Έντυπη Έκδοση

ΜΙΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΟ ΟΥΚΡΑΝΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΕΡΙΚΛΗ ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Δύο Ουκρανίες διεκδικούν την «ουκρανικότητα»

Οι Ρώσοι είναι αναγκασμένοι ιστορικά να κρατήσουν υπό την επιρροή τους όλη την Ουκρανία

«Οι Ρωσο-ουκρανοί δεν είναι απλώς μειονότητα. Αποτελούν τον μισό πληθυσμό». «Οι Δυτικο-Ουκρανοί μπορεί να δείχνουν με κάθε τρόπο ότι δεν θέλουν να «συμβιώνουν» με τους Νοτιοανατολικούς συντοπίτες τους, αλλά είναι εκείνοι που μιλούν λιγότερο για διάσπαση της χώρας.

Ρώσοι στρατιώτες συλλαμβάνουν Ουκρανούς συναδέλφους τους σε δρόμο της Συμφερούπολης Ρώσοι στρατιώτες συλλαμβάνουν Ουκρανούς συναδέλφους τους σε δρόμο της Συμφερούπολης Οι Ρωσο-Ουκρανοί επιζητούν περισσότερο τη διάσπαση αλλά και εκείνοι δεν το πιστεύουν κατά βάθος, κυρίως επειδή η μητέρα Ρωσία δεν ευνοεί κάτι τέτοιο για την ώρα. Και αυτό επειδή μέσω εκείνων θα μπορεί να ελέγχει όλη τη χώρα, όπως συνέβαινε έως τώρα, έστω και αν αντιμετωπίζει την ανοικτή εχθρότητα των Ευρω-Ουκρανών.

Οι Ρωσο-Ουκρανοί δεν είναι απλώς μία μειονότητα αλλά ο μισός πληθυσμός.

Ωστόσο, η απόσχιση της Κριμαίας από την Ουκρανία έχει de facto πραγματοποιηθεί και η μελλοντική ένωσή της με τη Ρωσία είναι ένα πολύ πιθανό ενδεχόμενο». Τη δική του εκτίμηση για πιθανή διαίρεση της Ουκρανίας σε δύο κράτη δίνει ο Περικλής Δεληγιάννης, ιστορικός, συγγραφέας και πολιτικός μηχανικός.

Ο ίδιος υποστηρίζει πως οι Ρωσο-Ουκρανοί θεωρούν τους Δυτικο-Ουκρανούς (ή Ευρω-Ουκρανούς) ως αλλοτριωμένους λόγω της δυτικής επιρροής, ενώ οι δεύτεροι θεωρούν τους πρώτους τίποτα άλλο από «σκέτους Ρώσους». Ουσιαστικά έχουμε δύο ουκρανικά έθνη, τα οποία διεκδικούν τη γνήσια «ουκρανικότητα». Πρόκειται για δύο Ουκρανίες.

* Η σχέση των Ουκρανών με τη Ρωσία;

Περικλής Δεληγιάννης, ιστορικός, συγγραφέας και πολιτικός μηχανικός Περικλής Δεληγιάννης, ιστορικός, συγγραφέας και πολιτικός μηχανικός «Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει σημαντική εθνολογική διαφορά ανάμεσα σε Ουκρανούς, Ρώσους και Λευκορώσους (της γειτονικής Λευκορωσίας). Η ουκρανική πρωτεύουσα Κίεβο είναι το λίκνο του ρωσικού έθνους, επειδή εκεί εμφανίσθηκε το πρώτο πραγματικά ρωσικό κράτος και το εθνωνύμιο "Ρως".

Οι Σουηδοί και Γότθοι Βίκινγκς, θεωρούμενοι ως ιδρυτές του ρωσικού κράτους, ίδρυσαν και άλλες σημαντικές πόλεις-κράτη στις ανατολικοσλαβικές χώρες (Σταράγια Λαντόγκα, Νόβγκοροντ, Τσερνίγκοφ κ.ά.), αλλά στο Κίεβο πρωτοεμφανίσθηκε το εθνωνύμιο "Ρως" (Ρωσία, Ρώσοι).

Φρουρός στο υπουργείο Αμυνας, στο Κίεβο Φρουρός στο υπουργείο Αμυνας, στο Κίεβο Αργότερα οι συγκεκριμένοι Παλαιορώσοι διασπάστηκαν σε Ρώσους, Ουκρανούς και Λευκορώσους, εξέλιξη που ολοκληρώθηκε μόλις τον 19ο αιώνα.

Μάλιστα τότε η εθνογλωσσική "απόσταση" ανάμεσα σε Ρώσους και Ουκρανούς ήταν περίπου η ίδια με εκείνη ανάμεσα στους Ρώσους της Ευρώπης και τους περισσότερους Σιβηριανούς Ρώσους. Συγκριτικά, οι Ουκρανοί έχουν κάποια πολωνική (επίσης σλαβική) και τουρανική επιμειξία, αλλά αυτά τα ξένα στοιχεία καταγωγής είναι λιγότερα από εκείνα των Σιβηριανών, Παραβόλγιων και Παρακαυκάσιων Ρώσων, οι οποίοι έχουν σε μεγάλο βαθμό φιννική, τουρανική, σιβηριανή, καρθβελική και άλλες εθνοφυλετικές συμμετοχές. Στην πραγματικότητα, οι Ουκρανοί έχουν περισσότερη σλαβική εθνολογική συμμετοχή από τους Ρώσους και γενικά όλους τους Σλάβους, επειδή το φυλετικό λίκνο των Πρωτο-Σλάβων (κατά τους 2ο-4ο αι. μ.Χ.) αντιστοιχεί στις σημερινές Βόρεια Ουκρανία και Νοτιοανατολική Πολωνία».

* Γιατί οι Δυτικοί Ουκρανοί είναι ανένδοτοι υπέρ της διάρρηξης κάθε σχέσης με τη Ρωσία;

«Η διαφορά ανάμεσα σε Ρώσους και Ουκρανούς είναι κυρίως και βαθιά πολιτισμική. Οι Ουκρανοί είναι στην πραγματικότητα οι παραμεθόριοι Ρώσοι ("Ουκρανία" στα ρωσικά και ουκρανικά σημαίνει "παραμεθόριος") που βρέθηκαν για μερικούς αιώνες κυρίως κατά την Αναγέννηση, υπό την πολωνική-λιθουανική εξουσία. Ετσι επηρεάστηκαν βαθιά από τον δυτικό πολιτισμό και το ρωμαιοκαθολικό δόγμα κυρίως μέσω των Πολωνών επικυρίαρχών τους, σε αντίθεση με τον βυζαντινορθόδοξο πολιτισμό των υπόλοιπων Ρώσων. Παρ' ότι οι περισσότεροι δεν εγκατέλειψαν το ορθόδοξο δόγμα τους, αυτή η επιρροή άλλαξε τον προσανατολισμό των Δυτικών Ουκρανών οριστικά προς τη Δύση, και έθεσε τις βάσεις της εθνογένεσής τους. Παρ' ότι από τον 18ο αιώνα κυρίως πέρασαν πάλι υπό ρωσικό έλεγχο, δεν μπόρεσαν ποτέ να προσαρμοσθούν στο παλαιό ρωσικό περιβάλλον, με αποτέλεσμα να εξελιχθούν σε έναν νέο σλαβικό λαό -μία εξέλιξη που οι τσάροι τελικά αποδέχθηκαν, παρ' ότι υπήρξαν και έντονες αντιδράσεις από Ρώσους εθνικιστές. Το σοβιετικό καθεστώς αναγνώρισε επίσημα την ουκρανική εθνική ταυτότητα, ενώ και ο Χίτλερ προσπάθησε να εκμεταλλευθεί τον προσανατολισμό των Δυτικο-Ουκρανών στη Δύση».

* Γιατί οι Ρώσοι επιμένουν στη διατήρηση της Ουκ-ρανίας υπό την επιρροή τους;

«Υφίσταται βέβαια η γεωπολιτική-γεωστρατηγική διάσταση της σημερινής κρίσης με τον ανταγωνισμό Ρωσίας, ΗΠΑ και Ευρωπαϊκής Ενωσης για την επιρροή στην Ουκρανία, η οικονομική διάσταση (διέλευση των αγωγών φυσικού αερίου) και η θρησκευτική με την προσπάθεια της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας και της "θυγατρικής" της Ουνιτικής να επεκταθούν στη χώρα.

Ομως μία πολύ σημαντική παράμετρος -και μάλλον παραγνωρισμένη επειδή εξηγεί την επιμονή των Ρώσων στη διατήρηση της επιρροής στην Ουκρανία- είναι το ότι θεωρούν το Κίεβο και όλη τη Βόρεια Ουκρανία μητρόπολή τους και έτσι δεν πρόκειται να τις παραδώσουν τόσο εύκολα στην επιρροή της Δύσης.

Εκτός από το Κίεβο, στο ουκρανικό έδαφος υπάρχουν και άλλες "αρχαίες ρωσικές" (όπως τις αποκαλούν οι Ρώσοι) περιοχές όπως η Βολυνία (Βολύν) και η Γαλικία, και πόλεις όπως το Τσερνίγκοφ (Τσερνίχιβ στα ουκρανικά).

Ρούβλι και ευρώ ανταγωνίζονται για την πρωτοκαθεδρία Ρούβλι και ευρώ ανταγωνίζονται για την πρωτοκαθεδρία Ολη η Βόρεια Ουκρανία είναι "ιερός τόπος" για τους Ρώσους. Η συγκεκριμένη περιοχή δεν είναι μόνο το δικό τους λίκνο αλλά και όλων των Σλάβων όπως είδαμε.

Αντίθετα η Νότια Ουκρανία, δηλαδή η παλαιά στέπα, και η Κριμαία άργησαν να καταστούν σλαβικές.

Κατοικούμενες αρχικά από ιρανικούς και έπειτα από τουρκομογγολικούς πληθυσμούς (και η Κριμαία από ποικιλία λαών με κυριότερο τους Ελληνες της Μιλήτου), εποικίσθηκαν ειδικά από Ρώσους αποίκους σχετικά πρόσφατα.

Η δε δυτικοουκρανική παρουσία εκεί είναι περιορισμένη, όπως θα δούμε. Ετσι οι Ρώσοι είναι "αναγκασμένοι ιστορικά" να κρατήσουν υπό την επιρροή τους όλη την Ουκρανία, για διαφορετικούς λόγους τη Βόρεια και τη Νότια».

* Οι Ρώσοι της Ουκρανίας;

«Οι κατά καιρούς στατιστικές εθνολογικής σύνθεσης της Ουκρανίας με βάση τις απογραφές μπορεί να δίνουν ποσοστά 17-22% της ρωσικής εθνικής μειονότητας, αλλά αυτό έχει μικρή σημασία. Επειδή εκτός από τους αυτοπροσδιοριζόμενους ως "Ρώσοι" υπάρχουν και οι ρωσόφωνοι Ουκρανοί.

Οι συγκεκριμένοι Ρωσο-Ουκρανοί και Ρώσοι διαφοροποιούνται από τους δυτικούς Ουκρανούς, επειδή προέρχονται από σχετικά πρόσφατο ρωσικό αποικισμό στις περιοχές που η Ρωσία απέσπασε από τους Τατάρους (μουσουλμάνοι τουρκομογγολικής προέλευσης, προστατευόμενοι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας), δηλαδή τη Νότια Ουκρανία, τμήμα της Βορειοανατολικής, και την Κριμαία. Αυτές εποικίσθηκαν κατά τους 17ο-19ο αιώνες κυρίως από Ρώσους και λιγότερο από Δυτικο-Ουκρανούς.

Ετσι επικράτησε σε αυτές ο ρωσικός χαρακτήρας. Η Νότια Ουκρανία ήταν γνωστή έως τις αρχές του 20ού αιώνα ως "Νέα Ρωσία", ενώ η Βόρεια Ουκρανία ως "Μικρή Ρωσία".

Οι ρωσόφωνοι είναι απόγονοι κυρίως παλαιότερων αποίκων, ενώ οι "εθνικοί" Ρώσοι κατάγονται από τους πιο πρόσφατους. Οι δύο συγκεκριμένες ομάδες αποτελούν περίπου τον μισό πληθυσμό της Ουκρανίας και συνήθως λειτουργούν ως ενότητα».

* Οι «δύο Ουκρανίες»;

«Είναι διαχωρισμένες γεωγραφικά σε μεγάλο βαθμό. Οι Ρωσο-Ουκρανοί επικρατούν στην ανατολική και νότια χώρα, δηλαδή στις περιφέρειες Χαρκόβου, Ντνιεπροπετρόφσκ, Ντονιέτσκ, Ζαπορόζιε, Χερσώνος, Λουγάνσκ, Νικολάεφ (ουκραν. Μικολάιβ), Κριμαίας (αυτοδιοίκητη περιοχή), Σεβαστούπολης και Οδησσού, αλλά και στο Βόρειο Τσερνίγκοφ, Βόρειο Σούμυ και Βόρειο Ζιτομίρ, έχοντας και σημαντική παρουσία στο Κίεβο. Συνήθως, υποστηρίζονται και από τους Ούγγρους και Ρουθηνούς της Υπερκαρπαθικής Ουκρανίας (δυτικό άκρο της χώρας). Οι Ρωσο-Ουκρανοί ελέγχουν όλες τις ακτές της χώρας».

* Οι Ευρω-Ουκρανοί;

«Επικρατούν κυρίως στο υπόλοιπο βορειοδυτικό τμήμα της χώρας και στο Κίεβο, αλλά σε περίπτωση διαμελισμού της, οι Ρωσο-Ουκρανοί μάλλον θα απαιτήσουν τμήμα της πρωτεύουσας μαζί με τις περιφέρειες Τσερνίγκοφ, Σούμυ και Ανατολικού Κιέβου. Οι Δυτικο-Ουκρανοί έχουν ισχυρή παρουσία στις νότιες περιφέρειες Χερσώνος και Νικολάεφ και συνήθως υποστηρίζονται από τους Τατάρους της Κριμαίας».

* Γιατί η Κριμαία έχει την πρωτοκαθεδρία στο εσωτερικό φιλορωσικό κίνημα;

«Είναι η πλέον ρωσική περιοχή (σχεδόν κατά 75%) κατοικούμενη κατά 58% από εθνικούς Ρώσους, ενώ το 25% των Ουκρανών της είναι κυρίως ρωσόφωνοι. Εξάλλου, έως το 1954 ήταν τμήμα της Ρωσίας (Ρωσική ΣΣΔ της Σοβιετικής Ενωσης).

Η Κριμαία έχει μεγάλη γεωπολιτική σημασία επειδή ελέγχει τις ουκρανικές ακτές ως γεωφυσική εξέχουσα και η Σεβαστούπολη είναι ο βασικός ναύσταθμος του ρωσικού στόλου της Μαύρης Θάλασσας».

Τα σχόλια έχουν κλείσει για αυτό το άρθρο

Κανένα σχόλιο

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας 0

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Διεθνή
Με λέξεις-κλειδιά
Συνεντεύξεις
Ουκρανία