Έντυπη Έκδοση

Η ΚΑΤΑΨΗΦΙΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΕΥΡΩΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΔΕΙΧΝΕΙ ΤΗΝ ΑΠΟΤΥΧΙΑ ΤΟΥ

Το Βατερλό του χρηματιστηρίου ρύπων

Η καταψήφιση από το Ευρωκοινοβούλιο με 630 ψήφους υπέρ του backloading, που ήταν και η πρόταση της Κομισιόν, καταδεικνύει και την αποτυχία του ΣΕΔΕ (Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών) ή αλλιώς του χρηματιστηρίου ρύπων. Ας τα πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

Το Πρωτόκολλο του Κιότο προβλέπει τρεις μηχανισμούς μέσω των οποίων οι χώρες μπορούν να επιτύχουν μείωση των εκπομπών τους: εμπορία δικαιωμάτων, προγράμματα κοινής εφαρμογής και μηχανισμοί καθαρής ανάπτυξης.

Με την οδηγία 2003/87 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και την τροποποίησή της, 96/61/ΕΚ του συμβουλίου, υιοθετήθηκε το κοινοτικό σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, με στόχο την αποτελεσματικότερη εκπλήρωση των δεσμεύσεων της Ευρωπαϊκής Ενωσης (σήμερα) και των κρατών-μελών της για μείωση αυτών των αερίων. Και παράλληλα να δημιουργηθούν κίνητρα για τη βιομηχανία, να εκσυγχρονίσει τις μεθόδους παραγωγής και να συγκεντρωθούν κεφάλαια για κλιματική και κοινωνική πολιτική για τις κυβερνήσεις.

Το ΣΕΔΕ θα κάλυπτε τις πιο ρυπογόνες βιομηχανίες, τον τομέα της ηλεκτροπαραγωγής και τη βαριά βιομηχανία (χάλυβα, χημικά, αλουμίνια, τσιμεντοβιομηχανία κ.ά.).

Το κόστος

Βάσει του μηχανισμού, η ρύπανση θα είχε ένα οικονομικό κόστος (τιμή άνθρακα ανά τόνο εκπομπών CO2) το οποίο θα έπρεπε να επιβαρύνει τις εταιρείες. Με άλλα λόγια προέβλεπε τη δημιουργία χρηματιστηρίου ρύπων. Μιας αγοράς δικαιωμάτων, με την οποία οι ρυπογόνες εταιρείες θα έπρεπε να αγοράζουν δικαιώματα ρύπανσης από άλλες εταιρείες - αυτό επεκτάθηκε και από μια χώρα που αγόραζε μέσω της εθνικής επιχείρησης ηλεκτρισμού από άλλη που δεν ρύπαινε ή είχε αποβιομηχάνιση και πούλαγε το μερίδιο που της αναλογούσε.

Ο σχεδιασμός του ΣΕΔΕ προέβλεπε τρεις φάσεις εφαρμογής: η πρώτη ήταν δοκιμαστική, από το 2005 έως το 2008, η δεύτερη από το 2008 έως το τέλος του 2012 και η τρίτη από το 2013 έως το 2020.

Στην τρίτη φάση (από 1ης/7/2013) του ΣΕΔΕ, όμως, προβλεπόταν μία ριζική αλλαγή στο μηχανισμό. Για τις περισσότερες βιομηχανίες (π.χ. ηλεκτροπαραγωγές) τα δωρεάν δικαιώματα καταργούνται και οι βιομηχανίες πλέον θα έπρεπε να πληρώσουν για την αγορά δικαιωμάτων για κάθε τόνο CO2 που εξέπεμπαν: τα ποσά θα πήγαιναν (σύμφωνα με τις παραινέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατά 50% σε ενίσχυση των καθαρών πηγών ενέργειας και της εξοικονόμησης κατά 50% σε άλλες εθνικές πολιτικές. Οσο πιο ψηλά είναι (ήταν) η τιμή του άνθρακα στο χρηματιστήριο ρύπων «τόσο πιο πολλά τα έσοδα για τις εθνικές κυβερνήσεις».

Ομως η βιομηχανία έλαβε υπερβολικά ποσά δωρεάν δικαιωμάτων εκπομπών και μπορούσε, πλην των εταιρειών ηλεκτροπαραγωγής, να τις μεταφέρει και μετά το 2013. Οι συνέπειες ήταν δύο, σε συνδυασμό με την οικονομική κρίση και τη χαμηλότερη βιομηχανική παραγωγή: καταποντίστηκε η τιμή του άνθρακα, περίπου στα 6 ευρώ ο τόνος (τέλος 2012), κάτι που απέχει αρκετά από τα 30 ευρώ τον τόνο (βάσει των υπολογισμών των εμπευστών του μηχανισμού).

Περισσευούμενα

Τα στοιχεία της επιτροπής έδειχναν ότι τα περισσευούμενα δικαιώματα το 2012 ξεπερνούσαν τα 900 εκατομμύρια τόνους και μέχρι το 2020 θα έφταναν τα 2 δισ., που σημαίνει δύο φορές περισσότερο από τις εκπομπές ολόκληρης της Γερμανίας. Μπροστά στον κίνδυνο να καταρρεύσει το σύστημα, η επιτροπή αποφάσισε να παρέμβει και να προτείνει μέτρα για την αναδιάρθρωση του μηχανισμού. Πρότεινε λοιπόν προσωρινή backloading (υπερπροσφορά) 900 εκατομμυρίων δικαιωμάτων το 2013-15 και τη μεταφορά τους στο 2019-20. Η πρόταση καταψηφίστηκε από το Ευρωκοινοβούλιο, που ψήφισε να επανεξεταστεί η πρόταση της επιτροπής. Αλιεύουμε μέρος των απόψεων για την ψήφο κατά: Εν μέσω κρίσης επιβαρύνεται με το backloading το κόστος παραγωγής των βιομηχανικών επιχειρήσεων και δημιουργεί τον άμεσο κίνδυνο να χαθούν και άλλες θέσεις εργασίας και στο τέλος να πληρώσει και το κόστος ο καταναλωτής σε μια περίοδο που η Ελλάδα έχει σχεδόν αποβιομηχανιστεί. Για ποια ρύπανση να πληρώνουμε αγοράζοντας δικαιώματα.

Η ψήφος υπέρ της πρότασης: Η καταψήφιση οδηγεί στην κατάρρευση των εσόδων του ΛΑΓΗΕ και στη διόγκωση του ελλείμματός του, που θα κληθούν να πληρώσουν τα νοικοκυριά μέσω του αυξανόμενου τέλους ΑΠΕ στα τιμολόγιά τους. Η Ελλάδα έχει επιλέξει να κατευθυνθούν στο ελλειμματικό ταμείο του ΛΑΓΗΕ, για να αποφευχθεί η κατάρρευσή του και η ελληνική αγορά ενέργειας. Τώρα θα υπάρξει απώλεια 322 εκατομμυρίων ευρώ μέχρι το 2015 λόγω της εξέλιξης στο Ευρωκοινοβούλιο. Ας πρόσεχαν όμως...

Κυβέρνηση και ΔΕΗ τα έκαναν θάλασσα

Ο ευρωβουλευτής Κρίτων Αρσένης, της ομάδας του Ευρωπαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος, που ψήφισε υπέρ της πρότασης, δήλωσε: «Η μέση τιμή των δικαιωμάτων παρέμεινε στα 4,5 ευρώ και η ΔΕΗ παρακράτησε δεκάδες εκατομμύρια στα δικά της ταμεία.

Η κυβέρνηση εν όψει της ιδιωτικοποίησης της εταιρείας φουσκώνει τεχνητά τα κέρδη της επιχείρησης, επιβαρύνοντας τους λογαριασμούς. Αντιθέτως, θα υποχρέωνε τη ΔΕΗ να αποδώσει όλο το ποσό που εισπράττει στο δημόσιο τομέα, αυξάνοντας τα δημόσια έσοδα. Αυτά θα πήγαιναν στο έλλειμμα του ΛΑΓΗΕ, που ξεπερνά τα 300 εκατ. ευρώ. Τα νοικοκυριά θα κληθούν να πληρώσουν το τίμημα μέσω του αυξανόμενου τέλους ΑΠΕ.

Πώς «μετρά» το νομοσχέδιο για ΑΠΕ

ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ (Φ/Β)

Αναστέλλεται έως 31 Δεκεμβρίου 2013 η σύναψη συμβάσεων σύνδεσης φωτοβολταϊκών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με το σύστημα ή το δίκτυο - συμπεριλαμβάνεται και το δίκτυο των μη συνδεδεμένων νησιών. Επίσης αναστέλλεται έως τις 31/12/2013 η σύναψη συμβάσεων πώλησης για φωτοβολταϊκούς σταθμούς με τον ΛΑΓΗΕ και το διαχειριστή του δικτύου των μη διασυνδεδεμένων νησιών.
Στις δύο αυτές περιπτώσεις η αναστολή της σύναψης συμβάσεων μπορεί να αίρεται πριν από την 31η Δεκεμβρίου 2013 με απόφαση της ηγεσίας του ΥΠΕΚΑ έπειτα από γνώμη της ΡΑΕ. Και αυτό με συνεκτίμηση της πορείας του ελλείμματος του ειδικού λογαριασμού ΑΠΕ και την επίτευξη των στόχων για το 2020.

«ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ ΚΑΤ' ΟΙΚΟΝ»

Εξαιτίας της εξάντλησης των διαθέσιμων κονδυλίων για επιδοτήσεις ανεστάλη η λειτουργία του προγράμματος «Εξοικονομώ κατ' οίκον» στην κεντρική και βόρεια Μακεδονία.

ΜΙΚΡΕΣ ΑΝΕΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ (Α/Γ)

Ουσιαστικά, με το νομοσχέδιο παγώνουν και επισήμως όλες οι αιτήσεις για τις μικρές ανεμογεννήτριες έως ότου δημιουργηθεί το ειδικό ομώνυμο πρόγραμμα. Ενα από τα θετικά του νομοσχεδίου είναι και η αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού του ελλείμματος του ΛΑΓΗΕ. Δεν θα γίνεται με βάση την Οριακή Τιμή Συστήματος (ΟΤΣ) που δεν αντικατοπτρίζει στην πράξη τη χονδρεμπορική τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά με βάση το συνολικό μεταβλητό κόστος των συμβατικών σταθμών, κάτι που είναι πιο κοντά στο πραγματικό κόστος ηλεκτροπαραγωγής. Οι λεπτομέρειες θα εξειδικευτούν στον κώδικα διαχείρισης του συστήματος. Αίρεται, συνεπώς, κατ' αυτό τον τρόπο (έστω και μερικώς) μια σημαντική στρέβλωση στην αγορά της ηλεκτρικής ενέργειας. Αίρεται η αναστολή της εγκατάστασης φ/β και των μικρών α/γ από αυτοπαραγωγούς σε εγκαταστάσεις τους που συνδέονται στο δίκτυο. Η παραγόμενη ενέργεια από το σταθμό συμψηφίζεται με την ενέργεια που καταναλώνεται στις εγκαταστάσεις του αυτοπαραγωγού (για παράδειγμα, του οικιακού συστήματος φ/β). Το όποιο τυχόν πλεόνασμα ενέργειας που προκύπτει από το συμψηφισμό διοχετεύεται στο δίκτυο χωρίς υποχρέωση για οποιαδήποτε αποζημίωση στον αυτοπαραγωγό.

Ο Τάκης Γρηγορίου, στέλεχος της Greenpeace, σχολιάζοντας, επισημαίνει: «Μια καλή ρύθμιση που ανοίγει το δρόμο για το λεγόμενο "net-metering", του συμψηφισμού δηλαδή της παραγόμενης και καταναλισκόμενης ενέργειας που θα αντικαταστήσει μακροπρόθεσμα το μοντέλο των εγγυημένων τιμών (feed in tarifs). Το "net-metering" αποτελεί το μέλλον για τα μικρά οικιακά συστήματα τεχνολογιών ΑΠΕ και είναι βασική προϋπόθεση για τη μετάβαση στο αποκεντρωμένο ενεργειακό σύστημα του μέλλοντος όπου κάθε μικρός και μεγάλος καταναλωτής είναι και αυτοπαραγωγός».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Οικονομία
Με λέξεις-κλειδιά
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
Ενέργεια/Φωτοβολταϊκά/Εναλλακτικές/Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ)
Κομισιόν
Περιβάλλον & οικολογία