Έντυπη Έκδοση

Ενας «παραμυθάς» τής πολιτικής οικονομίας

«Το κράτος πρέπει να προχωρήσει άμεσα στην εκτέλεση δημόσιων έργων. Ασχέτως τελικού αποτελέσματος, ένα είναι βέβαιο: το χρήμα θα κυκλοφορήσει και η οικονομία θα κινηθεί!». Σ' αυτό συμφώνησαν οι περισσότεροι.

Φρεντερίκ Μπαστιά Φρεντερίκ Μπαστιά «Να καταργήσουμε τους μεσάζοντες», πρότειναν κάποιοι άλλοι. «Δεν εξυπηρετούν κανέναν παρά μονάχα τον εαυτό τους!».

«Να κλείσουμε τα σύνορα στα εισαγόμενα προϊόντα!».

Ενδεικτικά το «ζουμί» των τριών από τα «παραμύθια» του Φρεντερίκ Μπαστιά (1801-1850), σ' ένα ιδιαιτέρως εύληπτο βιβλίο, ή μήπως καλύτερα εγχειρίδιο, καθ' ότι περιέχονται πληροφορίες ή οδηγίες για ένα θέμα ή για ένα αντικείμενο. Εγχειρίδιο αναμφίβολα, καθώς ο βασικός εκπρόσωπος του κλασικού οικονομικού φιλελευθερισμού παρέχει συνοπτικές οδηγίες για τη λειτουργία και τη χρήση ενός αντικειμένου ή γενικές πληροφορίες, τη θεωρία ή/και τη φιλοσοφία ενός θέματος.

Ο Φρεντερίκ Μπαστιά, μετά την Επανάσταση του 1848, εξελέγη βουλευτής στην Γαλλική Εθνοσυνέλευση. Χάρη στη διαύγεια των γραπτών του αλλά και τον παιδαγωγικό χαρακτήρα τους, έχει κατ' επανάληψη θεωρηθεί ως ο κυριότερος εκλαϊκευτής της κλασικής πολιτικής οικονομίας.

Στη «Σπασμένη τζαμαρία. Η πολιτική οικονομία σε 12+1 παραμύθια» η... αφήγηση ξεκινάει από το σπάσιμο μιας τζαμαρίας από τον υιό του Ιάκωβου Καλόπουλου, το οποίο μπορεί να αποτελέσει αφορμή εργασίας και ροής χρήματος. Το ατυχές συμβάν είναι καταλύτης για να κινηθεί ο υαλουργός, αλλά για να στερηθεί ένας άλλος κλάδος τα χρήματα, που είναι υποχρεωμένος να ξοδέψει ο πατέρας του νεαρού.

Συνεχίζεται με τους εμπορικούς περιορισμούς (αφορούν την εμπορία μεταλλευμάτων από το Βέλγιο στη γαλλική αγορά), την «απαγόρευση της χρήσης του δεξιού χεριού» -όπου ο Φρεντερίκ Μπαστιά, εντελώς σκωπτικά, ανησυχεί για το μέλλον της εργασίας καταθέτοντας σειρά νεολογισμών, όπως: όσο περισσότερες δυσκολίες πρέπει να ξεπεράσεις τόσο πιο πλούσιος θα γίνεις.

Σκωπτικός όσο δεν παίρνει ο Φ.Μ. για την ιδιοκτησία, το δικαίωμα στην εργασία -έγινε εξίσου γνωστός για τη δημόσια διαμάχη του με τον Προυντόν με θέμα τη νομιμότητα του τόκου, μέσα από τις σελίδες του Τύπου της εποχής. Στις «Μηχανές» και στην «Πίστωση» καταπιάνεται με δογματισμούς της εποχής του -«Κατάρα στις μηχανές. Χρόνο με το χρόνο η ισχύς τους μεγαλώνει και εκατομμύρια εργάτες οδηγούνται στην εξαθλίωση»- στηλιτεύοντας πολιτικές προκαταλήψεις (σ.σ. αριστερίζουσες, είναι αλήθεια).

Γίνεται ακόμη πιο αντιδραστικός στους «Μεσάζοντες», σημειώνοντας πως «[...] το χαράτσι που ο λαός πληρώνει στο εμπόριο είναι αυτό που βλέπουμε. Το χαράτσι που θα πλήρωνε ο λαός στο κράτος και τους υπαλλήλους του, στο σοσιαλιστικό σύστημα, είναι αυτό που δεν βλέπουμε».

«Ιερόσυλος» λοιπόν ο Φ.Μ. καθ' ότι υποστηρίζει αυτές τις θεωρίες την περίοδο των διαδηλώσεων που εξελίχθηκαν σε λαϊκή εξέργερση, τον Φεβρουάριο του 1848, στο Παρίσι. Στην «Απόλυση των Στρατευμένων» καταπιάνεται με το δίλημμα εάν αξίζει να δαπανάς εκατομμύρια φράγκα για να συντηρείς χιλιάδες στρατευμένους, μόνο και μόνο σαν θέσεις απασχόλησης.

Ομως εκεί που δίνει τα ρέστα του είναι στη «Φορολογία»: «Αρέσκεστε», σημειώνει, «να συγκρίνετε το έθνος μ' ένα αποξηραμένο χωράφι και τη φορολογία με τη γονιμοποιό βροχή. Εστω... Θα έπρεπε όμως να αναρωτηθείτε, ποιες είναι οι πηγές αυτής της βροχής και μήπως τη γη την αφυδατώνει και την αποξηραίνει η φορολογία».

Κατά συνέπεια, χρήσιμο το εγχειρίδιο του Γάλλου στους πολιτικούς μας επί των οικονομικών και των δημοσίων εσόδων, που υπερφορολογούν έναν... άνυδρο, καθημαγμένο λαό (τι έχουν τα έρμα και ψοφούν, σαν να λέμε).

Το «παραμύθι» «Τα δημόσια έργα» θα έπρεπε να αφιερωθεί σ' όλους εκείνους τους ΥΠΕΧΩΔΕ που τις τελευταίες 10ετίες «έφτιαξαν» τους δημόσιους εργολάβους, τους... Μπόμπολες και τους... Ελλάκτορες.

Απολαυστικός ο Φρεντερίκ Μπαστιά, ακριβώς επειδή εύληπτα εξιστορεί μεγάλες αλήθειες της πολιτικής οικονομίας, απλούστατης επιστήμης μεν, πολύπλοκης και σύνθετης στην εφαρμογή της, ακριβώς λόγω της ανάγκης παραγωγής πλούτου και υπεραξίας.

ΣΗΜ. Στο προσεγμένο ιστόστοπο των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης (www.cup.gr) βρήκαμε άλλα δύο ενδιαφέροντα βιβλία: την «Ιστορία των Μαθηματικών» του Βικτόρ Κατζ και το «Εγκώμιον της απραξίας» του Φρανσουά Ζιλιέν. Ενα και ένα για το καλοκαίρι.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Βιβλίο