Έντυπη Έκδοση

Κοινωνιογλωσσολογικά των μικρασιατικών διαλέκτων

Συνέντευξη με τον ΠΕΤΡΟ ΚΑΡΑΤΣΑΡΕΑ

Σπούδασε Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Πραγματοποίησε εξειδικευμένες σπουδές Γλωσσολογίας σε μεταπτυχιακό και διδακτορικό επίπεδο στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ.

«Με το χρόνο απομακρύνθη-καν γλωσσικά οι μικρασιατικές διάλεκτοι από τις ποικιλίες του ελλαδικού χώρου» Π.Κ. «Με το χρόνο απομακρύνθη-καν γλωσσικά οι μικρασιατικές διάλεκτοι από τις ποικιλίες του ελλαδικού χώρου» Π.Κ. Τον Οκτώβριο του 2011 τού απονεμήθηκε ο τίτλος Doctor of Philosophy από το Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ για τη διατριβή του με θέμα «Μελέτη της ονοματικής μορφολογίας της Καππαδοκικής Ελληνικής από διαχρονική και διαλεκτολογική σκοπιά». Τα ερευνητικά και διδακτικά του ενδιαφέροντα εντοπίζονται κυρίως στους τομείς της ιστορικής γλωσσολογίας, της κοινωνιογλωσσολογίας και της μορφολογίας με έμφαση στην ελληνική και τις διαλέκτους της. Μιλάμε με τον Πέτρο Καρατσαρέα, μεταδιδακτορικό εταίρο της Βρετανικής Ακαδημίας στο Πανεπιστήμιο της Δυτικής Αγγλίας του Μπρίστολ, ο οποίος διδάσκει Γλωσσολογία της Ελληνικής στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου. Η επιτόπια έρευνα που διεξήγαγε το 2011 στο Νέο Αγιονέρι Κιλκίς και το Ξηροχώρι Θεσσαλονίκης, όπου μιλιέται ακόμα η καππαδοκική ποικιλία του Μιστί, χρηματοδοτήθηκε εξ ολοκλήρου από τη Βρετανική Σχολή Αθηνών.

- Διάλεκτοι της Μ. Ασίας;

«Το ενδιαφέρον μου για την καππαδοκική διάλεκτο άρχισε να αναπτύσσεται το 2006 στο πλαίσιο των μεταπτυχιακών μου σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ, όταν μου πρωτομίλησε για αυτήν η δρ Ιωάννα Σιταρίδου, λέκτορας Ρομανικής Φιλολογίας στο ίδιο πανεπιστήμιο. Το 2007 ανέλαβα την εκπόνηση διδακτορικής διατριβής στο Κέμπριτζ με θέμα τη μορφολογία των ουσιαστικών της διαλέκτου και τότε άρχισα να γνωρίζω και τις άλλες ελληνικές διαλέκτους της περιοχής».

- Ποιες είναι αυτές;

«Μιλάμε για τις νεοελληνικές ποικιλίες του εσωτερικού της Μικράς Ασίας: την ποντιακή, που μιλιόταν στα παράλια της Μαύρης Θάλασσας· την καππαδοκική, που μιλιόταν σε είκοσι χωριά στο νοητό τρίγωνο που διαγράφουν η Νεάπολη, η Καισάρεια και η Νίγδη στο κέντρο της μικρασιατικής ενδοχώρας· τη φαρασιώτικη, που μιλιόταν στην κωμόπολη των Φαράσων και τα γύρω χωριά· και τη σιλλιώτικη, που μιλιόταν στην κωμόπολη της Σίλλης κοντά στο Ικόνιο».

- Ομιλούνται;

«Από το 1923 και έπειτα, με την ανταλλαγή των πληθυσμών, οι διάλεκτοι αυτές συνεχίστηκαν να μιλιούνται στους τόπους μετεγκατάστασης των Μικρασιατών προσφύγων στην Ελλάδα. Σήμερα, δυστυχώς, τελούν υπό καθεστώς εξαφάνισης λόγω της κοινωνιογλωσσικής πίεσης από την κοινή νέα ελληνική, με μόνη ίσως εξαίρεση την ποντιακή, η οποία συνεχίζει να χρησιμοποιείται από μη αμελητέους αριθμούς ομιλητών κυρίως στη Βόρεια Ελλάδα».

- Τα συμπεράσματα;

«Το πιο σημαντικό πόρισμα είναι ότι οι βασικότερες γλωσσικές καινοτομίες των μικρασιατικών διαλέκτων, όπως για παράδειγμα οι μεταβολές στο σύστημα του γραμματικού γένους, δεν οφείλονται αποκλειστικά και μόνο στην επίδραση της τουρκικής, όπως πιστευόταν ευρέως μέχρι σήμερα. Αντίθετα, η συγκριτική ανάλυση των διαφόρων ποικιλιών με τη μέθοδο της εξωτερικής επανασύνθεσης δείχνει ότι πολλά διαφοροποιητικά χαρακτηριστικά ανάγονται στο γλωσσικό πρόγονο της σύγχρονης καππαδοκικής, ποντιακής, φαρασιώτικης και σιλλιώτικης. Πρόκειται για μια ενιαία διαλεκτική μορφή της ελληνικής που μιλιόταν στο εσωτερικό της Μικράς Ασίας κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους και η οποία είχε αρχίσει να διαφοροποιείται από άλλες μορφές της γλώσσας ήδη πριν από την έλευση των τουρκικών φύλων, έως την κατάκτηση της περιοχής από τους Σελτζούκους».

- Με τα κυπριακά;

«Είναι στα ερευνητικά μου ενδιαφέροντα αυτόν τον καιρό η κυπριακή διάλεκτος όπως ομιλείται από τα μέλη της κυπριακής παροικίας του Λονδίνου. Από τον Οκτώβριο του 2013 και με επιχορήγηση της Βρετανικής Ακαδημίας, εκπονώ μεταδιδακτορική έρευνα με θέμα "Η εξέλιξη γλωσσών πολιτιστικής κληρονομιάς στο σημερινό Λονδίνο: η περίπτωση της Κυπριακής Ελληνικής" στο Πανεπιστήμιο της Δυτικής Αγγλίας του Μπρίστολ. Σκοπός είναι η μελέτη των γλωσσικών και κοινωνικών παραγόντων που συμβάλλουν στη διαμόρφωση μιας νέας διαλεκτικής ποικιλίας πολιτιστικής κληρονομιάς μεταξύ των μελών της παροικίας στη βρετανική πρωτεύουσα και η ανάδειξή τους ως ενός σημαντικού πολιτιστικού κεφαλαίου για το Ηνωμένο Βασίλειο».

Τα σχόλια έχουν κλείσει για αυτό το άρθρο

Κανένα σχόλιο

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας 0

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Ελλάδα
Με λέξεις-κλειδιά
Συνεντεύξεις
Γλωσσολογία
Ανθρώπινα