Έντυπη Έκδοση

Μάρω Βαμβουνάκη

«Κάνω κάτι που με εκφράζει»

Η Μάρω Βαμβουνάκη στο τελευταίο της βιβλίο Ο ερωτευμένος Πολωνός μας προκαλεί-παρακαλεί να στρέψουμε την προσοχή μας στην αγνή ομορφιά. Να προσπαθήσουμε να ακούσουμε τη φωνή της ψυχής μας. Η επιτυχημένη συγγραφέας μίλησε στη Βιβλιοθήκη-Καταφύγιο θηραμάτων. Για τη συγγραφή, για το μέλλον της ελληνικής λογοτεχνίας και τη συνεργασία της με τον Χρίστο Τσάγκα.

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ: Οταν γράφετε, πόσες ώρες δουλεύετε τη μέρα;

ΜΑΡΩ ΒΑΜΒΟΥΝΑΚΗ:Οχι πάρα πολλές. Ειλικρινά δεν το έχω μετρήσει, νομίζω όμως πως μια, δυο, τρεις το πολύ ώρες. Και όχι αδιάκοπα. Δεν εμπιστεύομαι γενικά έναν κατάκοπο οργανισμό μου.

Α.Σ.: Ποιες είναι οι πιο γόνιμες στιγμές της συγγραφής;

Μ.Β.: Αμα χάνω το παρόν μάλλον, άμα ξεχνώ τα πρέπει.

Α.Σ.: Ποιο βιβλίο σας αγαπάτε περισσότερο;

Μ.Β.: Την Ντούλια.

Α.Σ.: Ποιος είναι ο καλός συγγραφέας;

Μ.Β.: Ο συναρπαστικός. Εκείνος δηλαδή που σε κάνει και να ξεχνάς και να θυμάσαι τον εαυτό σου. Αλλά ταυτοχρόνως.

Α.Σ.: Τι σας δυσκολεύει όταν γράφετε;

Μ.Β.: Σε κάθε τι που κάνω με δυσκολεύει, σχεδόν με ακυρώνει, η πίεση. Η πίεση από άλλους ή η πίεση που ασκώ εγώ, ως ενοχική που είμαι, στον εαυτό μου.

Α.Σ.: Τι σας ωθεί να γράφετε;

Μ.Β.: Σχεδόν ποτέ δεν ξέρω την αιτία, τουλάχιστον εκ των προτέρων. Γνωρίζω όμως πολύ καλά τα συμπτώματά της. Ενα κύμα ενθουσιασμού, ακόμη κι αν προέρχεται από κάτι στενόχωρο, που καίγεσαι να μιλήσεις γι' αυτό. Υπάρχει κάποιες φορές κάτω από το ευχάριστο, όπως και κάτω από το θλιβερό κάτι που μοιάζει με ενθουσιασμό.

Α.Σ.: Το τελευταίο σας βιβλίο, Ο Ερωτευμένος Πολωνός, θεωρώ ότι θέλει να στρέψει την προσοχή μας στην αγνή ομορφιά που τόσο μας λείπει αυτές τις μέρες. Συμφωνείτε;

Μ.Β.: Συμφωνώ βέβαια! Η αγνότητα είναι ο πληρέστερος τρόπος ζωής! Μονάχα στον βαθμό που είμαστε αγνοί, είμαστε και έξυπνοι. Το ερωτευμένο ζευγάρι του βιβλίου επιστρέφει στον Παράδεισο, γιατί αντέχει να θυσιάσει όσα κολακεύουν και εξασφαλίζουν όλους τους άλλους. Αλληλοπαραδίδονται, αγνοί και άοπλοι.

Α.Σ.: Ο Ερωτευμένος Πολωνός είναι απόπειρα κατανόησης της ανθρώπινης ψυχής;

Μ.Β.: Ο Ντοστογιέφσκι έγραφε στον αδελφό του, «θα μπορούσα όλη μου τη ζωή να δώσω προκειμένου να κατανοήσω λίγα από το μυστήριο της ανθρώπινης ψυχής». Κάθε έντιμο έργο μας, αξίζει δεν αξίζει, είναι μια τέτοια απόπειρα. Τίποτα δεν σε εμπνέει πιο επιτακτικά από τούτο το πιο ερωτικό ερώτημα: Ποιος είμαι;

Α.Σ.: Φοβάστε μήπως στερέψει η πηγή της έμπνευσής σας;

Μ.Β.: Μάλλον θα πρέπει να φοβάμαι μήπως δεν στερέψει!... Μου έτυχε μια υπερβολικά φλύαρη πηγή μέσα μου που με καταντάει πιο εργατική απ' όσο όντως είμαι. Οχι, και να στερέψει δεν φοβάμαι καθόλου. Εχεις να κάνεις τόσο ενδιαφέροντα πράγματα όταν δεν γράφεις-σβήνεις. Ποτέ δεν θεώρησα το γράψιμο σαν πρώτο μου μέλημα.

Α.Σ.: Το μέλλον της ελληνικής λογοτεχνίας είναι ευοίωνο;

Μ.Β.: Εξαιρετικά ευοίωνο. Γράφονται τα πάντα. Βιβλία στο πόδι, βιβλία για τηλεθεατές, βιβλία μεγάλης εργατικότητας, βιβλία για ευφυείς ή για χαζούς αναγνώστες, βιβλία θαυμάσια, με διάχυτο ταλέντο κάποιες φορές. Οι πάντες, όσο ποτέ, έχουν την ευκαιρία να δουν και να δείξουν τι μπορούν. Υπάρχει κάποια ασυδοσία θα έλεγα, αλλά ίσως η ασυδοσία να είναι μια καλή προϋπόθεση για να δοκιμάζονται και η Ηθική και η Τέχνη.

Α.Σ.: Η Τέχνη είναι καταφύγιο για τους ανθρώπους;

Μ.Β.: Τα πιο μεγάλα καταφύγια, ο Θεός, ο Ερωτας, και η Τέχνη. Με αυτή τη σειρά. Και πάλι αναρωτιέμαι, ταιριάζει η λέξη «καταφύγιο» σε τούτα τα φοβερά στοιχειώδη;

Α.Σ.: Τι έχετε κερδίσει και τι έχετε χάσει από την ενασχόληση με τη συγγραφή;

Μ.Β.: Τίποτα, τίποτα δεν έχω χάσει. Τα κέρδη είναι πολλά, πιο πολλά ασφαλώς από όσα μου αξίζουν, δεν χωράει να τα πω αυτά σε μια συνέντευξη. Κάνω κάτι που πολύ με εκφράζει, που είμαι καμωμένη γι' αυτό.

Α.Σ.: Πείτε μου λίγα λόγια για τη συνεργασία σας με τον Χρίστο Τσάγκα στο Υπόγειο.

Μ.Β.: Γνωριζόμασταν από πολλά χρόνια. Μας συνέδεε μια κοινή φλόγα για τον λόγο και μας απομάκρυνε ένας κοινός εγωισμός. Ζούσε για το θέατρο, ταυτιζόταν τόσο με τους ρόλους, που συνεχώς, πυρετωδώς, δούλευε στο μυαλό του, ώστε συχνά του έλεγα, εσύ μιλάς τώρα ή ο Οιδίποδας; Από τη μια ταυτιζόταν υπερβολικά, και απ' την άλλη είχε μια ισχυρότατη προσωπική προσωπικότητα. Ελεγχε τα πάντα, ακόμα και τον θάνατό του πιστεύω τον έλεγξε.

Τηλεφώνησε να έρθει βράδυ στο σπίτι μου να μιλήσουμε για μια συνεργασία. Ηταν Χαιρετισμοί, το θυμάμαι, βιαζόμουν να γυρίσω από την εκκλησία. Εκείνος ήταν σε ένταση, ανεβοκατέβαινε στο δωμάτιο και πρόβαρε σκηνές και εκφράσεις από τον Ριχάρδο του Σαίξπηρ. Ξαφνικά μου έρχεται και λέω, «να φτιάξουμε ένα θεατρικό από το Υπόγειο του Ντοστογιέφσκι, σου πάει»! Κατέβασα από τα ράφια το βιβλίο εκδόσεων Γκοβόστη. Ενθουσιάστηκε, βούτηξε το χέρι στο κρασί του και έκανε με βία ένα κόκκινο δακτυλικό αποτύπωμα στις σελίδες, σαν συμβόλαιο. Από τη στιγμή εκείνη με παραφορά πάλευε νύχτα-μέρα με τον σκοτεινό αντιήρωα, διόρθωνε τον ρόλο μέχρι την τελευταία παράσταση. Μοναδικός ηθοποιός, ερημίτης και ταυτόχρονα δεν άντεχε την ερημιά του. Τελευταία είπαμε να του φτιάξω ένα παρόμοιο θεατρικό με τον Σταυρόγκιν από τους Δαιμονισμένους. Δεν πρόλαβα.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Λογοτεχνία