Έντυπη Έκδοση

Απόδραση επί δικτατορίας

Στο εξώφυλλο τα εγκώμια του Νταν Μπράουν. Στο οπισθόφυλλο τα εγκώμια της Αριάνα Χάφινγκτον. Και στην καρδιά του μια συναρπαστική περιπέτεια, η φυγάδευση στο εξωτερικό ενός πολιτικού κρατουμένου της χούντας, του Γιώργου Μυλωνά, από τον επαναστατημένο γόνο μιας γνωστής οικογένειας Ελληνοαμερικανών εφοπλιστών. Ηλίας Κουλουκουντής, «Η συνωμοσία της Αμοργού» (μετ. Κ. Σχινά).

Ηλίας Κουλουκουντής και Ελένη Μυλωνά Ηλίας Κουλουκουντής και Ελένη Μυλωνά Τη χρονιά που μπήκε στο «γύψο» η Ελλάδα, στη Νέα Υόρκη υπήρχαν δύο ειδών Ελληνες, θυμίζει ο Κουλουκουντής. Από τη μια οι πρόσφατοι μετανάστες, οι φοιτητές, οι δικηγόροι και οι άλλοι επαγγελματίες, που ήταν αντίθετοι με τους συνταγματάρχες, και από την άλλη ο Αρχιεπίσκοπος, η Ελληνική Εκκλησία της Αμερικής κι οι Ελληνοαμερικανοί εφοπλιστές, που τους υποστήριζαν, θεωρώντας πως η εναλλακτική λύση, ο Ανδρέας Παπανδρέου, ήταν κάτι σαν τον... Αντίχριστο. Λογικά, ο ίδιος θα έπρεπε ν' ανήκει στη δεύτερη κατηγορία, αλλά ήταν ακόμα 25 χρόνων, είχε τελειώσει το Χάρβαρντ, δεν τρελαινόταν να πορευτεί ως επιχειρηματίας/ γκολφίστας, ονειρευόταν να γίνει συγγραφέας, εργαζόταν ως δημοσιογράφος, τελείωνε το πρώτο του βιβλίο, «The feasts of memories» («Τα πανηγύρια της μνήμης»), και είχε μόλις ερωτευτεί μια Ελληνίδα στην οποία λαχταρούσε να δώσει προοδευτικά διαπιστευτήρια.

Ο πατέρας της κοπέλας δεν ήταν άλλος από τον Γεώργιο Μυλωνά, υπουργό Προεδρίας στην κυβέρνηση Γεωργίου Παπανδρέου, που οι νεότεροι προλάβαμε ως βραχύβιο υπουργό Πολιτισμού, από τον Συνασπισμό, στην κυβέρνηση συνεργασίας του περίφημου '89 και στην οικουμενική του '90. Αρχικά σε κατ' οίκον περιορισμό και στη συνέχεια εξόριστος στην Αμοργό, ο αστικής καταγωγής Μυλωνάς με τ' άψογα αγγλικά του έδινε στο νεαρό Κουλουκουντή την εντύπωση πανεπιστημιακού με τον οποίο θα μπορούσαν να κουβεντιάζουν ώρες ατελείωτες για τον Κόνραντ ή για τον «Μεγάλο Γκάτσμπι». Στο πρόσωπο του γοητευτικού 50χρονου άντρα, πέρα από τον πατέρα που θα ήθελε να έχει, ο συγγραφέας αντίκριζε και την ιδανική «εναλλακτική λύση» - τον επόμενο ηγέτη της Ελλάδας σε καιρούς δημοκρατικούς.

Στις σελίδες της «Συνωμοσίας της Αμοργού» παρελαύνουν από τη Μελίνα, τον Ντασέν και τον Κακογιάννη ώς τον Πάμπλο (Μιχάλη Ράπτη), και από τον Νίκολας Γκέιτζ, προ «Ελένης», ώς τη Μαρία και τον Τζιμ Μπέκετ, το δικηγόρο της Διεθνούς Αμνηστίας, του οποίου η έκθεση για τα βασανιστήρια έσυρε τη χούντα στο εδώλιο του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Ο Κουλουκουντής μεταφέρει στιγμιότυπα από τις συναντήσεις του με την Κίττυ και τον Μάκη Αρσένη, με τη Μαργαρίτα Παπανδρέου, αλλά και με τον Παπανδρέου τον ίδιο, τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη ή τον Βάσο Λυσσαρίδη, ανακαλώντας κάθε επεισόδιο της επιχείρησης απόδρασης του Μυλωνά, που πραγματοποιήθηκε τελικά το '68, με γιοτ που ταξίδεψε από την Κέρκυρα.

Στη συνάντησή του με τον Ανδρέα στη Στοκχόλμη, ο Κουλουκουντής είδε έναν άνθρωπο καχύποπτο που έσταζε περιφρόνηση για τον Μητσοτάκη και μιλούσε για τον Καραμανλή με ιδιαίτερα αρνητική διάθεση. Οσο ο Παπανδρέου περιέγραφε την πολιτική κατάσταση, ο Κουλουκουντής ένιωθε πως οι ιδέες του ήταν «σε μεγάλο βαθμό αυθαίρετες, προϊόν αυτοσχεδιασμού, πασπαλισμένο με αρκετές δόσεις οπορτουνισμού»... Ούτε όμως από τη συνάντηση του φυγαδευμένου πια Μυλωνά με τον Μητσοτάκη προέκυψε κάτι. Κι έτσι αρνήθηκε να συμμετάσχει σ' ένα συνασπισμό εθνικής ενότητας. Και «η εναντίωση στη χούντα λίμνασε»...

Η πραγματικότητα διέψευσε το συγγραφέα με πολλούς τρόπους, με αποτέλεσμα να απομακρυνθεί οριστικά από το περιβάλλον των πολιτικών. Ούτε ο γάμος του με τη γνωστή μετέπειτα φωτογράφο Ελένη Μυλωνά περπάτησε -τέλειωσε μαζί με την Επταετία- ούτε ο μετριοπαθής, κεντροαριστερός Μυλωνάς ήταν φτιαγμένος από εκείνη την ανθρώπινη πάστα που θα μπορούσε να ανταποκριθεί στις ηγετικές προσδοκίες που έτρεφε γι' αυτόν ο Κουλουκουντής. Ακόμα και το ότι ο ίδιος κίνησε γη και ουρανό σε Αμερική και Ευρώπη -στη Γενεύη, τη Ρώμη, το Λονδίνο, τις Κάνες, την Κύπρο- για να οργανώσει τη χολιγουντιανή απόδραση του πεθερού του, εκείνος δεν του το αναγνώρισε όπως θα έπρεπε, το υποτίμησε, σχεδόν το αγνόησε. Να όμως που μέσα από αυτή την απογοήτευση προέκυψε η ανάγκη του Κουλουκουντή να γράψει τόσα χρόνια μετά αυτό το βιβλίο, μία εκ των έσω μαρτυρία για τον αντιδικτατορικό αγώνα από τους Ελληνες του εξωτερικού και ταυτόχρονα ένα εσωτερικό ταξίδι, το δικό του, προς την ενηλικίωση και την ωριμότητα.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Βιβλίο