Έντυπη Έκδοση

Από λευκό χαρτί

Με λεπτά υλικά και ελάχιστους τόνους του λευκού και του μαύρου, οι εξαιρετικές εκθέσεις των Μαρίας Λοϊζίδου (Α.Δ.), Νίνας Παπακωνσταντίνου (ΕΜΣΤ) και Ράνιας Μπέλλου (Καλφαγιάν).

Εργο της Νίνας Παπακωνσταντίνου Εργο της Νίνας Παπακωνσταντίνου Σύμπτωση ενδιαφέρουσα, ότι στον πολύχρωμο κόσμο των αθηναϊκών εκθέσεων κινούνται τρεις παρουσίες γύρω από το λευκό χαρτί ή το λευκό καμβά και τη χρήση του μολυβιού. Και ότι οι παρουσίες αυτές αφορούν γυναίκες της τέχνης που αγαπούν τις νοητές εικόνες του εσωτερικού τους κόσμου, τον οποίο αναπαράγουν.

Η Μαρία Λοϊζίδου εκθέτει λίγα, ελάχιστα, σχέδια τόσο έντονα στη λεπτότητά τους, ώστε να δημιουργεί όγκο το ίδιο το σχεδιασμένο χαρτί. Υποβολή σε μια άσκηση υπομονής με αμφίσημα στοιχεία διαλόγου από μέσα προς τα έξω, ή και το αντίστροφο. Η κατανόηση της πρόθεσης της Λοϊζίδου φτάνει από την εγκατάστασή της, το χτίσιμο ενός τοίχου με τούβλα που παγιδεύει την αίθουσα του πρώτου ορόφου της γκαλερί «Α.Δ.».

Ελαφρές μολυβιές

Το χτίσιμο επίπονο, τα τούβλα χάρτινα, με ελαφρές μολυβιές, όπου η πρόκληση της φθοράς δεν πτοεί τη σωματική ένταση και την πίστη ότι το φθαρτό, ευάλωτο χαρτί διακόπτει ισχυρά την επικοινωνία με τον κόσμο που βρίσκεται πίσω του.

Η έκθεση της Μ.Λ. συνεχίζει στο ζήτημα που η ίδια έχει βάλει στις δεξιότητές της, να τις ανατρέπει δηλαδή, θέτοντας το συλλογικό προβληματισμό σε διάλογο με την προσωπική ματιά στην εσωτερική ροή των πραγμάτων. Και για ακόμη μία φορά μάς αφήνει έκθετους σε ζητήματα που θέτουμε εμείς προς την τέχνη, όπως η διάρκεια, το εφήμερο, ο ηρωισμός, το ταπεινό, το μεγαλειώδες.

Και αν η Μαρία Λοϊζίδου παραμένει μια αναγνωρισμένη αξία που διεκδικεί σιωπηλά την ανανέωση της εκτίμησής μας, οι περιπτώσεις των καλλιτεχνών Ράνιας Μπέλλου και Νίνας Παπακωνσταντίνου μάς είναι εντελώς καινούργιες στην έκπληξη που δημιουργούν. Η Ράνια Μπέλλου ως ένα καινούργιο κορίτσι στην τέχνη, η Νίνα Παπακωνσταντίνου ως μια περίπτωση που εμείς ευθυνόμαστε αν την αξιολογούμε για πρώτη φορά.

Στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, δηλαδή στο Ωδείο Αθηνών όπου εξακολουθεί να στεγάζεται μέχρις ότου ολοκληρωθεί το «Φιξ», η καλλιτέχνις εμφανίζεται ως μία άκρως στιβαρή περίπτωση στην ποιητική της διαχείριση της γραφής, του ίχνους και της υφής του χαρτιού, σε μια δουλειά διάρκειας 10 χρόνων. Ακόμη ένας λόγος να εκτιμούμε την υπομονή του χεριού, όταν συνάδει με την υπομονή της παρουσίασης της δουλειάς. Βλέπετε, σε αντίθεση με τους καλλιτέχνες που γεννούν κάθε τόσο εκθέσεις και γεγονότα, εδώ έχουμε μια διακριτικότητα που μας παραπέμπει σε εκείνη τη γνωστή ρήση, ότι ο καλλιτέχνης είναι ο άνθρωπος.

Αυτοπροσωπογραφίες

Με κομμένη την ανάσα παρακολουθούμε τον όγκο των 28 αυτοπροσωπογραφιών της, όπως αναπτύσσονται μέσω των συγγραφέων, των λογοτεχνικών ηρώων και των ημερολογίων, με γραφή που μοιάζει με εκείνη των τυφλών. Δηλαδή σήματα πάνω στο χαρτί, όγκους ελάχιστους που δημιουργούν την τοπιογραφία των ιδεών και των αισθημάτων της απέναντι στην πλούσια βιβλιογραφία που επεξεργάζεται. Η επιμελήτρια της έκθεσης, Τίνα Πανδή, αναφέρεται στις τεχνικές (μπορείτε, λοιπόν, μέσω του καταλόγου να πληροφορηθείτε τη διαδικασία), τις οποίες παρακάμπτουμε και για λόγους οικονομίας των λέξεων και για λόγους στάσης απέναντι στο έργο. Ενα σημαντικό εικαστικό έργο -ίσως ο ιστορικός του μέλλοντος το περιλάβει στα λίγα που θα διασώσει ο χρόνος μας- με ισχυρή ποιητική δομή. Μη χάσετε την έκθεση.

Μια άλλη περίπτωση είναι η νέα καλλιτέχνης Ράνια Μπέλλου (γκαλερί «Καλφα γιάν» στη Χάρητος), η οποία επίσης χειρίζεται νοητές εικόνες, στις οποίες εμπλέκει το παρελθόν με το παρόν, σε ένα καινούργιο χάρτινο έργο. Εδώ υπάρχει η έννοια του προσωπικού αρχείου μέσω της παλιάς φωτογραφίας, η οποία εμφανίζεται πίσω από το λεπτό χάρτινο ριντό με τα ίχνη του σχεδίου. Εκείνο που αξίζει να σημειωθεί ως ευλογημένη εμμονή είναι η χρήση της μνήμης-ανάμνησης, εκτός από τις επιτοίχιες προβολές σε δύο βίντεο. Το πρώτο, το «object of memory» (2011), παρακολουθεί ένα τετριμμένο αντικείμενο να γίνεται αφετηρία 17 διαφορετικών αφηγήσεων, ενώ το δεύτερο, το «archival impulse» (2011), επανεντάσσει την εμπειρία του παρελθόντος στη στιγμιαία αποτύπωση της εικόνας και του φωτός, που εξασθενεί τα ίχνη στην πορεία του χρόνου. *

Εδώ κι εκεί

ΛΗΓΟΥΝ οι συμβάσεις των διευθυντών και των Δ.Σ. των κρατικών μουσείων τον Ιανουάριο. Για κάποιους προβλέπονται αλλαγές, για άλλους όχι.

ΚΑΤΙ λέγεται ότι η Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα επιθυμεί να αποχωρήσει. Προσωπικά, δεν το πιστεύω. Αντικειμενικά, θα έλεγα ότι δεν είναι κατάλληλη η στιγμή. Η λιτότητα χρειάζεται εμπειρία και ικανότητα να τα βγάζεις πέρα με ό,τι σου παρέχεται.

ΟΣΟ για την περίπτωση της Αννας Καφέτση, πρέπει να παραμείνει στη θέση της, αν θέλουμε να δούμε το ΦΙΞ να γίνεται εθνικό μουσείο σύγχρονης τέχνης.

ΔΙΑΒΑΖΩ αυτές τις ημέρες το ωραίο βιβλιαράκι του ζωγράφου Μανώλη Ζαχαριουδάκη, των εκδόσεων «Μεταίχμιο», με τον τίτλο «Ζωγραφική, οδηγίες χρήσεως». Το απολαμβάνω. Ο Μανώλης, έχει γνώση και όπως κάθε ευφυής άνθρωπος διαθέτει χιούμορ. Παράδειγμα, στην προετοιμασία για την ατομική έκθεση ο Ζ. συμβουλεύει: Οταν φτάσεις σε συμφωνία με την γκαλερί, να σκεφτείς ένα μεγάλο προϋπολογισμό για την προετοιμασία της έκθεσης. Χρειάζονται χρήματα για τον κατάλογο, τη φωτογράφιση, τις προσκλήσεις, την εκτύπωση και τα ταχυδρομικά, τις κορνίζες, πλαίσια, στηρίγματα, κατασκευές έως μεταφορικά και καινούργια ρούχα, διαφήμιση, μπουφέ κ.λπ.

ΠΕΘΑΙΝΩ για τον προϋπολογισμό. Και... ζαλίζομαι. Γι' αυτό και σας παραπέμπω στο προσφιλές μου ζήτημα στη σελ. 148. Το θέμα της Τέχνης. Ο,τι γεμίζει το κενό της πραγματικότητας. ΟΛΩΝ ΜΑΣ.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Εικαστικά