεση

Η ΧΩΡΑ ΜΑΣ ΑΝΑΔΕΙΚΝΥΕΤΑΙ ΣΕ ΚΑΙΝΟΥΡΙΑ LEHMAN BROTHERS, ΑΝΑΓΚΑΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΝΑ ΣΤΡΑΦΟΥΝ ΣΤΟΥΣ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥΣ ΤΡΑΠΕΖΙΤΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΛΥΣΗ ΠΟΥ ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ (ΚΥΡΙΩΣ ΟΙ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ) ΔΕΝ ΦΑΙΝΟΝΤΑΙ ΙΚΑΝΟΙ ΝΑ ΔΩΣΟΥΝ

ΤΑ ΣΕΝΑΡΙΑ για το ενδεχόμενο ενός ελληνικού χρεοστασίου αναζωπυρώνουν τους χειρότερους εφιάλτες για ανεξέλεγκτη εξάπλωση της κρίσης χρέους.

Εν μέσω έντονων ανησυχιών για την προοπτική ενός δεύτερου γύρου ύφεσης (διπλή ύφεση), οι αγορές... τρομάζουν τρία χρόνια μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers, με τις τράπεζες, τα χρηματιστήρια και τις αγορές ομολόγων να «ματώνουν» την προηγούμενη εβδομάδα. Ολοι πλέον στρέφουν το βλέμμα τους στους κεντρικούς τραπεζίτες, ελπίζοντας ότι θα δώσουν λύσεις, που οι πολιτικοί -κυρίως της Ευρώπης- φαίνονται ανίκανοι να συμφωνήσουν.

Χωρίς απασχόληση

Το βασικό πρόβλημα στην παγκόσμια οικονομία είναι ότι τρία χρόνια μετά την κρίση που προκάλεσαν τα κερδοσκοπικά παιχνίδια με τα «τοξικά παράγωγα» και την κατάρρευση της Lehman Brothers, ο δυτικός κόσμος ρέπει πάλι προς την ύφεση. Ολο αυτό το διάστημα, παρά τα τρισεκατομμύρια που διατέθηκαν στις ΗΠΑ μέσω της «εκτύπωσης χρήματος» και στην Ευρώπη για τη διάσωση των τραπεζών, δεν έγινε δυνατή η τόνωση της απασχόλησης, η οποία θα δημιουργούσε διατηρήσιμη ανάπτυξη.

Την προηγούμενη εβδομάδα, το ΔΝΤ εκτίμησε πως αναμένει ότι η ανάπτυξη του αμερικανικού ΑΕΠ θα είναι 1,5% το 2011 και 1,9% το 2012, ενώ τον Ιούνιο προέβλεπε ανάπτυξη 2,5% και 2,7% αντιστοίχως. Δηλώνοντας ότι υπάρχει κίνδυνος ύφεσης στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη, ο διεθνής οργανισμός υποβαθμίζει επίσης κάθετα τις εκτιμήσεις για την ανάπτυξη της ευρωζώνης κατά σχεδόν μισή ποσοστιαία μονάδα, στο 1,6% το 2011 και μόλις στο 1,1% το 2012.

Η κατάσταση επιβαρύνεται από τα στοιχεία που παραπέμπουν σε κατακόρυφη μείωση της ζήτησης και την είσοδο των αγορών σε πτωτικό κύκλο. Είναι ενδεικτικό πως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου εκτιμά αύξηση 5,8% στο διεθνές εμπόριο έναντι αρχικής -ήδη διστακτικής- πρόβλεψης στο 6,5%. «Ο πτωτικός κίνδυνος ως προς την διεθνή ανάπτυξη έχει ενταθεί σημαντικά τους τελευταίους μήνες», αναφέρει η ανακοίνωση του ΠΟΕ και συμπληρώνει: «Η κατάσταση στην Ελλάδα δημιουργεί σημαντική αβεβαιότητα στο οικονομικό περιβάλλον».

Είχε προηγηθεί τις προηγούμενες ημέρες η ανακοίνωση ότι είναι χειρότερα των προβλέψεων τα στοιχεία για τον δείκτη δραστηριοτήτων ΡΜΙ, ο οποίος δείχνει συρρίκνωση των δραστηριοτήτων του ιδιωτικού κλάδου της ευρωζώνης. Ο συνολικός ΡΜΙ (εμπόριο, παραγωγή, υπηρεσίες) υποχώρησε τον Σεπτέμβριο στο 49,2 από 50,7 τον προηγούμενο μήνα, σε επίπεδα δηλαδή που «φωτογραφίζουν» ύφεση. Κάπως έτσι χάθηκαν στις αγορές 3,4 τρισ. δολάρια την προηγούμενη εβδομάδα. Σε χαμηλό 9μήνου βρέθηκαν και οι τιμές βασικών εμπορευμάτων, καθώς οι κερδοσκόποι δεν αναλαμβάνουν πλέον μεγάλα ρίσκα στα πονταρίσματα, ενώ οι επενδυτές βλέπουν μειώσεις στις τιμές λόγω περιορισμένης ζήτησης. Ο δείκτης της S&Ρ, που παρακολουθεί 24 βασικά εμπορεύματα, υποχώρησε αυτή την εβδομάδα κατά 7,8%.

Η αμερικανική κεντρική τράπεζα (Fed) δεν προσέφερε νέο χρήμα στους επενδυτές, μέσω ενός νέου προγράμματος «εκτύπωσης χρήματος» (QE3). Αρκέστηκε να ανακοινώσει ότι θα προχωρήσει σε μια κίνηση που στις διεθνές αγορές ονομάζεται «operation twist». Θα διαθέσει 400 δισ. δολάρια, για να αγοράσει ομόλογα που λήγουν σε διαστήματα μεταξύ 6 και 30 ετών και θα πουλήσει τίτλους μικρότερης διάρκειας, αξίας επίσης 400 δισ. δολαρίων. Είναι μια κίνηση που έχει ως στόχο να μειώσει τα μακροπρόθεσμα επιτόκια, διευκολύνοντας όσους θέλουν να δανειστούν, για να επενδύσουν. Κάτι ανάλογο είχε γίνει το 1961...

Οι αγορές δεν πείστηκαν και την Πέμπτη τα χρηματιστήρια γνώρισαν κάθετη πτώση. Οι ελπίδες στρέφονται στο G-20, αλλά και στις φήμες που κυκλοφόρησαν αργά την Παρασκευή για κινήσεις της ΕΚΤ, που θα βοηθήσουν στην ανάκαμψη της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Οι εξελίξεις στη διεθνή σκακιέρα έχουν πάντως ως βασικό πιόνι την Ελλάδα και τα σενάρια για την πτώχευση. Η αμφισβήτηση της συμφωνίας της 21/7 οδηγεί τους «Financial Time» στην εξέταση εναλλακτικών σχεδίων, πέραν των φυσιολογικών που συμπεριλαμβάνουν πλέον ανοιχτά τον κίνδυνο μίας μερικής στάσης πληρωμών στο εσωτερικό της χώρας. Κάτι που -σύμφωνα με τον αρθρογράφο Chris Gales- θα έφερνε σε ακόμη πιο δύσκολη θέση τις ελληνικές τράπεζες, δεδομένου ότι οι τοποθετήσεις τους σε ελληνικά κρατικά ομόλογα θα υποστούν σοβαρή απομείωση. Σύμφωνα με τον ίδιο, πιθανή καθυστέρηση στην πληρωμή των μισθών από το Δημόσιο και ο κίνδυνος επανακεφαλαιοποίησης κάποιων τραπεζών θα επέτεινε το πρόβλημα, ενώ σοβαρά προβλήματα θα δημιουργούνταν στην κοινωνία που βρίσκεται ήδη σε κατάσταση σοκ.

Σε μία εξαιρετικά ευαίσθητη συγκυρία σχετικό δημοσίευμα των FT για την επιτάχυνση της διαδικασίας επανακεφαλαιοποίησης 16 ευρωπαϊκών τραπεζών (μεταξύ αυτών δύο ελληνικές και μία κυπριακή) δημιουργεί νευρική κρίση στα χρηματιστήρια της Ε.Ε., τη στιγμή που υπηρεσίες του ΔΝΤ επιμένουν πως τα πιστωτικά ιδρύματα της Γηραιάς Ηπείρου ενδέχεται να χρειαστούν κεφαλαιακή στήριξη έως 200 δισ. ευρώ. Η Ε.Ε. μπορεί να διέψευσε τις πληροφορίες, ωστόσο η αμφισβήτηση δεν κόπασε...

Οταν οι κεντρικοί τραπεζίτες της Ευρώπης, με τη μορφή του νέου Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου της Ευρώπης (European Systemic Risk Board), και ακόμη και η κεφαλή του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου ζητούν από τις τράπεζες της περιφέρειας να «τονωθούν», σημαίνει πως η κατάσταση είναι πολύ πιο σοβαρή απ' ό,τι προβλεπόταν, σημειώνει έμπειρος τραπεζικός παράγοντας. Από την αμφισβήτηση αυτή δεν ξεφεύγουν ούτε οι γαλλικές τράπεζες (μετά τις ιταλικές και ισπανικές), με τις φήμες για συζητήσεις της ΒΝΡ Paribas με άραβες επενδυτές να πυροδοτούν αλλεπάλληλες εκτινάξεις στα γαλλικά CDs και στα spreads των γαλλικών ομολόγων, με παράλληλη κατάρρευση του δείκτη CAC-40 χαμηλότερα των 2.700 μονάδων.

Σε μία τόσο ρευστή κατάσταση, όπου ο ένας δεν εμπιστεύεται τον άλλο, όπου οι ροές χρήματος μεταξύ των πιστωτικών ιδρυμάτων έχουν «στεγνώσει» και στην ευρωπαϊκή Βαβέλ επικρατεί πρωτόγνωρη πολυφωνία, αναδεικνύεται και κρίση εμπιστοσύνης/αξιοπιστίας, παράλληλη με την οικονομική/κοινωνική...

Επιστροφή στο 2007

Η κατάρρευση των χρηματιστηρίων, με τις μετοχές των ευρωπαϊκών εταιρειών να «επιστρέφουν» στα επίπεδα του 2007-2008, η δραματική διόρθωση του ευρώ χαμηλότερα των 1,35 δολαρίων οδηγεί, σύμφωνα με τον οίκο Fitch, σε δραστική μείωση της θέσης των αμερικανικών κεφαλαίων σε τίτλους τραπεζών και επιχειρήσεων. Σύμφωνα με έκθεση της Fitch Ratings, τα δέκα μεγαλύτερα αμοιβαία κεφάλαια διαχείρισης διαθεσίμων των ΗΠΑ μείωσαν την έκθεσή τους σε ευρωπαϊκές μετοχές στο 42,1% από 47,2%. Σύμφωνα με τους «Financial Times», τα ποσοστά αντιστοιχούν σε... φυγή κεφαλαίων 55 δισ. δολαρίων μόνο από τις τράπεζες και μόνο το μήνα Αύγουστο!

Με την κρίση να έχει διαχυθεί πλέον, μετά την Ισπανία και την Ιταλία, και στην ίδια τη Γαλλία (δεύτερη ισχυρότερη οικονομία της ευρωζώνης σημειωτέον), απαιτείται συνολικότερη προσπάθεια και αποτελεσματική αντιμετώπιση. Προοπτική, που δεν φαίνεται στον ορίζοντα, καθώς επιβαρύνεται, άλλοτε μετά την υποβάθμιση της Ιταλίας από την S&Ρ, άλλοτε από τον κίνδυνο κρατικοποίησης περιφερειακών ισπανικών τραπεζών (Caixa Galicia, Catalunya) και τις ανησυχίες του Συνδέσμου Γερμανικών Βιομηχανιών για οριακή ανάπτυξη για δεύτερο συνεχόμενο τρίμηνο.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Οικονομία
Με λέξεις-κλειδιά
Οικονομική κρίση
Για το ίδιο θέμα
Από το... εξωτερικό έρχεται το νέο χτύπημα
Η διόρθωση άρχισε το 1999...