Έντυπη Έκδοση

Η λογοτεχνική κριτική απειλεί τη λογοτεχνία

Από τους σημαντικότερους θεωρητικούς και κριτικούς της λογοτεχνίας, ο γεννημένος στη Σόφια και εγκατεστημένος στο Παρίσι Τσβεντάν Τοντορόφ, μπορεί να έκανε το διδακτορικό του πλάι στον Ρολάν Μπαρτ την εποχή που εκείνος υποστήριζε το «θάνατο του συγγραφέα», αλλά ο ίδιος φρόντισε να κρατήσει αποστάσεις από τις θεωρητικές ακρότητες της δεκαετίας του '70 που οδήγησαν στον εγκλωβισμό των λογοτεχνικών κειμένων σ' ένα γκέτο φορμαλιστικό.

Κάτι που φαίνεται ανάγλυφα στο δοκίμιό του «Η λογοτεχνία σε κίνδυνο» (Πόλις) που πρωτοδημοσιεύτηκε το 2007 και το οποίο, σύμφωνα με τον Νάσο Βαγενά που προλογίζει την ελληνική του έκδοση, αποτελεί «την πλέον ανοιχτή παρέμβαση του Τοντορόφ στη διδασκαλία της λογοτεχνίας στη Γαλλία».

Για τον Τοντορόφ, αντικείμενο της λογοτεχνίας δεν είναι οι τρόποι με τους οποίους παράγεται ένα λογοτεχνικό έργο, αλλά η ανθρώπινη κατάσταση. Αντίστοιχα λοιπόν και το αντικείμενο των λογοτεχνικών σπουδών δεν είναι μόνο η μελέτη των μεθόδων με τις οποίες προσεγγίζονται τα λογοτεχνικά έργα, αλλά και το νόημα που αυτά έχουν. Και όμως, όπως επισημαίνει, στο σχολείο δεν μαθαίνει κανείς για ποιο πράγμα μιλούν τα ποιήματα και τα μυθιστορήματα, αλλά «για ποιο πράγμα μιλούν οι κριτικοί»... Πιο συγκεκριμένα, οι μαθητές των γαλλικών λυκείων «μαθαίνουν το δόγμα σύμφωνα με το οποίο η λογοτεχνία δεν έχει σχέση με τον υπόλοιπο κόσμο και μελετούν μόνο τις σχέσεις των στοιχείων του έργου μεταξύ τους. Πράγμα που συντελεί χωρίς αμφιβολία στην ολοένα και μεγαλύτερη έλλειψη ενδιαφέροντος εκ μέρους τους».

Να γιατί βρίσκεται η λογοτεχνία σε κίνδυνο, σύμφωνα με τον Τοντορόφ. Οχι επειδή αγοράζεται ή διαβάζεται λιγότερο, αλλά επειδή «δολοφονείται», στο μέτρο που οι καρποί της περιγράφονται ως «απλές απεικονίσεις μιας φορμαλιστικής ή μηδενιστικής ή σολιψιστικής ιδέας για τη λογοτεχνία».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Λογοτεχνία