Έντυπη Έκδοση

«Μιλώ για την κρίση με το παιδί μου»

Συνέντευξη με τον ΝΙΚΟ ΣΙΔΕΡΗ

«Κανείς δεν κατέχει καλά ένα θέμα αν δεν μπορεί να το εξηγήσει στη γιαγιά του», ήταν η άποψη του Αϊνστάιν. Ενα σύνθημα σε τοίχο έγραφε: «Οι αριθμοί ψυχομαχούν και ξεψυχούν οι άθρωποι. Κι οι νεκροθάφτες κλαίγονται πως στη δουλειά ψοφάνε».

«Αν υστερήσουμε εμείς οι μεγάλοι να καλύψουμε τα παιδιά μας, ελλοχεύει ο κίνδυνος να δούμε την κρίση να παράγει, σε βάθος χρόνου, μια σειρά από χαμένες γενιές παιδιών» ΝΙΚΟΣ ΣΙΔΕΡΗΣ «Αν υστερήσουμε εμείς οι μεγάλοι να καλύψουμε τα παιδιά μας, ελλοχεύει ο κίνδυνος να δούμε την κρίση να παράγει, σε βάθος χρόνου, μια σειρά από χαμένες γενιές παιδιών» ΝΙΚΟΣ ΣΙΔΕΡΗΣ Παραμύθια και αλήθειες, δοκιμασίες και ανυπέρβλητες δυσκολίες για την εμπειρία της κρίσης; Ο Νίκος Σιδέρης, ψυχίατρος, ψυχαναλυτής και οικογενειακός θεραπευτής, συγγραφέας του βιβλίου «Μιλώ για την κρίση με το παιδί», εκδόσεις Μεταίχμιο, μας συμβουλεύει τι να λέμε στα παιδιά όταν γύρω μας ο κόσμος χάνεται.

- Ποιοι είναι οι ψυχολογικοί μηχανισμοί της κρίσης;

«Στο ψυχοδιανοητικό επίπεδο, ο διπλός δεσμός. Δηλαδή, ο εγκλωβισμός του νου σε παράδοξα μηνύματα, που συνοψίζονται στο εξής σχήμα: "Αν αντισταθείς στην τρόικα, χάθηκες (χρεοκοπία κ.λπ.). Αν υποταχθείς στην τρόικα, χάθηκες (ύφεση, ανεργία, εξαθλίωση...). Και απαγορεύεται να σκεφτείς αφού είναι μονόδρομος". Αυτός ο μηχανισμός παράγει εμπλοκή της ικανότητας για σκέψη και οδηγεί στο χαρακτηριστικό μούδιασμα που κυριαρχεί και αναστέλλει την αντίδραση».

- Εχει ξανασυμβεί;

«Πρόκειται για ψυχολογική καταπόνηση οριακή, που στην ελληνική ιστορία έχει ανακύψει μόνο μία φορά προηγουμένως -στον Εμφύλιο. Και δημιουργεί τη διάχυτη αίσθηση ότι οι άνθρωποι είναι "τρελαμένοι" και "τα 'χουν χάσει". Στο ψυχοσυναισθηματικό επίπεδο, η απόγνωση. Δηλαδή, η αίσθηση ότι "τίποτα δεν μπορεί να γίνει", που μετατρέπει και την οργή ακόμη σε άγονη, ανήμπορη δυσφορία. Που συνηχεί με το διπλό δεσμό και εντείνει την αίσθηση αδιεξόδου».

- Τι σημαίνει φόβος;

«Ο έλλογος φόβος σε προστατεύει από την αυταπάτη ότι οι φαντασίες σου είναι πραγματικότητα. Ο άλογος φόβος σε βυθίζει σε φαντάσματα που εμποδίζουν τη νηφάλια και ορθολογική σκέψη - το κύριο όπλο του ανθρώπου απέναντι στην ακραία αντιξοότητα».

- Πώς ζουν τη σημερινή κρίση οι μεγάλοι;

«Υφιστάμενοι κανονικό ψυχολογικό πόλεμο, οδηγούνται στα όρια της ψυχικής τους αντοχής και σε μια αίσθηση ζοφερή, που συνοψίζεται στην αδιανόητη μέχρι πρότινος ευχή των Ελλήνων γονέων, να φύγουν τα παιδιά τους μακριά για να γλιτώσουν».

- Πώς τη βιώνουν τα παιδιά;

«Τα παιδιά ζουν την κρίση εσωτερικεύοντας την αίσθηση απόγνωσης, ανήμπορης οργής, ταπείνωσης, φόβου και αγωνιώδους προσμονής των μεγάλων. Τη μεταφράζουν σε δική τους ένταση, ακατάληπτο φόβο και, συχνά, σε σπασμωδικές αντιδράσεις επιθετικότητας, παραίτησης ή αναζήτησης προστασίας και νοήματος σε ιδεολογίες εξύμνησης της άμεσης βίας, δίχως διαμεσολάβηση νόμου και λόγου, και απόλαυσης της βίας και του κακού».

- Πότε μιλάμε στο παιδί;

«Ή όταν αλλάζει αισθητά ο τρόπος της ζωής του ή όταν το ίδιο θέτει ερωτήματα που του γεννούν η προσωπική του δυσφορία ή διανοητική περιέργεια - όχι για να "ξεφορτώσουμε" πάνω του αγωνίες των μεγάλων, που δεν μπορεί να τις επεξεργασθεί. Πώς του μιλάμε; Στη γλώσσα του και, κυρίως, με ιστορίες. Τι του λέμε: Οτι ζούμε σε έναν κόσμο σκληρό, άνισο και άδικο, όχι μόνο στην Ελλάδα. Αλλά υπάρχει αντίδοτο στην αντιξοότητα, που συνοψίζεται στα εξής: κοντά, μαζί, πλατιά, σκέψη και προσπάθεια, αξιοπρέπεια».

- Πού απευθύνεται το νέο σας βιβλίο;

«Σε γονείς και μεγάλους που το παιδί τούς χρειάζεται. Και σε κάθε σκεπτόμενο πολίτη, που θέλει να κατανοήσει με επιστημονικές έννοιες τους μηχανισμούς της κρίσης».

- Διδάσκετε στη Σχολή Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ το μάθημα «Αρχιτεκτονική και Ψυχανάλυση»...

«Υπάρχει εξήγηση. Η ψυχή εκδηλώνεται μέσα στο αρχιτεκτόνημα ως αναδιατύπωση της φαντασίωσης στη γλώσσα της κατασκευής».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Ελλάδα
Στη στήλη
Ανθρώπινα