Έντυπη Έκδοση

Σώστε τη Δημοτική Αγορά Χαλκίδας

Η Χαλκίδα του Αριστοτέλη, του Ισαίου, του Σκαλκώτα, του Σκαρίμπα, της Σωτηρίας Μπέλλου, μετά την απελευθέρωσή της από τους Τούρκους κατέχει μάλλον τα πρωτεία στο θλιβερό προνόμιο καταστροφής της πολιτιστικής της κληρονομιάς: Κατεδάφισε... περιχαρής τα περιώνυμα σε όλο τον Μεσαίωνα και την Τουρκοκρατία τείχη της· αλλοίωσε βάναυσα τη μοναδική παραλία της με τα νεοκλασικά κτίσματα· έπνιξε στην άναρχη δόμηση τον εξαίσιο λόφο με το κάστρο του Καράμπαμπα· τσιμέντωσε άσπλαχνα τη γραφικότατη ακτογραμμή της· ισοπέδωσε τον ιστορικό λόφο του Βελήμπαμπα με τα μεσαιωνικά κατάλοιπα· άφησε να λεηλατηθεί συστηματικά το ιστορικό νεκροταφείο της· εξαφάνισε και ρήμαξε ανεπανόρθωτα την παραδοσιακή όψη όλων των παλαιών οδικών αρτηριών της - ο κατάλογος δεν έχει τελειωμό...

Η Χαλκίδα του 1887 Η Χαλκίδα του 1887 Μόνο της άλλοθι η επιλεκτική αξιοποίηση μερικών κτηρίων της παραλίας για τα μάτια των τουριστών.

Διασώζει εν τούτοις ένα μεγάλο χώρο, σχεδόν απαράλλαχτο από τα τέλη του 19ου αι. μέχρι σήμερα, εκείνον της Δημοτικής Αγοράς και των δύο πλατειών της. Κτίσμα του 1887 η νεοκλασική Δημοτική Αγορά σε σχήμα Π, εμπλουτίστηκε το 1930 στην ανοιχτή προς τις πλατείες πλευρά της με προσεκτική προσθήκη σε ύφος Bauhaus, που δένει αρμονικά με το υπόλοιπο κτίσμα, σχεδιασμένη από τον αείμνηστο Σόλωνα Κυδωνιάτη, καθηγητή του ΕΜΠ και ακαδημαϊκό.

Η μακέτα της Αγοράς Η μακέτα της Αγοράς Ο χώρος με τις πλατείες, όπου παλιά υψωνόταν το Τζαμί της Αγοράς, με τα μονώροφα και διώροφα νεοκλασικά καταστήματα στις τρεις πλευρές των πλατειών, ήταν για 150 τουλάχιστον χρόνια το κέντρο ζωής για την πόλη, ιδιαίτερα με τη θερινή, ονομαστή πανήγυρη της πολιούχου Αγίας Παρασκευής, αλλά και ως αποκλειστικός τόπος για όλες τις λαϊκές συγκεντρώσεις σε καίριες στιγμές της νεότερης ιστορίας μας.

Στη μεταπολίτευση ο χώρος της πανήγυρης μετατέθηκε στις παρυφές της πόλης, η Αγορά αφέθηκε από τους δημοτικούς άρχοντες να παρακμάσει για χάρη συμφερόντων τρίτων και το συγκρότημα να ερειπώνεται. Οσο για τις πλατείες, αφού υπέστησαν βανδαλισμούς από την «αισθητική» των συνταγματαρχών, σήμερα η μεγαλύτερη κατάντησε... υπόγειο δημοτικό πάρκινγκ!

Το υπουργείο Πολιτισμού έδρασε θετικά, κηρύσσοντας το χώρο διατηρητέο (ΦΕΚ 604/Β/15.5. 2006). Παράλληλα συντάχθηκε αναλυτική έκθεση από εμπειρογνώμονες του ΕΜΠ και οι κυριότεροι αρμόδιοι επιστημονικοί φορείς (ΥΠΠΟΑ, ΥΠΕΚΑ, Τ.Ε.Ε., ICOMOS, Monumenta κ.ά.) υποστηρίζουν τεκμηριωμένα ότι το συγκρότημα είναι επισκευάσιμο και πρέπει να διατηρηθεί και να επανέλθει στην παλιά του χρήση, πράγμα πολλαπλά ωφέλιμο για την πόλη! Η αντίδραση ήταν η αναμενόμενη: Πλήρης αδιαφορία για όλο το συγκρότημα, υπόγεια υποδαύλιση και προστασία πλιατσικολόγων που εκτελούν το έργο τους στα μουλωχτά - κι έτσι το κάποτε στολίδι της πόλης διασύρεται καθημερινά στον τοπικό Τύπο ως... ποντικώνας!

Πρόσφατη απόφαση του ΣτΕ έκρινε άκυρη την προκήρυξη λόγω πλημμελούς πρόσκλησης μέλους της αρμόδιας επιτροπής του ΥΠΠΟΑ, δηλαδή για λόγους τυπικούς και όχι λόγω ελλιπούς τεκμηρίωσης του χαρακτηρισμού του ως μνημείου. Τούτο έριξε νερό στο μύλο εκείνων που απεργάζονται την ισοπέδωση του μνημείου και την εκμετάλλευση του χώρου για χάρη των ολίγων, στερώντας από την πόλη ένα σημαντικότατο τοπόσημο μνήμης αλλά και τον μεγαλύτερο ελεύθερο δημόσιο χώρο της!

Πιστεύουμε ακράδαντα ότι η νέα συνεδρία του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων του ΥΠΠΟΑ για επαναπροκήρυξη του μνημείου στις 13 Μαρτίου θα επικυρώσει σύννομα την πρώτη του απόφαση του 2006. Αλλά και στους πολίτες της Χαλκίδας, που επιθυμούν διακαώς τη διάσωση και επαναλειτουργία της Δημοτικής Αγοράς τους, δίνεται μια έσχατη ευκαιρία να την περισώσουν: Αυτοί ξέρουν πολύ καλά ποιοι την άφησαν να ρημάξει και να ερειπωθεί και ποιοι επιθυμούν τη διατήρησή της - ισχυρό πρόκριμα για τις επερχόμενες δημοτικές εκλογές και για το μέλλον της μνήμης στην άτυχη πόλη μας!

*τ. καθηγ. Βυζαντινής Αρχαιολογίας Πανεπ. Κύπρου και έφορος Βυζαντινών Αρχαιοτήτων ΥΠΠΟΑ

Τα σχόλια έχουν κλείσει για αυτό το άρθρο

1 σχόλιο

1 Ο/Η Κορίννα Κουτούζη έγραψε: (πριν 5 έτη)
Αλοίμονο αν χαλάσουν κι αυτο το υπέροχο κειμίλιο της πόλης που το ζήσαμε ακόμα τόσο ζωντανό πρίν όχι και τόσο πολλά χρόνια! Θα μας μείνει μόνο ο καημός δηλαδή γι'αυτή την τόσο γοητευτική πόλη;!
Έλεος!
Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας 1

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Ναοί/Ιστορικά κτίσματα
Υπουργείο Πολιτισμού