Έντυπη Έκδοση

Ιστορίες ρατσισμού και απαρτχάιντ

Ποιος λέει πως το φυλετικό ζήτημα λύθηκε στο σινεμά; Τα δεινά των μαύρων, από την εποχή της δουλείας μέχρι το απαρτχάιντ, και βέβαια ο ρατσισμός που υφίσταντο σε καθημερινή βάση επί δεκαετίες οι Αφροαμερικανοί συνεχίζουν να απασχολούν τον αμερικανικό κινηματογράφο. Μετά το θάνατο του Μαντέλα το θέμα μοιάζει ακόμα πιο επίκαιρο.

Ο Φόρεστ Γουιτάκερ ως «Μπάτλερ» Ο Φόρεστ Γουιτάκερ ως «Μπάτλερ» *  Το «12 χρόνια σκλάβος» του Στιβ ΜακΚουίν («Hunger», «Shame»), που παίζεται αυτές τις μέρες, είναι φαβορί για κάμποσες Χρυσές Σφαίρες. Διηγείται την αληθινή ιστορία του Σόλομον Νόρθαπ, ελεύθερου, μορφωμένου και δεξιοτέχνη βιολιστή μαύρου, που ζούσε μια σχεδόν ειδυλλιακή ζωή με την οικογένειά του στη Νέα Υόρκη. Ομως, το 1841 απάγεται και μεταφέρεται βίαια στον αμερικανικό Νότο για να πουληθεί και να εργαστεί ως σκλάβος κάτω από απάνθρωπες συνθήκες, στις φυτείες μεγαλοκτηματιών Νοτίων.

Η ταινία βασίστηκε στην αυτοβιογραφία του ίδιου του Νόρθαπ, τον οποίο ενσαρκώνει ο Τσιούιτελ Ετζιόφορ. Τον πλαισιώνουν σημαντικοί ηθοποιοί: Μάικλ Φασμπέντερ, Μπένεντικτ Κάμπερμπατς, Μπραντ Πιτ, Πολ Τζιαμάτι. Ο ΜακΚουίν δίνει μια πέρα για πέρα ρεαλιστική εικόνα της ζωής και των βασάνων των Αφροαμερικανών σε μια υποτιθέμενη δημοκρατική χώρα, που με την επανάσταση ενάντια στην αγγλική κυριαρχία είχε καταφέρει να φτιάξει, με βάση τις ιδέες της Γαλλικής Επανάστασης, ένα από τα καλύτερα Συντάγματα.

Καταλυτικό ρόλο στη ζωή του ήρωα θα παίξει τελικά ο Σάμιουελ Μπας (Μπραντ Πιτ), ένας Καναδός μαραγκός, υπέρμαχος της κατάργησης της δουλείας.

*  Το φιλμ «The butler» του Λι Ντάνιελς («Precious», «The paperboy»), που βγαίνει την Πέμπτη, αφηγείται τη ζωή του Γιουτζίν Αλέν (Φόρεστ Γουιτάκερ), ο οποίος υπηρέτησε στο Λευκό Οίκο από την εποχή του Τρούμαν μέχρι και τη θητεία του Ρίγκαν, ζώντας τις πολιτικές αλλαγές από μέσα. Ενα πλήθος καλών ηθοποιών ενσαρκώνουν στο πανί μια σειρά θρυλικών προέδρων των ΗΠΑ: τον «Αϊκ» Αϊζενχάουερ ο Ρόμπιν Γουίλιαμς, τον Ρίτσαρντ Νίξον ο Τζον Κιούζακ, τον Ρόναλντ Ρίγκαν ο Αλαν Ρίκμαν, ενώ τη σύζυγό του Νάνσι Ρίγκαν θα υποδυθεί η Τζέιν Φόντα - και καθόλου δεν καλάρεσε στους Ρεπουμπλικανούς που μια Δημοκρατική θα ενσαρκώσει τη Νάνσι...

«Ζουλού», η ταινία του Ζερόμ Σαλ «Ζουλού», η ταινία του Ζερόμ Σαλ Παίζουν ακόμα οι: Οπρα Γουίνφρεϊ, Κούμπα Γκούντινγκ Τζούνιορ, Βανέσα Ρεντγκρέιβ -μέχρι και η Μαράια Κάρεϊ! Τον Κένεντι πάντως ενσαρκώνει ο ζεν πρεμιέ Τζέιμς Μάρσντεν, γνωστότερός μας από τους «Χ-Men».

Ας σημειωθεί πως η περίοδος που καλύπτει η ταινία (1957-1986) είναι ιδιαίτερα ταραχώδης: αγώνες για πολιτικά δικαιώματα των μαύρων, πόλεμος του Βιετνάμ, δολοφονίες των JFK και Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, Μαύροι Πάνθηρες, σκάνδαλο του Γουότεργκεϊτ...

Ο συγκεκριμένος μπάτλερ (αληθινό πρόσωπο) ξεκίνησε να εργάζεται στο Λευκό Οίκο το 1952, όταν δηλαδή οι μαύροι δεν επιτρεπόταν καν να χρησιμοποιήσουν τις δημόσιες τουαλέτες στην Αμερική.

Πάντως το φιλμ, που έχει και πολλά στοιχεία φίξιον, ενόχλησε σφόδρα το γιο του Ρόναλντ Ρίγκαν, Μάικλ, ο οποίος υποστηρίζει ότι η ταινία, που παρουσιάζει τον μπαμπά του ρατσιστή, διαστρέφει την πραγματικότητα. «Ο πατέρας μου δεν έκρινε τους άλλους βάσει του χρώματός τους», υπογραμμίζει, προσθέτοντας πως όλα αυτά δεν έχουν καμία σχέση με τον πραγματικό μπάτλερ που ο ίδιος γνώρισε. Οπως λέει, ο άνθρωπος αυτός «έζησε μια ήρεμη κι ευτυχισμένη ζωή στο Λευκό Οίκο, παντρεμένος επί 65 συναπτά έτη με την ίδια γυναίκα». Αντίθετα, λέει, στο φιλμ, η γυναίκα αυτή (Οπρα Γουίνφρεϊ) εμφανίζεται αλκοολική, να τον απατά. Ο δε γιος του, ο οποίος, σύμφωνα με τον Ρίγκαν, υπηρέτησε στο Βιετνάμ, παρουσιάζεται ως ακτιβιστής υπέρμαχος των ατομικών ελευθεριών, ενώ στο τέλος του φιλμ ο μπάτλερ εγκαταλείπει το Λευκό Οίκο για να τον ακολουθήσει σε ένα κίνημα διαμαρτυρίας. Πράγματα απαράδεκτα, σύμφωνα με τον κ. Ρίγκαν τζούνιορ...

*  Ο Φόρεστ Γουιτάκερ, όμως, δεν ενσαρκώνει μόνο τον «Μπάτλερ». Στις 9 Ιανουαρίου, θα τον δούμε πρωταγωνιστή και στην ταινία «Zulu» του Γάλλου Ζερόμ Σαλ, με την οποία έκλεισε το φετινό Φεστιβάλ των Κανών. Πρόκειται για σύγχρονο πολιτικό θρίλερ που διαδραματίζεται στη Ν. Αφρική, όμως τον ήρωα, έναν ντετέκτιβ, στοιχειώνουν ακόμα οι επώδυνες μνήμες από το απαρτχάιντ -κυρίως η εικόνα του πατέρα του να καίγεται ζωντανός. Στην πορεία ανακαλύπτει πως στην πιάτσα κυκλοφορεί ένα νέο είδος ναρκωτικού σχεδιασμένου να σκοτώνει τους νεαρούς Αφρικανούς στα γκέτο.

Από την ταινία του Στιβ ΜακΚουίν «Δώδεκα χρόνια σκλάβος» Από την ταινία του Στιβ ΜακΚουίν «Δώδεκα χρόνια σκλάβος» *  Θυμίζουμε πως πέρυσι το χειμώνα ο Κουέντιν Ταραντίνο μάς έδωσε τον υπέροχο «Τζάνγκο» του, ένα γουέστερν με ήρωα έναν μαύρο καουμπόι (!) που «σηκώνει κεφάλι» την εποχή της δουλείας στο Νότο και γίνεται κυνηγός επικηρυγμένων λευκών παίρνοντας το αίμα του πίσω για όσα έχει υποστεί ως σκλάβος.

Η ταινία παραδόξως ενόχλησε το γνωστό μαύρο ακτιβιστή σκηνοθέτη Σπάικ Λι, ο οποίος δήλωσε πως είναι απαράδεκτο να διακωμωδούνται οι μαύροι δούλοι στον αμερικανικό Νότο μέσα από παρωδίες γουέστερν-σπαγκέτι όπως αυτή του Ταραντίνο. Δήλωση φαιδρή και στενόμυαλη, αν σκεφτεί κανείς πως η ταινία αυτή αν αδικεί κάποιους αυτοί είναι σίγουρα οι λευκοί, τους οποίους ο Ταραντίνο παρουσιάζει ως σαδιστικά κτήνη! Δυστυχώς η πολιτική ορθότητα συσκοτίζει την κρίση ακόμα και σκεπτόμενων ανθρώπων.

Το «Τζάνγκο ο τιμωρός» θα το βρείτε σε dvd, όπως και τον «Λίνκολν» του Σπίλμπεργκ, που έχει για ήρωα έναν διάσημο λευκό, τον Αβραάμ Λίνκολν (Ντάνιελ Ντέι Λιούις), στην προσπάθειά του, λίγο πριν πεθάνει, να βάλει οριστικό τέλος στη δουλεία μέσα από την 13η Τροπολογία. Οπως άλλωστε είχε γράψει ο ίδιος σε ένα γράμμα: «Αν η δουλεία δεν θεωρείται λάθος, τότε τίποτα δεν είναι λάθος»...

*  Ο θάνατος του Νέλσον Μαντέλα πριν από λίγες ημέρες συνέπεσε με την ολοκλήρωση δύο αυτοβιογραφικών ταινιών για το θρυλικό Νοτιοαφρικανό ηγέτη. Η μία γυρίστηκε μάλιστα υπό την εποπτεία του ίδιου και είναι βασισμένη στην ομώνυμη αυτοβιογραφία του, που κυκλοφόρησε το 1994: το «Mandela: Long Walk to Freedom». Το φιλμ, σκηνοθετημένο από το Βρετανό Τζάστιν Τσάτγουικ, αφηγείται την άνοδο του μαύρου πολιτικού στη θέση του πρώτου δημοκρατικά εκλεγμένου προέδρου της Νότιας Αφρικής. Στο πλευρό του Λονδρέζου Ιντρις Ελμπα, που ενσαρκώνει τον Μαντέλα, η Ναόμι Χάρις («Skyfall») ως Γουίνι Μαντέλα.

*  Η άλλη είναι το «Winnie Mandela» του Ντάνιελ Ρουντ, με την Τζένιφερ Χάντσον στον ομώνυμο ρόλο και τον Τέρενς Χάουαρντ ως Μαντέλα. Αυτή βασίστηκε στη βιογραφία της Γουίνι Μαντέλα, την οποία έγραψε η Αν Μαρί ντου Πριζ Μπεζνρόμπ («Winnie Mandela: Α Life»). Προβλήθηκε στο Φεστιβάλ του Τορόντο το 2011, αλλά ενόχλησε σφόδρα την κυρία Μαντέλα, η οποία τη θεώρησε προσβλητική. Προφανώς επειδή δεν της ζητήθηκε να αναμειχθεί...

Το παρελθόν δεν πρέπει να ξεχνιέται ιδιαίτερα σε μια χώρα όπως η Αμερική, όπου και το παρόν δεν είναι ακριβώς στρωμένο με ροδοπέταλα για τους μαύρους. Θυμίζουμε πως η συμμετοχή τους σε ταινίες είχε θεσμοθετηθεί βάσει ποσόστωσης, ώστε να διασφαλίζεται η εργασία των μαύρων ηθοποιών.

Τα σχόλια έχουν κλείσει για αυτό το άρθρο

Κανένα σχόλιο

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας 0

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Κινηματογράφος