Ηλεκτρονική Έκδοση

Πρώτες προβολές του ντοκιμαντέρ «Ruins» για τη διαπόμπευση των οροθετικών γυναικών

Η ποινικοποίηση της ασθένειας του AIDS

Κυριακή στο Μουσείο Μπενάκη, Τρίτη στο ΑΠΘ, στις 19.00 - Είσοδος ελεύθερη

Τελευταία ενημέρωση:

Την υπόθεση των οροθετικών γυναικών που συνελήφθησαν και διαπομπεύθηκαν ως “υγειονομική βόμβα” από τις αρχές και τα ΜΜΕ πριν από τις εκλογές του 2012, την ξέχασαν γρήγορα πολλοί άνθρωποι. Δεν μπόρεσε, όμως, να την ξεχάσει η Ζωή Μαυρουδή, και αποφάσισε να μην αφήσει και τους άλλους να την ξεχάσουν. Κι έτσι γεννήθηκε το “Ruins”, ένα ντοκιμαντέρ για τις γυναίκες που από ερείπια και θύματα της ζωής βαφτίστηκαν θύτες, το οποίο προβάλεται σήμερα για πρώτη φορά.

Πιθανότατα δεν θα μάθουμε ποτέ τις τραγωδίες που προηγήθηκαν στη ζωή τους προτού οι 32 γυναίκες που έχουν μολυνθεί από τον ιό HIV-AIDS γίνουν βορά σε ένα προεκλογικό παιχνίδι που βασίστηκε στο φόβο του. Κυρίως ναρκομανείς ή/και άστεγες γυναίκες οι συγκεκριμένες, ήταν μεταξύ των -άγνωστο πόσων- εκατοντάδων γυναικών μάζεψε η αστυνομία σε επιχειρήσεις σκούπα, που χρησιμοποιήθηκαν για να πειστεί ο “νοικοκύρης” ψηφοφόρος ότι τα υπουργεία Υγείας και Δημόσιας Τάξης τον προστάτευαν από μια επιδημία του ιού που έσπερναν μετανάστριες πόρνες.
 

Όπως αποκαλύπτεται, όμως, στο ντοκιμαντέρ, η εικόνα που κατασκευάστηκε από τα δύο υπουργεία, με τη συνεργασία κυρίαρχων ραδιοτηλεοπτικών ΜΜΕ, απέχει πολύ από την πραγματική. Από τις 32 οροθετικές γυναίκες που συνελήφθησαν κατηγορούμενες για πορνεία μόνο μια εκδιδόταν και μάλιστα ήταν ανήλικη και θύμα trafficking -κάτι για το οποίο οι αρχές αδιαφόρησαν-, ενώ οι περισσότερες ήταν Ελληνίδες. Όσο για τα υποτιθέμενα θύματά τους, τους πέντε “νοικοκυραίους” που δηλωνόταν ότι είχαν μολυνθεί με AIDS, εξαφανίστηκαν από τους φακέλους της υπόθεσης και κανείς δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει ότι πραγματικά υπήρξαν.

 

Όλα αυτά ξεκίνησαν έξι μέρες πριν τις κρίσιμες εθνικές εκλογές της 6ης Μαϊου. Δυο υπουργοί και οι κυβερνήσεις που είχαν πρωτοστατήσει στην επιβολή των όρων του μνημονίου και στο να καταπνιγούν οι αντιδράσεις, φαίνεται πως έψαχναν τρόπο να επανεκλεγούν. Κι έτσι κατασκευάστηκε το παραμύθι με τις αλλοδαπές πόρνες που σπέρνουν το AIDS. Ενάμιση χρόνο μετά από εκείνες τις εκλογές, βλέποντας το “Ruins”, όλα αυτά γίνονται πια ξεκάθαρα. Και μαζί τους αποκαλύπτονται κι άλλες λεπτομέρειες που τότε σχεδόν κανείς δεν πρόσεξε. 

Ο υπουργός Υγείας, Αντρέας Λοβέρδος, όχι μόνο έβγαινε στα κυρίαρχα τηλεοπτικά κανάλια και αγόρευε περί “υγειονομικής βόμβας”, ενώ είχε πρωταγωνιστήσει στην κατάρρευση των υπηρεσιών υγείας για τον έλεγχο και την αντιμετώπιση του ιού, αλλά έλεγε και ψέματα από το βήμα του ΟΗΕ, ότι στην Ελλάδα το AIDS διαδίδεται κυρίως από πόρνες της υποσαχάριας Αφρικής. Ο δε υπουργός Δημόσιας Τάξης, Μιχάλης Χρυσοχοϊδης, παρομοίαζε τις άτυχες γυναίκες με σκουπίδια.

Γιατροί, ερευνητές και ακτιβιστές που εμβάθυναν στα στοιχεία της υπόθεσης και μιλούν στο ντοκιμαντέρ, ξεσκεπάζουν όλο αυτό το κάλυμα της κυβερνητικής υποκρισίας. Τα δε αποσπάσματα από τα τηλεοπτικά δελτία και τις εκπομπές εκείνων των ημερών, με τις τραγικές φιγούρες των άρρωστων γυναικών να δημοσιοποιούνται και τους παρουσιαστές να αναπαράγουν και να φουσκώνουν ακόμη περισσότερο την προπαγάνδα και το κυνήγι των μαγισσών, αποτυπώνουν τον ζόφο που αποπνέει το κυρίαρχο μιντιακό σύστημα στις μέρες του μνημονίου.
 

 
“Δεν μπορούσα να ξεχάσω”
 
Οι επιχειρήσεις σκούπα συνεχίστηκαν μέχρι και τον Αύγουστο του 2012. Όταν λίγες εβδομάδες αργότερα άρχισαν να αποφυλακίζονται οι πρώτες οροθετικές γυναίκες, η ηθοποιός και συγγραφέας Ζωή Μαυρουδή κατάλαβε ότι η υπόθεση επρόκειτο να ξεχαστεί και αποφάσισε να φτιάξει ένα ντοκιμαντέρ -το πρώτο της- ώστε να την κρατήσει ζωντανή. Όταν τη ρωτάω, γιατί από όλες τις ιστορίες που γεννά η κρίση διάλεξε αυτήν, απαντά “γιατί αυτή δεν μπορούσα να την ξεχάσω, ήταν μια υπόθεση που με τάραξε πάρα πολύ”. 

Στον ένα χρόνο που μεσολάβησε, η ίδια συνάντησε -εντός και εκτός φυλακών- δύο από τις άτυχες γυναίκες και δύο από τις μανάδες τους. Κατάφερε να τις προσεγγίσει μέσω των ΜΚΟ και των ακτιβιστών που τις είχαν υποστηρίξει το προηγούμενο διάστημα και κυρίως μέσω της Πρωτοβουλίας Αλληλεγγύης Διωκόμενων Οροθετικών Γυναικών, μιας οργάνωσης που είχε διατηρήσει αδιάκοπη επαφή μαζί τους.

“Η συνεισφορά των ακτιβιστριών ήταν αποφασιστική στην υπόθεση. Μετά τη διαδικασία της προφυλάκισης, το κράτος δεν ήταν προετοιμασμένο να αντιμετωπίσει τις ανάγκες των οροθετικών γυναικών”, λέει η Ζ.Μαυρουδή. “Στην πραγματικότητα οι οργανώσεις μπήκαν στη μέση για να καλύψουν το έλλειμμα του κράτους. Και μιλάμε για οργάνωσεις που προσφέρουν ουσιαστικό έργο, χωρίς να χρηματοδοτούνται από πουθενά, όπως η Πρωτοβουλία Αλληλεγγύης Διωκόμενων Οροθετικών Γυναικών”.

Η παραγωγός του "Ruins", Ντόρα Οικονομίδου (αριστερά) και η σκηνοθέτιδα, Ζωή Μαυρουδή (δεξιά) κατά την παρουσίαση του ντοκιμαντέρ στις 11/9/2013 Η παραγωγός του "Ruins", Ντόρα Οικονομίδου (αριστερά) και η σκηνοθέτιδα, Ζωή Μαυρουδή (δεξιά) κατά την παρουσίαση του ντοκιμαντέρ στις 11/9/2013

Η σκηνοθέτιδα παραδέχεται ότι μέχρι τότε γνώριζε ελάχιστα πράγματα για την αντιμετώπιση του HIV-AIDS. Συνθέτοντας τις πληροφορίες κατάλαβε ότι η αλυσίδα της παραπληροφόρησης για την άνοδο των κρουσμάτων της ασθένειας και η παραποίηση των δεδομένων από τους πολιτικούς ώστε να καλλιεργήσουν κλίμα πανικού, είχαν ξεκινήσει πολύ καιρό πριν. “Η υπογραφή της υγειονομικής διάταξης -που ψηφίστηκε ώστε να “νομιμοποιηθούν” οι προσαγωγές και οι έλεγχοι χωρίς συναίνεση των γυναικών, καταργήθηκε στη συνέχεια και επανήλθε σε ισχύ επί υπουργείας Άδ.Γεωργιάδη- ήταν η κορύφωση της παραποίησης αυτής”, λέει η Ζ.Μαυρουδή.

Η ποινικοποίηση της οροθετικότητας

“Η διάταξη προσπαθούσε να δημιουργήσει μια υπερβολή της απειλής του HIV-AIDS. Όμως δεν υπάρχει επιδημία του ιού, ούτε αποτελούσε απειλή για το μέσο άνδρα - οικογενειάρχη, όπως παρουσιάστηκε. Και την ίδια στιγμή, ενώ οι αρχές υπερέβαλαν τον κίνδυνο, έκοβαν τις δαπάνες για την περίθαλψη των ασθενών του AIDS και για την ουσιαστική ενημέρωση σχετικά με τον ιό”, τονίζει η ίδια.
 

Το πιο ανησυχητικό, όμως, φαίνεται πως είναι η διεθνής διάσταση του φαινομένου, όπως επισημαίνει στο ντοκιμαντέρ ο Matthew Weait, καθηγητής Δικαίου και Πολιτικής στο Κολέγιο Birkbeck του Πανεπιστημίου του Λονδίνου. Όσα συνέβησαν στην Ελλάδα, όσο ακραία και βολικά κι αν δείχνουν για να στηθεί μια πρόσκαιρη εκλογική παγίδα, δεν αποτελούν ένα μεμονωμένο και γραφικό περιστατικό. 

“Αυτό που μου αποκαλύφθηκε κατά τη δημιουργία του ντοκιμαντέρ είναι πως η ποινικοποίηση της ασθένειας του HIV-AIDS συμβαίνει παγκοσμίως", λέει η σκηνοθέτιδα. "Υπάρχουν κι άλλες χώρες - ίσως εκπλαγείτε μαθαίνοντας ότι μεταξύ τους είναι οι ΗΠΑ και ο Καναδάς- με νομικές διατάξεις που μεταθέτουν την ευθύνη στους ασθενείς και απειλούν με φυλακίσεις μεινότητες και γυναίκες. Ρίχνουν το βάρος της απόδειξης τους οροθετικούς, ορίζοντας ότι οφείλουν οι ίδιοι να αποδείξουν πως ενημέρωσαν το σύντροφό τους για την οροθετικότητά τους -κάτι πολύ δύσκολο όταν μιλάμε για ελεύθερες σχέσεις μεταξύ ενηλίκων. "Στον Καναδά, για παράδειγμα, υπάρχει ένας πολύ αυστηρός νόμος που ποινικοποιεί την πιθανή έκθεση, τη μετάδοση ή την μη κοινοποίηση της γνώσης (non disclosure) του ιού HIV-AIDS”.

Προβολές

Ο Καναδάς και το Λονδίνο είναι οι δύο πρώτοι διεθνείς προορισμοί του “Ruins”, μετά τις πρώτες προβολές σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Μέρος της χρηματοδότησής του ντοκιμαντέρ, προέρχεται, άλλωστε από δύο βρετανικά συνδικάτα, το Unite και το Union Solidarity International

Το "Ruins - Οροθετικές γυναίκες. Το χρονικό μίας διαπόμπευσης" προβλήθηκε την Κυριακή 15 Σεπτεμβρίου στο Μουσείο Μπενάκη (Πειραιώς 138 & Ανδρονίκου, Αθήνα) και θα προβληθεί την Τρίτη 17 Σεπτεμβρίου, στις 19.00 στην αίθουσα τελετών του ΑΠΘ (Θεσσαλονίκη). Μετά τις προβολές ακολουθούν συζητήσεις της σκηνοθέτιδας και των συντελεστών με το κοινό. Και οι δύο προβολές είναι δωρεάν.

Αναμένονται ανακοινώνσεις για περισσότερες προβολές τις επόμενες μέρες στον κινηματογράφο Μικρόκοσμος, στην Αθήνα.

Βασικοί συντελεστές του ντοκιμαντέρ, εκτός της Ζωής Μαυρουδή, είναι επίσης η Irate Greek, το Omnia TV και το περιοδικό UNFOLLOW.
 

 

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Ελλάδα
Με λέξεις-κλειδιά
Οροθετικοί
Υπουργείο Δημόσιας Τάξης και Προστασίας του Πολίτη
Μνημόνιο
Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης
HIV/ΑΙDS
Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης (ΜΜΕ)
Ντοκιμαντέρ