Έντυπη Έκδοση

Αντίο στον Κωστή Σκαλιόρα

Κηδεύεται αύριο ένας από τους τελευταίους διανοουμένους της δημοσιογραφίας

Ενας από τους τελευταίους λογίους δημοσιογράφους, στενός συνεργάτης του Αγγέλου Τερζάκη στο περιοδικό «Εποχές», ο μεταφραστής, κριτικός κινηματογράφου και θεάτρου Κωστής Σκαλιόρας, έσβησε το Σάββατο σε ηλικία 86 ετών.

Τα τελευταία χρόνια η υγεία του ήταν επιβαρημένη και η πορεία του διαρκώς φθίνουσα. Η αντίστροφη μέτρηση ξεκίνησε πριν από πέντε χρόνια, όταν έπειτα από μια επιτυχή καρδιακή επέμβαση υπέστη εγκεφαλικό.

Η χαριστική βολή ωστόσο δόθηκε ύστερα από ένα κάταγμα στο γοφό, που τον είχε καθηλωμένο τα τελευταία δύο χρόνια. Δίπλα του βρισκόταν διαρκώς η σύντροφος με την οποία μοιράστηκε περισσότερα από 37 χρόνια της ζωής του, η Ξένια Καλογεροπούλου. Με το θάνατό του σφραγίζεται, υπό μία έννοια, ένας κύκλος παλαιού τύπου, σπουδαγμένων στο εξωτερικό, Ελλήνων διανοουμένων, που επηρέασαν τα ελληνικά γράμματα, τις ελληνικές τέχνες και το χώρο των ιδεών κι απαρτιζόταν, μεταξύ άλλων, από τους Παύλο Ζάννα, Στρατή Τσίρκα και Τάκη Σινόπουλο - με τους οποίους μάλιστα ο Σκαλιόρας συνδέθηκε στενά.

Η κηδεία του θα γίνει στο Α' Νεκροταφείο αύριο, στις 4 μ.μ.

Ο Κωστής Σκαλιόρας γεννήθηκε το 1927 στην Αθήνα και σπούδασε Ψυχολογία και Κινηματογράφο στο Παρίσι. Τη δεκαετία του '60 υπήρξε πρωτεργάτης του περιοδικού «Ταχυδρόμος» και της κινηματογραφικής κριτικής στο «Βήμα», υπηρετώντας μια άγνωστη σήμερα για το ήθος και το πνεύμα της εγγράμματη δημοσιογραφία. Είναι ο άνθρωπος που καταφέρνει και πείθει τον Χρήστο Λαμπράκη να αναλάβει την έκδοση των περίφημων «Εποχών» το '63 (κυκλοφορούσε ώς το 1967), έντυπο στο οποίο υπήρξε κινητήριος δύναμη ως γραμματέας συντάξεως, δίπλα στον Αγγελο Τερζάκη, και στο οποίο τη συντακτική επιτροπή αποτελούσαν οι Κ. Θ. Δημαράς, Γιώργος Θεοτοκάς και Γιώργος Σεφέρης. «Ισως ο πιο απαισιόδοξος άνθρωπος που γνώρισα στη ζωή μου», διαπίστωνε ο Σκαλιόρας για τον Τερζάκη. «Θα τοποθετούσα όμως σε ισοδύναμη θέση την αξιοπρέπειά του. Αυτή ήταν νομίζω που τιθάσευε την απαισιοδοξία του και την εμπόδιζε να γίνει θρηνητική». Στον εκλεκτό ανθρώπινο περίγυρο των «Εποχών», προσέθετε, «δεν υπήρχαν αφορμές για ρήξεις ή εμφύλιες διαμάχες. Δεν υπήρχε ουσιαστικά θέμα της καθημερινότητας που να απουσίαζε από τις συζητήσεις μας». Εποχές και άνθρωποι που χάθηκαν.

Αν και δημόσιο πρόσωπο, ο Σκαλιόρας απεχθανόταν την αυτοπροβολή. Η επιθυμία του να μη βρίσκεται στο προσκήνιο θα τον οδηγούσε με μαθηματική ακρίβεια κάποια στιγμή εκτός δημοσιογραφίας. Οπερ και εγένετο, και μάλιστα σε εποχές που ασκούσε τεράστια επίδραση. Η δημοσιογραφική εγκυρότητά του ήταν καρπός αφ' ενός της κριτικής σκέψης του, αφ' ετέρου της ευρυμάθειάς του.

Οταν, τη δεκαετία του '70, εγκατέλειψε την κινηματογραφική κριτική την οποία, σε αρχική φάση, συνυπέγραφε με το ζεύγος Σαββίδη και τον μετέπειτα διευθυντή των «Νέων» Λέοντα Καραπαναγιώτη ως «Κουαρτέτο», τη σκυτάλη έδωσε στον Βασίλη Ραφαηλίδη, ενώ για τη θεατρική κριτική εισηγήθηκε τον Κώστα Γεωργουσόπουλο. Για ένα διάστημα διατήρησε εβδομαδιαία επιφυλλίδα στο «Βήμα».

Επηρεασμένος βαθιά από τη σχέση του με την Ξένια Καλογεροπούλου, από ένα σημείο και μετά αφοσιώνεται στη μετάφραση θεατρικών έργων - μετέφρασε από Μολιέρο, Σο και Μπέκετ, μέχρι Μπρεχτ και Γκομπρόβιτς.

Με μοναδική αίσθηση του γλωσσικού οργάνου, και ένα dry humor, συγγενικό με το αγγλικό φλέγμα, αν και γαλλοτραφής, ο Σκαλιόρας υπήρξε εξαιρετικής λεπτότητας μεταφραστής, εκτός από σπουδαίος δημοσιογράφος-κριτικός.

Ο Κωστής Σκαλιόρας απεχθανόταν οποιασδήποτε μορφής συγχρωτισμό. Λόγω μιας έμφυτης συστολής -για κάποιους, ήταν αγοραφοβία- δεν εμφανιζόταν ποτέ σε δημόσιες εκδηλώσεις - μόνο στις πρεμιέρες του θεάτρου «Πόρτα», της συντρόφου του. Είναι χαρακτηριστικό ότι όσο ζούσε δεν πραγματοποίησε ούτε μία δημόσια διάλεξη. Από ιδιοσυγκρασία άνθρωπος κλειστός, υπήρξε αφοσιωμένος στους ανθρώπους και στους φίλους του.

«Ηταν στυλοβάτης. Είχε τεράστια αγάπη και τρυφερότητα για όλους μας, για τα παιδιά, για τα εγγόνια του...», όπως διαπιστώνει η συντετριμμένη από το τέλος του Ξένια Καλογεροπούλου. Τα δυο παιδιά τα απέκτησε από τον πρώτο γάμο του.

Ανθρωπος πνευματικά ανήσυχος, ικανός και πολυσχιδής, υπήρξε ιδρυτικό μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων, του ΕΛΙΑ και των Φίλων του Μουσείου Ελληνικών Οργάνων και, μαζί με τον Ζάννα, από τα πρώτα μέλη της Πανελλήνιας Ενωσης Κριτικών Κινηματογράφου. Τα τελευταία δημιουργικά του χρόνια η δραστηριότητά του ήταν μοιρασμένη μεταξύ μετάφρασης και του δ.σ. της Εταιρείας Σπουδών της Σχολής Μωραΐτη.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Αυτοκτονίες/Θάνατοι/Δυστυχήματα
Δημοσιογράφοι
Εκδόσεις-Εκτυπώσεις