Έντυπη Έκδοση

10 χρόνια από το θάνατο του Ρομπέρτο Μπολάνιο

Τραγούδι, το φυλαχτό των διαδηλωτών

Μόλις κυκλοφόρησε το ποιητικό μυθιστόρημά του «Φυλαχτό» (εκ. Αγρα)

Το σύντομο, σφιχτοδεμένο, ποιητικό μυθιστόρημα «Φυλαχτό» του πρόωρα χαμένου Χιλιανού συγγραφέα Ρομπέρτο Μπολάνιο (1953-2003) βασίζεται σ' ένα πραγματικό γεγονός: στη σφαγή της μεξικανικής συνοικίας Τλατελόλκο.

Το ημερολόγιο έγραφε 2 Οκτωβρίου 1968, λίγες μέρες πριν από την έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων. Ο θλιβερός απολογισμός: τριακόσιοι νεκροί διαδηλωτές, μετά την εξέγερση των φοιτητών και του λαού εναντίον του αυταρχικού καθεστώτος του προέδρου Γκουστάβο Ντίας Ορντάς και του Επαναστατικού Θεσμικού Κόμματος του (PRI).

Αυτή την αιματηρή και σκοτεινή σελίδα από την ιστορία του Μεξικού, διαχειρίζεται με τον πιο αριστοτεχνικό τρόπο και με υψηλές δόσεις παραισθησιογόνου ατμόσφαιρας, ο Ρομπέρτο Μπολάνιο. Το «Φυλαχτό», έργο του 1999 στην ισπανική γλώσσα του πρωτοτύπου (μετάφραση: Κρίτων Ηλιόπουλος, σελίδες: 232, τιμή: 15,50 ευρώ) κυκλοφόρησε αυτή την εβδομάδα από την «Αγρα». Από τις ίδιες εκδόσεις τυπώθηκε το 2013 και το μυθιστόρημά του «Το Τρίτο Ράιχ». Να μην ξεχάσουμε να αναφέρουμε ότι φέτος συμπληρώνονται δέκα χρόνια από το θάνατό του.

Προτάσσεται ως μότο ένα απόσπασμα του Πετρώνιου: «Θέλαμε, οι δυστυχείς, να ζητήσουμε βοήθεια· όμως δεν υπήρχε κανένας να έρθει να μας βοηθήσει». Ο Λατίνος ποιητής, αν και έζησε σε άλλα ιστορικά συμφραζόμενα ως αυλικός του Νέρωνα, επικαιροποιείται λόγω της τραγωδίας του εξεγερμένου μεξικανικού λαού. Μέσα από τη φωνή της Αουξίλιο Λακουτίρ, γνωστής ως «Μητέρας της Μεξικανικής Ποίησης», στήνεται μια πρωτοπρόσωπη αφήγηση, στην οποία πρωτοστατεί ο δραματικός τόνος:

Η σφαγή στη συνοικία του Τλατελόλκο στο Μεξικό, που στοίχισε τον θάνατο τριακοσίων διαδηλωτών, στοιχειώνει το ποιητικό μυθιστόρημα του Ρομπέρτο Μπολάνιο Η σφαγή στη συνοικία του Τλατελόλκο στο Μεξικό, που στοίχισε τον θάνατο τριακοσίων διαδηλωτών, στοιχειώνει το ποιητικό μυθιστόρημα του Ρομπέρτο Μπολάνιο «Αυτή θα είναι μια ιστορία τρόμου. Θα είναι μια αστυνομική ιστορία, ένα αφήγημα μαύρης λογοτεχνίας και τρόμου. Ομως δεν θα μοιάζει τέτοιο. Δεν θα μοιάζει επειδή η αφηγήτρια είμαι εγώ. Αυτός που μιλάει είμαι εγώ και δεν μοιάζει τέτοια. Ομως κατά βάθος είναι η ιστορία ενός απάνθρωπου εγκλήματος.

»Εγώ είμαι η φίλη όλων των Μεξικανών. Θα μπορούσα να πω: Είμαι η μητέρα της μεξικάνικης ποίησης. Ομως καλύτερα να μην το πω. Θα μπορούσα να πω: Είμαι η μητέρα και φυσάει ένας αναθεματισμένος ζέφυρος αιώνες τώρα, όμως καλύτερα να μην το πω [...]».

Ο Ρομπέρτο Μπολάνιο παίζει διαρκώς μεταξύ πραγματικότητας και φαντασίας, με βασικό «πρωταγωνιστή» το διφορούμενο των εννοιών και των καταστάσεων. Η λογοτεχνία και οι δομές της αφήγησής της χρησιμοποιούνται ως ένα τρενάκι τρόμου, όπου επιβάτες του δεν είναι καθωσπρέπει άνθρωποι.

Λες και όλος ο κόσμος έχει σβήσει τα φώτα του και έχει μεταμορφωθεί σε μια λατινοαμερικανική ονειροφαντασία. Ολα συντείνουν στη μεταφυσική μιας εμπράγματης κραυγής, η οποία έλκει την καταγωγή της από σκοτεινούς και καταραμένους προφήτες. Προφητεύουν το σπαραγμό για την απελευθέρωση ενός ολόκληρου έθνους, που έχει παραδοθεί στα δεσμά ενός αυταρχικού καθεστώτος. Που μόλις, έστω και ελάχιστα, αμφισβητηθεί, δεν διστάζει να αιματοκυλήσει τις πλατείες και να τις γεμίσει πτώματα.

Η γλώσσα του «Φυλαχτού» είναι λιτή και απέριττη, γιατί δεν επιλέγει να υπηρετήσει το «φθηνό» μελόδραμα, τα νοήματα ξεκάθαρα αναδύονται χωρίς να φυλακίζονται σε ιδεολογίες και δογματισμούς. Πίσω από το έργο, υπάρχει πάντα ο ζωντανός συγγραφέας, το ψυχικό του βασανιστήριο, οι πολιτικές του επιλογές, η προσωπική εμπλοκή του στην Ιστορία. Ο πεζός λόγος του Μπολάνιο συναντάει σε κάθε σελίδα του την ποίηση, την αρχική του μούσα, στην οποία δεν παραδόθηκε, αφού επέλεξε να πυκνώσει τον ποιητή στην πεζογραφική φόρμα.

«Και παρ' ότι το τραγούδι που άκουσα μιλούσε για τον πόλεμο, για τα ηρωικά κατορθώματα μιας ολάκερης γενιάς νεαρών της Λατινικής Αμερικής που θυσιάστηκαν, εγώ ήξερα ότι πάνω απ' όλα μιλούσε για αξίες και για καθρέφτες, για τον πόθο και την ηδονή.

»Και αυτό το τραγούδι είναι το φυλαχτό μας». Ετσι τελειώνει το «Φυλαχτό», φυλαχτό για όλους τους καταπιεζόμενους όπου γης λαούς.

Τα σχόλια έχουν κλείσει για αυτό το άρθρο

Κανένα σχόλιο

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας 0

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Μυθιστορήματα
Καλλιτεχνικό ρεπορτάζ
Αφιέρωμα
Συγγραφείς/Συγγράμματα