Έντυπη Έκδοση

Η έρευνα του καρκίνου και ο Αλέξ. Συμεωνίδης

Οι αρχές και η φιλοσοφία του εξακολουθούν να εμπνέουν τους νέους επιστήμονες

Κάθε χρόνο, τα τελευταία 40 χρόνια, πραγματοποιείται στη Θεσσαλονίκη το δεύτερο μισό του Νοέμβρη η «Ετήσια Διάλεξη στη μνήμη του καθηγητού Αλέξανδρου Συμεωνίδη». Είχα φέτος την τιμή να κληθώ ως ομιλητής σ' αυτή τη θεσμοθετημένη εκδήλωση. Δεν θα αναφερθώ όμως στη διάλεξη, αλλά στον Αλέξανδρο Συμεωνίδη (1909-1972), που άφησε ανεξίτηλα τα σημάδια του στη σύγχρονη ιατρική του τόπου μας.

Γιος γιατρού, γεννήθηκε στην Κομοτηνή και σπούδασε στην Αθήνα, συμπλήρωσε όμως τις σπουδές του στη Γερμανία και εξειδικεύτηκε στην Παθολογική Ανατομική. Μπόρεσε γρήγορα να διακριθεί σ' έναν κλάδο που άκμαζε τότε και να διοριστεί διευθυντής στο Τμήμα Ερευνών του Καρκίνου στο Βερολίνο (1936-1938). Τις γνώσεις και την εμπειρία του μετέφερε στην Ελλάδα το 1939 διοριζόμενος στο Νοσοκομείο «Ο Αγιος Σάββας» και τον επόμενο χρόνο και στον «Ευαγγελισμό». Οι ικανότητές του οδήγησαν στην εκλογή του ως υφηγητή της Παθολογικής Ανατομικής στην Αθήνα (1944) και ακολούθως στη διεύθυνση του Κέντρου Ερευνών Καρκίνου στην Ουάσιγκτον και στο Αμερικανικό Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου (1947-1956). Οι εκεί έρευνές του στη γεωγραφική κατανομή των νεοπλασιών συνέβαλαν στη θεμελίωση της επιδημιολογίας του καρκίνου, που είναι το απαραίτητο βήμα για την εφαρμογή μέτρων πρόληψης.

Στην Ελλάδα επέστρεψε και πάλι το 1957, αφού προηγουμένως (1956) είχε εκλεγεί τακτικός καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης. Γρήγορα μπόρεσε να μετατρέψει ένα παλιό άσυλο, το «Θεαγένειο», σε αντικαρκινικό νοσοκομείο και να διδάξει τους νέους γιατρούς όχι μόνο την ειδικότητα της Παθολογικής Ανατομικής, αλλά και την εφαρμοσμένη και τη βασική έρευνα. Ιδρυσε μάλιστα και σχετική επιστημονική ένωση, την «Ελληνική Εταιρεία Ερευνας του Καρκίνου», η οποία, στηριγμένη σε γερές βάσεις, εξακολουθεί να λειτουργεί σε υψηλό επίπεδο. Ακόμα ο Συμεωνίδης μπόρεσε να οργανώσει τη μετεκπαίδευση των ιατρών αλλά και την ενημέρωση του κοινού, στην οποία υπήρξε πρωτοπόρος. Αναφέρομαι στα μικρά και εύχρηστα βιβλία του «Ο καρκίνος. Σύντομη εισαγωγή εις το πρόβλημα του καρκίνου» (1961) και το γνωστότερο «Μη φοβάστε τον καρκίνο» (Ερμής, 1972), εικονογραφημένο με σκίτσα του Κ. Μητρόπουλου.

Ομως ο Συμεωνίδης δεν ήταν μόνο ο ακάματος γιατρός, ο υπομονετικός ερευνητής, ο μεθοδικός δάσκαλος και ο αποτελεσματικός «μάνατζερ» ενός ολοένα αναπτυσσόμενου νοσοκομείου. Ηταν ταυτόχρονα άνθρωπος με καλλιτεχνική φύση και πολλές δεξιότητες. Θεατρόφιλος, μετείχε στο διοικητικό συμβούλιο του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, θεωρούμενος ένας από τους συνιδρυτές του. Είχε επίσης μουσικά ενδιαφέροντα και γνώσεις -δεν πρέπει, άλλωστε, να ξεχνάμε ότι ήταν σύζυγος της χορογράφου Ντόρας Τσάτσου-Συμεωνίδη. Είχε όμως και λογοτεχνικές αναζητήσεις. Το 1964 εκδίδει στον «Ελευθερουδάκη» το παιδικό λογοτέχνημα «Το παραμύθι του Κεφάλα, της Πηδηχτής και του Γελαστού», μια θαλασσινή ιστορία για μικρά παιδιά, με το ευδιάκριτο ψευδώνυμο Αλέξης Συμεών.

Ο καθηγητής Συμεωνίδης πέθανε σε ηλικία 63 ετών τις 16 Νοεμβρίου 1972, αφήνοντας πίσω του σπουδαίο έργο και εκλεκτούς συνεργάτες. Η μνήμη του τιμήθηκε από την πόλη της Θεσσαλονίκης με δρόμο κοντά στο «Θεαγένειο», που φέρει το όνομά του, όπως και ο Σύλλογος Φίλων του Νοσοκομείου, καθώς και με προτομές στη Θεσσαλονίκη και στην Κομοτηνή, έργο του σπουδαίου γλύπτη Θόδωρου Παπαγιάννη. Από την επιστημονική πλευρά οι παλιοί συνεργάτες του καθιέρωσαν ετήσια διάλεξη σε ημερομηνία κοντινή σε εκείνη του θανάτου του. Οπως γράφει ο τωρινός πρόεδρος της Εταιρείας, δρ Χαρ. Ανδρεάδης, στο πρόγραμμα της τελευταίας εκδήλωσης (22 Νοεμβρίου 2013), η διάλεξη «αποτελεί μια ευκαιρία να αναπτυχθούν από το βήμα του "Θεαγενείου" ή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης τα νεότερα επιτεύγματα της Ογκολογίας» από ομιλητές διεθνούς κύρους (Κ. Lennert, R. Tsanev, Μ. Rajefsky), από διαπρεπείς Ελληνες του εξωτερικού (J. Taylor-Παπαδημητρίου, Ν. Ζαμπόγλου, Σπ. Ρέτσας) και από γιατρούς που ασκούν την επιστήμη τους στον τόπο μας.

Συμπληρώθηκαν ήδη 41 χρόνια από το θάνατο του Συμεωνίδη και η γενιά των μαθητών και των άμεσων συνεργατών του έχει εκπληρώσει πλήρως τον επαγγελματικό της ρόλο. Το γεγονός ότι οι αρχές και η φιλοσοφία του εξακολουθούν να εμπνέουν ακόμα μία νεότερη γενιά επιστημόνων, δείχνει πόσο καλά είχε θεμελιώσει τις ιδέες και τις πρακτικές του ο Αλέξανδρος Συμεωνίδης.

Τα σχόλια έχουν κλείσει για αυτό το άρθρο

Κανένα σχόλιο

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας 0

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Ελλάδα