Έντυπη Έκδοση

«Η έμπνευση έρχεται και παίρνει παραμάζωμα τα πάντα»

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Με τη ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ

Τι σημαίνει δημιουργική γραφή; «Δημιουργικό σβήσιμο, είχε πει ο ποιητής Μίμης Σουλιώτης. Ενα από τα πιο βασικά πράγματα που μαθαίνει (καμιά φορά επώδυνα) ένας άνθρωπος που γράφει, είναι πώς να αφαιρεί τα περιττά λίπη από το κείμενό του.

«Τα λόγια είναι πράξεις. Μετράνε, ερμηνεύονται, ευστοχούν, αστοχούν, πονάνε» Σ. Ν. «Τα λόγια είναι πράξεις. Μετράνε, ερμηνεύονται, ευστοχούν, αστοχούν, πονάνε» Σ. Ν. Ενα άλλο είναι πως στη λογοτεχνία οι κανόνες υπάρχουν για να καταρρίπτονται. Αρκεί να τους ξέρει, βέβαια, κανείς. Μόνο τότε μπορεί να χορέψει πάνω στα συντρίμμια τους». Μιλάμε με τη Σοφία Νικολαΐδου, φιλόλογο και συγγραφέα του βιβλίου «Πώς έρχονται οι λέξεις», εκδόσεις «Μεταίχμιο», για το πώς εμπεδώνεται η συγγραφική συνείδηση.

- Σε ποιους απευθύνεται;

«Σε όλους. Σε αυτούς που ενδιαφέρονται για τη συγγραφή και θέλουν να δοκιμάσουν αφηγηματικά κόλπα και εναλλακτικές τεχνικές. Σε αυτούς που αγαπούν την ανάγνωση και θέλουν να ακούσουν για την περιπέτεια της γραφής. Αλλά και σε αυτούς που αγαπούν τις ιστορίες και θέλουν να μάθουν πώς οι ιστορίες γύρω μας -ή οι ιστορίες στο κεφάλι μας- φτάνουν να γίνουν βιβλίο».

- Πώς έρχονται οι λέξεις;

«Αλλοτε σε βαράνε κατακέφαλα. Ερχονται και σε βρίσκουν απ' το τίποτα. Μια εικόνα στο τζάμι του λεωφορείου, μια ατάκα στη λαϊκή, μια φράση στο δρόμο. Τις πιο πολλές φορές όμως το γράψιμο έρχεται γράφοντας. Ενα ωραίο κείμενο στο κεφάλι μας είναι ένα κείμενο που δεν γράφτηκε ποτέ».

- Διδάσκεται η τεχνική της;

«Η τεχνική διδάσκεται, η τέχνη όχι. Αυτό που μου έμαθαν τα δώδεκα χρόνια της διδασκαλίας του αντικειμένου είναι πως το πιο αστραφτερό μυαλό δεν γράφει απαραιτήτως το καλύτερο κείμενο. Οπως η σκληρή δουλειά δεν αντικαθιστά το ταλέντο, έτσι και το ταλέντο αδύνατον να παρακάμψει τη σκληρή δουλειά.

Η δημιουργική γραφή, τουλάχιστον κατά τη δική μου συγγραφική αντίληψη και διδακτική πρακτική, δεν είναι οδηγίες φασόν. Δεν υπάρχει ένας και μόνο ενδεδειγμένος τρόπος να φτάσει κανείς στο επιθυμητό αποτέλεσμα. Αυτή είναι άλλωστε και η γοητεία της λογοτεχνίας: τα ανοιχτά ενδεχόμενα, οι παρακαμπτήριες οδοί, οι εναλλακτικές τεχνικές».

- Νεύρωση η έμπνευση;

«Δεν ξέρω. Καμιά φορά το σώμα σε προειδοποιεί ότι η έμπνευση θα έρθει και θα πάρει παραμάζωμα τα πάντα, άλλες φορές σε βρίσκει απροετοίμαστο κι ανάβει ξαφνικά τα φώτα του μυαλού. Αλλοτε ξεκινά με μια ήπια πτήση στο κεφάλι μας και άλλοτε με τις μηχανές στο φουλ. Το σίγουρο είναι πως δεν αρκεί η έμπνευση για να γραφεί ένα βιβλίο».

- «Η επιτυχία έγκειται στη συνδεσμολογία» όπως σημείωνε η Εμιλι Ντίκινσον;

«Το να είναι ένα κείμενο αξιανάγνωστο, να αφήνει δηλαδή το ίχνος του στο μυαλό του αναγνώστη, να το σκέφτεται μέρες μετά, εξαρτάται από πολλά και συνήθως διαφορετικά πράγματα. Το ποίημα είναι ηλεκτροπληξία. Πρέπει να σε διαπεράσει το ρεύμα του. Κι αυτό έχει να κάνει με τις λέξεις του -πολύ συχνά και με τις σιωπές του. Κυρίως έχει να κάνει με το πόσο απαραίτητο γίνεται στον αναγνώστη του. Δεν σας έχει τύχει, σε κρίσιμες στιγμές του βίου (έρωτες, θανάτους, ζόρια και τα τοιαύτα) τα κείμενα που αγαπήσατε ή άλλα που πέφτετε κατά τύχη πάνω τους να αποτελούν παρηγοριά; Να ονομάζουν με τρόπο καθαρό και ξάστερο αισθήματα, σκέψεις, πράξεις; Να καθαρίζουν το βλέμμα;».

- «Οι γλώσσες ακολουθούν τις κοινωνίες» έλεγε ο αείμνηστος Χρίστος Τσολάκης. Και οι λέξεις;

«Είναι ο τρόπος μας να αντιλαμβανόμαστε και να ερμηνεύουμε τα πράγματα».

- Ενδείκνυται για τους πολιτικούς μας το βιβλίο σας;

«Δεν ξέρω (γέλια). Εσείς τι νομίζετε; Μετράνε τις λέξεις τους;»

Τα σχόλια έχουν κλείσει για αυτό το άρθρο

Κανένα σχόλιο

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας 0

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Ελλάδα
Με λέξεις-κλειδιά
Βιβλίο
Ανθρώπινα
Συνεντεύξεις