Έντυπη Έκδοση

Συμφωνία χαρακτήρων

ΤΕΛΙΚΑ ΤΟ ZANKEL HALL, Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΥΠΟΓΕΙΑ, ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΓΙΑ ΜΟΥΣΙΚΗ ΔΩΜΑΤΙΟΥ ΑΙΘΟΥΣΑ ΤΟΥ CARNEGIE HALL, ΑΠΟΔΕΙΧΘΗΚΕ ΠΟΛΥ ΜΙΚΡΗ ΓΙΑ ΝΑ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΘΕΙ ΣΤΗ ΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΟΙΝΕΣ ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ ΚΑΒΑΚΟΥ-ENRICO PACE

Τελικά το Zankel Hall, η σύγχρονη, υπόγεια, κατάλληλη για μουσική δωματίου αίθουσα του Carnegie Hall, αποδείχθηκε πολύ μικρή για να ανταποκριθεί στη ζήτηση για τις εμφανίσεις του Λεωνίδα Καβάκου με τον Enrico Pace στη Νέα Υόρκη.

Λεωνίδας Καβάκος Enrico Pace στο Carnegie Hall Λεωνίδας Καβάκος Enrico Pace στο Carnegie Hall Τα εισιτήρια για τις τρεις συναυλίες είχαν εξαντληθεί μέρες πριν αυτές ξεκινήσουν, ενώ και τα τρία απογεύματα υπήρχαν έξω από την αίθουσα αρκετοί μουσικόφιλοι σε αναζήτηση κάποιου εισιτηρίου που τυχόν θα περίσσευε.

Αυτή τη φορά, σε αντίθεση με άλλα καλλιτεχνικά γεγονότα ελληνικού ενδιαφέροντος, στο κοινό συναντούσε κανείς συγκριτικά λίγα μόνο μέλη της ελληνικής κοινότητας και επισήμους, όπως τον Αρχιεπίσκοπο Βορείου και Νοτίου Αμερικής Δημήτριο. Οι συναυλίες του Καβάκου αντίθετα, τράβηξαν πιο πολύ το ενδιαφέρον του σκληρού πυρήνα των φανατικών επισκεπτών της Metropolitan και του Carnegie Hall. Ανάμεσα στους ακροατές και ο μέχρι πρόσφατα πρόεδρος της Φιλαρμονικής της Νέας Υόρκης Zarin Mehta (αδερφός του μαέστρου Zubin). Ο Καβάκος έχει μια μακρά και τακτική συνεργασία με την ορχήστρα της Νέας Υόρκης. Η αμέσως επόμενη εμφάνισή του είναι προγραμματισμένη για τον Μάιο, με το κονσέρτο για βιολί του Alban Berg υπό τη διεύθυνση του παλαίμαχου Bernard Haitink, στον οποίο αναφερθήκαμε τελευταία. Τα προγράμματα περιελάμβαναν όλες τις σονάτες για πιάνο και βιολί του Μπετόβεν, μετά την αντίστοιχη ιδιαίτερα επιτυχημένη ηχογράφηση που εκδόθηκε πρόσφατα.

Ο Καβάκος απέδωσε με ζωντάνια, απαράμιλλη τεχνική, εκφραστικό ήχο, δραματική ένταση, ιδιαίτερο πάθος και κυρίως με πολλή ευαισθησία και αφοσίωση τα πολύπλοκα, πλούσια σε μελωδίες, ρυθμικές εναλλαγές, παιχνιδίσματα, αλλά και καθηλωτικά αργά μέρη, αριστουργήματα. Τα περισσότερα από αυτά προέρχονται από τη μέση περίοδο του Μπετόβεν στην αλλαγή του αιώνα, όταν ήταν ακόμα έντονη η επιρροή των μεγάλων διδασκάλων του (Mozart, Haydn, Salieri) και επεδίωκε την περαιτέρω εξέλιξη των μορφών, την ανακάλυψη νέων δομικών αισθητικών στοιχείων, ένα εγχείρημα ταυτόχρονα καλλιτεχνικό αλλά και φιλοσοφικό, ενταγμένο στις συζητήσεις για την έννοια του ωραίου που επικρατούσαν την εποχή εκείνη, γύρω από μια κυρίαρχη στον ύστερο 18ο αιώνα φιλοσοφική παράδοση, την οποία συνήθως περιγράφουμε ως Γερμανικό Αισθητικό Ορθολογισμό.

Και ενώ η γενική προσέγγιση του Καβάκου πάνω στα έργα παρέμενε σταθερή, κάθε σονάτα, κάθε μέρος ξεχωριστά, κάθε νότα θα έλεγε κανείς, έδειχναν να έχουν μελετηθεί βαθιά και να τους έχει αποδοθεί ο ιδιαίτερος χαρακτήρας τους και η θέση που έχουν στην εξέλιξη των έργων του μεγάλου συνθέτη. Η εμφάνιση του ντυμένου στα μαύρα βιολιστή, με ακόμα και το πρόσωπο να καλύπτεται από τα μαλλιά, έδινε την εντύπωση μιας απόκοσμης, σχεδόν ασκητικής, απόλυτης αφοσίωσης στην τέχνη του. Σε αυτή ακριβώς τη βαθιά, θρησκευτική, θα έλεγε κανείς, σχέση του με τη μουσική παράδοση αναφέρθηκε ο Καβάκος και στη συνέντευξη που παραχώρησε στο τεύχος-πρόγραμμα του Μαρτίου του Carnegie Hall.

Ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει στο σημείο αυτό και στο, τόσο επί σκηνής όσο και στο studio, έτερον ήμισυ του Καβάκου, τον πιανίστα Enrico Pace με τον επιβεβλημένο άλλωστε και από τη φύση των έργων απόλυτα ισότιμο ρόλο, που θα ήταν άδικο να περάσει σε δεύτερη μοίρα λόγω του δικαιολογημένου ελληνικού ενδιαφέροντος για τον πρώτο. Ο Ιταλός πιανίστας με την καταπληκτική τεχνική, έδινε έμφαση στα κοντράστ χωρίς όμως ποτέ να χάνεται η λυρική ροή, διαφοροποιούσε και αυτός κάθε ιδιαίτερο στοιχείο των μελωδικά πολύ πλούσιων έργων, ενώ με τις εκφραστικές κινήσεις του φρόντιζε να τονίζει και τις «εκπλήξεις» με τα οποία ο Μπετόβεν, ακολουθώντας στο σημείο αυτό τον δάσκαλό του και ειδικό σε αυτές Joseph Haydn, δεν σταματούσε να ξαφνιάζει το κοινό.

Είναι γνωστό βέβαια ότι οι δύο μουσικοί συνεργάζονται επί πολλά χρόνια και μόλις πριν από λίγο καιρό ηχογράφησαν μαζί όλες τις σονάτες, αλλά ακόμα κι έτσι το να ακούγονται δύο άνθρωποι σαν ένας είναι εντυπωσιακό και αξιομνημόνευτο, τη στιγμή μάλιστα που αυτή η «συμφωνία χαρακτήρων» δεν αφορά μόνο το τεχνικό μέρος, αλλά επεκτείνεται και στο υφολογικό. Ο τεχνικός και στιλιστικός έλεγχος των δύο μουσικών πάνω στη στέρεα αρχιτεκτονική των έργων ήταν απόλυτος και έμοιαζε σαν κάτι εντελώς φυσικό, σαν μην απαιτούσε καν ιδιαίτερη προσπάθεια.

Οι συναυλίες κορυφώθηκαν με μια μαγική απόδοση της πιο διάσημης από τις σονάτες, της επονομαζόμενης Kreutzer (op. 47). Η ταχύτητα των γρήγορων μερών και ιδιαίτερα του τελευταίου, ήταν καταιγιστική, χωρίς όμως ούτε για μια στιγμή να χαθεί η μουσικότητα και ο τραγουδιστός ήχος των δύο σολίστ, ενώ τα αργά λυρικά περάσματα του πρώτου και του δεύτερου μέρους έκοβαν την ανάσα.

Και οι δύο έμοιαζαν να είναι ευγνώμονες για τις ενθουσιώδεις αντιδράσεις του κοινού και το παρατεταμένο θερμό χειροκρότημα. Στα ανκόρ της τελευταίας βραδιάς προτίμησαν να χαλαρώσουν την ατμόσφαιρα και δεν παρουσίασαν κάποιο μέρος σονάτας, όπως τα προηγούμενα βράδια, αλλά έκλεισαν τις εμφανίσεις τους με τρία υπέροχα κομμάτια του «βασιλιά» των ανκόρ του βιολιού, Βιεννέζου βιρτουόζου Fritz Kreisler.

Νομίζω αξίζει να αναφέρουμε με την ευκαιρία μερικά σχόλια που είχαμε την ευκαιρία να αλιεύσουμε από μουσικούς της Φιλαρμονικής της Βιέννης για το ντεμπούτο του Λεωνίδα Καβάκου με την ορχήστρα με το κονσέρτο του Σιμπέλιους που προηγήθηκε των αμερικανικών εμφανίσεων. Οι Philharmoniker δεν είχαν να πουν παρά μόνο καλά λόγια, σε ασυνήθιστους μάλιστα γι' αυτούς υψηλούς τόνους, για τον εκφραστικό ήχο και τη μουσικότητα του Ελληνα σολίστα. Ενας παλαίμαχος βιολιστής της ορχήστρας έγινε πιο συγκεκριμένος και εκθείασε την τεχνική του Καβάκου, που, όπως το διατύπωσε, έκανε με τις μάλλον λιτές και μετρημένες κινήσεις του επί σκηνής ακόμα και τα πιο δύσκολα δεξιοτεχνικά περάσματα να φαίνονται απλά, σχεδόν αυτονόητα. Μάλλον εκτιμήθηκε και το γεγονός ότι κατά την τελευταία μεγάλη ευρωπαϊκή περιοδεία της ορχήστρας, ο Καβάκος διαφύλαξε τον εαυτό του και την τέχνη του από τη ρουτίνα και έπαιξε μερικές μόνο από τις συναυλίες, για να μη φθαρεί η ερμηνεία του από την υποχρέωση να παίζει καθημερινά.

Στα συγχαρητήριά μας να προσθέσουμε και την ευχή να μπορέσουν να γίνουν όλα αυτά κτήμα και του ελληνικού κοινού, ιδίως του νεανικού, τη δύσκολη εποχή που περνάμε, ενώ θα άξιζε να δοθεί η ευκαιρία στους επιτυχημένους Ελληνες καλλιτέχνες με διεθνή καριέρα να συνδιαμορφώσουν με την αξία, τη γνώση και τις εμπειρίες τους τις εξελίξεις, για να μετατραπεί η αναγκαστική λόγω κρίσης αναδημιουργία των πολιτιστικών θεσμών σε κάτι θετικό με το βλέμμα στο μέλλον. 

INFO: Η φωτογραφία του Stefan Cohen είναι μια ευγενική προσφορά του Car-negie Hall.

Τα σχόλια έχουν κλείσει για αυτό το άρθρο

Κανένα σχόλιο

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας 0

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Κλασική μουσική
Παραστάσεις