Έντυπη Έκδοση

Παράσταση σε διαμέρισμα

Εμπειρίκος στο σαλόνι του Κατακουζηνού

Επέστρεψε στο διαμέρισμα της Λητώς και του Αγγελου Κατακουζηνού ο Ανδρέας Εμπειρίκος και με τις δυο του ιδιότητες, του ψυχαναλυτή και του ποιητή. Επέστρεψε με μια παράσταση στο διαμέρισμα του σημαντικού ψυχιάτρου και της συζύγου του -μιας από τις grandes dames της αστικής Αθήνας-, εκεί όπου σύχναζε κάποτε η γενιά του '30.

Η Αιμιλία Βάλβη και ο Μιχάλης Κλαπάκης στην παράσταση «Των ήχων πανσπερμία» Η Αιμιλία Βάλβη και ο Μιχάλης Κλαπάκης στην παράσταση «Των ήχων πανσπερμία» Με τίτλο «Των ήχων πανσπερμία», σε σκηνοθεσία Ελένης Γεωργοπούλου, με την ηθοποιό Αιμιλία Βάλβη στο ρόλο της ψυχαναλυόμενης γυναίκας και το μουσικό Μιχάλη Κλαπάκη στο ρόλο του ψυχαναλυτή, το σαλόνι των Κατακουζηνών στον 5ο όροφο της Λεωφόρου Αμαλίας 4 ζωντανεύει κάθε Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή βράδυ.

Με φόντο τη Βουλή και ντεκόρ τα αρχοντικά έπιπλα, τους πίνακες και τις φωτογραφίες (ο Σεφέρης πρωταγωνιστεί σε πολλές από αυτές) ο ψυχαναλυτής χειρίζεται πλήθος κρουστών, συνοδεύοντας τον ποιητικό, ερωτικό λόγο του Εμπειρίκου, όπως τον εκφέρει η ασθενής του.

Η συζήτηση είναι με τη σκηνοθέτρια Ελένη Γεωργοπούλου, αυτή τη νέα γυναίκα που προ ετών άνοιξε τα υπόγεια της Κομαντατούρ στην οδό Κοραή, δίνοντας τη δική της εκδοχή για το πώς ένα κολαστήριο γίνεται τόπος ζωής. Αλλάζοντας ύφος με τη νέα δουλειά της, ανεβάζει σε αστικό περιβάλλον έναν αστό, πλην όμως προκλητικό ποιητή.

«Μα δεν ήθελα ο λόγος, ούτε η φόρμα να ταιριάζουν με το χώρο. Δεν ήταν το ζητούμενο η καλλιέπεια», θα πει.

- Πώς γεννήθηκε η παράσταση;

«Από μια πρόταση που μου είχε γίνει πολύ παλαιότερα, να ανεβάσω κάτι στα Λουτρά των Αέρηδων. Βλέποντας το χώρο, το μυαλό μου πήγε στα χαμάμ της Ανατολής, στο τι συμβαίνει στους ανθρώπους όταν χαλαρώνουν σωματικά, ύστερα σκέφτηκα την "Ιστορία των εκμυστηρεύσεων" και από εκεί με ένα περίεργο παιχνίδι συνειρμών, εκμυστηρεύσεις, ψυχανάλυση, ήχος, οδηγηθήκαμε στον Εμπειρίκο. Δηλαδή οδηγηθήκαμε σε αυτόν μέσω της ψυχανάλυσης και όχι του ερωτικού στοιχείου που έκανε πλατιά γνωστό τον ποιητή».

- Στην παράσταση ωστόσο η ψυχανάλυση είναι η αφορμή για να αναφερθείτε στον έρωτα...

«Παρά ταύτα αφηγούμεθα τη σχέση ψυχαναλυτή και ψυχαναλυόμενης. Μια μη ερωτική σχέση. Δεν είναι αυτό που περιμένει να δει ο θεατής».

- Νομίζω ότι τα κείμενα είναι τόσο φορτισμένα ερωτικά, που δεν χρειάζεται καν η σχέση.

«Ακριβώς! Κατά μία έννοια, αυτό που θέλαμε να τονίσουμε είναι ότι η ζωή μας είναι έτσι κι αλλιώς ερωτική σε όλες της τις εκφάνσεις. Η ζωή, αν είναι μεστή, είναι ερωτική».

- Οι ήχοι του Κλαπάκη πώς μπήκαν στην παράσταση;

«Ο ρυθμός στη ζωή ξεκινά με το χτύπημα της καρδιάς του εμβρύου. Η αναπνοή και ο χρόνος έχουν ρυθμό. Ο ρυθμός είναι συνδεδεμένος απόλυτα με τη ζωή και τη φύση. Οταν λοιπόν σκεφτήκαμε τα της ψυχανάλυσης, δεν πήγε το μυαλό μας στην ψυχανάλυση κλασικού τύπου, όπου ο ψυχαναλυτής ρωτάει και ο ασθενής απαντάει. Αντιθέτως, σκεφτήκαμε τι θα ήταν αυτό που θα ταίριαζε στο ορμέμφυτο και θα έκανε αυτή τη γυναίκα να μιλήσει. Ετσι οδηγηθήκαμε στους ρυθμούς και στη συνεργασία με τον Μιχάλη Κλαπάκη».

- Ο ερωτισμός του Εμπειρίκου ταιριάζει με τα αφρικανικά όργανα;

«Μα ο έρωτας έχει ευτυχώς ρυθμό και ήχο. Οσο για τον Εμπειρίκο, έχω πολύ έντονη την αίσθηση ότι χαρακτηρίζεται από έναν υπόγειο ρυθμό, άλλοτε άγριο, άλλοτε πιότερο γαληνεμένο. Νομίζω πως αυτός αποκαλύφθηκε όταν αρχίσαμε μαζί με το λόγο να δουλεύουμε τους ήχους».

- Δεν θα σας ενδιέφερε να ανεβάσετε κάτι που να μην έχει στοιχεία πειραματισμού; Κάτι κλασικό, λόγου χάρη;

«Με ενδιαφέρουν όλα. Ενα από τα πράγματα που μου "καταλογίζεται" είναι ότι δέκα χρόνια τώρα που κάνω θέατρο έχω καταπιαστεί με διάφορα. Εχω κάνει, ας πούμε, τη "Δωδεκάτη νύχτα" του Σέξπιρ με δέκα γυναίκες αντί για αντρικό θίασο. Δεν πείραξα το κείμενο, αλλά τη συνθήκη. Με ενδιαφέρει ωστόσο πάνω απ' όλα να διερευνώ την εκάστοτε προσωπική συνθήκη μου, το πώς αυτή συνομιλεί με την καθημερινότητα και πώς εν τέλει μπορώ να την επαναδιατυπώσω μέσω της θεατρικής πράξης. Αλλοτε το όχημα μπορεί να είναι ένα θεατρικό κείμενο, άλλοτε μπορεί να είναι ποίηση και άλλοτε μπορεί να είναι ένας χώρος».

- Αναφέρεστε στα κρατητήρια της Γκεστάπο;

«Στα υπόγεια της Κομαντατούρ, στην οδό Κοραή 4. Είχα διαβάσει στο "Ε" ένα σχετικό ρεπορτάζ και θέλησα να ερευνήσω πώς ένας χώρος μνήμης μπορεί να γίνει τόπος συνάντησης και διαπραγμάτευσης του σήμερα. Κατοικήσαμε σταδιακά και επίπονα το χώρο. Παλέψαμε για να τον αντιμετωπίσουμε...»

- Πώς;

«Με φρίκη κατ' αρχάς, σαν τόπο τρομερής απελπισίας, απ' τον οποίο όμως μπορεί να ξεκινήσει το καινούργιο. Υπάρχουν πολλές επιγραφές εκεί: "Θέλω νερό", "Βασανίζομαι", υπάρχει ζωγραφισμένο ένα ζευγάρι που κάνει έρωτα, ένας ήλιος, ένας ερωτικός στίχος, υπάρχουν ζωή. Μέσα στο ζόφο και την απελπισία υπάρχει η ένταση και η ανάγκη για αγώνα. Απορούσα πώς οι άνθρωποι αντέχουν τα βασανιστήρια. Κατέληξα ότι περνούν σε άλλη διάσταση, ξεπερνούν τον εαυτό τους, γίνονται μικροί θεοί».

- Σας οδηγεί το κείμενο, ο χώρος...

«Και πάντα η προσωπική μου ανάγκη. Η ανάγκη να τοποθετήσω τον εαυτό μου σε αυτό που συμβαίνει σήμερα».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Παραστάσεις