Έντυπη Έκδοση

Τραυματισμένη άπτερος Νίκη

Η Αννα Κοκκίνου στη μοναχική απόδοση του «Πελοποννησσιακού Πολέμου» του Θουκυδίδη στο Θέατρο Σφενδόνη

Αν κάποιος πρέπει να επιλέξει ένα επίτευγμα του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού στη θεατρική του έκφανση, το οποίο πραγματοποιεί αισθητική και υφολογική τομή και εμπεριέχει την πολιτική με το χαρακτήρα του κατ' επείγοντως, οφείλει να δει την Αννα Κοκκίνου στο «Θέατρο Σφενδόνη» στη μοναχική αναμέτρησή της με τον Πελοποννησιακό Πόλεμο.

Ενας προσωπικός άθλος και μια γιορτή της σκηνικής πράξης, η οποία αποδεικνύει ποιος θα έπρεπε να είναι -φευ!- ο απαρέγκλιτος κανόνας για μια κρατική σκηνή, όπως το Εθνικό Θέατρο.

Καθισμένη, σαν τραυματισμένη άπτερος Νίκη, σε μια high teck ηλεκτρική αναπηρική καρέκλα με φτερά που κινούνται, ανοιγοκλείνουν και μεταμορφώνονται άλλοτε σε κουπιά άλλοτε στα κατάρτια τριήρεως και φέροντας με αναλόγιο το κείμενο (στην αξιόλογη μετάφραση του Ν.Μ. Σκουτερόπουλου) και ένα λαπ-τοπ, η Αννα Κοκκίνου στο «Εγώ ο Θουκυδίδης, ένας Αθηναίος» -όπως τιτλοφορείται η παράστασή της- χειρίζεται μόνη της το όχημά της, τα φτερά αλλά και την ηλεκτρονική επεξεργασία της φωνής της. Κάποιες στιγμές στριφογυρίζει με ταχύτητα, λυσσασμένα, εκφέροντας τον λόγο του Θουκυδίδη σαν ράπισμα, άλλοτε μιλάει ήρεμη ως στήλη άλατος. Υπάρχει μόχθος κι αγωνία πίσω από τον τρόπο που εκφέρει την πολύτιμη παρτιτούρα. Οπως και η ίδια έχει επισημάνει: «Η ιδιομορφία της εκφοράς αυτού του λόγου μάς αναγκάζει να απομακρυνθούμε από τους κοινούς "φυσικούς" τρόπους της και να αναζητήσουμε στην απανταχού τεχνολογία δυνατότητες πληρέστερης και αποδοτικότερης αναπαραγωγής του, δοκιμάζοντας έτσι τις ίδιες του τις αντοχές».

Αλλη είναι η φωνή του Περικλή στον Επιτάφιο από του Θουκυδίδη-αφηγητή, διαφορετική είναι των πρέσβεων των Αθηναίων από εκείνη των Μηλίων συνομιλητών. Η Αννα Κοκκίνου λειτουργεί σαν ένα ζωντανό πολυεργαλείο, που «παίζει» με τη φωνή, τις τονικότητές της, την εσωτερικότητά της, «ενσωματωμένη» εντός των εύστοχων ήχων και κρότων του Δημήτρη Ιατρόπουλου και των λιτών graphics animations του Γιάννη Δημουλή (προβάλλονται είτε αποσπάσματα του κειμένου που η ηθοποιός δεν εκφέρει είτε γραφήματα που αποδίδουν το ταξίδι της σικελικής εκστρατείας των Αθηναίων κ.ά.).

Είναι εξαιρετικά ενδιαφέρων ο τρόπος που η «ταγμένη» καλλιτέχνιδα και «διάδοχος» της τελειοθηρίας του Λευτέρη Βογιατζή προσεγγίζει το διαχρονικό εγχειρίδιο του πατέρα της Ιστορίας. Ενας φιλόλογος θα έκανε με τον «αυτόματο πιλότο» μια απολύτως διαφορετική επιλογή και σύνθεση κεφαλαίων, εγκλωβισμένος απ' τα «πρέπει» της επιστημονικής βιβλιογραφίας. Η καθαρή, αδιαμεσολάβητη από τους «χάρακες» της φιλολογίας ιδιοσυγκρασιακή ματιά της Αννας Κοκκίνου, που δεν στερείται γνώσης, έχει καρπούς στη σκηνή τού «Σφενδόνη» αναπάντεχα πλούσιους και τη δύναμη να δονεί τους θεατές απλά και μόνο με την ενέργεια που παράγει η εκφορά του λόγου. Σε αυτόν, άλλωστε, στηρίζεται το ριψοκίνδυνο εγχείρημα. Η σχέση που έχει αναπτύξει με το κείμενο η ηθοποιός προκαλεί πνευματική εγρήγορση, ρίγος, ανάταση και ενεργοποιεί ασταμάτητους ιστορικούς συνειρμούς. Ο Θουκυδίδης ήξερε ότι παραδίδει «κτήμα ες αεί» χρήσιμο σε «όσους θελήσουν να έχουν ακριβή γνώση των γεγονότων που συνέβησαν και εκείνων που θα συμβούν στο μέλλον, τα οποία, από την πλευρά της ανθρώπινης φύσης, θα είναι όμοια ή παραπλήσια». Ενα διαχρονικό εγχειρίδιο για τον άνθρωπο, τον πόλεμο, την πολιτική και τη διπλωματία.

Για να περιγράψει «τον θάνατο σε κάθε μορφή» και τον πόλεμο στον οποίο «δεν υπήρξε φρικαλεότητα που δεν έγινε» η ηθοποιός δεν κατέφυγε στην εμβληματική καταστροφή της Μήλου, αλλά επέλεξε τον Εμφύλιο της Κέρκυρας. Και ο Επιτάφιος δεν έχει την προβεβλημένη θέση που του δίνουν οι αναλυτές. Χαμηλόφωνα, χωρίς στόμφο, με υπόγειους ωστόσο κραδασμούς, η μονωδός αποδίδει το κορυφαίο κεφάλαιο-ύμνο της Δημοκρατίας ακίνητη και μετωπικά στημένη. Σε απόλυτη αντίστιξη με την περιγραφή της ύστατης ναυμαχίας με την οποία λήγει το σικελικό βατερλό των Αθηναίων, οπότε η φωνή της, σαν κραυγή, μεταφέρει στους θεατές τον ηλεκτρισμό και τη φρίκη της άγριας αιματοχυσίας, σκορπώντας ανατριχίλα.

«Πελοποννησιακός Πόλεμος είναι η καθημερινή ζωή του ανθρώπου μέσα στην Ιστορία, που συνεχίζεται αιώνια», υποστηρίζει η ηθοποιός, η οποία προσπερνώντας την πρώτη ολίγον αμήχανη σκηνή, ανεβάζει τις σωστές θερμοκρασίες, επιτυγχάνοντας τον υψηλό στόχο: «Να καθρεφτιστεί το ήθος και η αντίσταση του ανθρώπου απέναντι στην ίδια του τη φύση». Φεύγοντας από την παράσταση-άθλο της Κοκκίνου, που έρχεται ως φυσική συνέπεια μετά το θερινό βάπτισμα του πυρός της στην τραγωδία (στο ρόλο της Εκάβης), θέλεις να τρέξεις στη βιβλιοθήκη σου, να ξαναβρείς τους σκονισμένους τόμους του Πελοποννησιακού Πολέμου. Κι αφού βυθιστείς στις σελίδες του, να επιστρέψεις στην παράσταση-κατάθεση της «Σφενδόνης». Οπωσδήποτε δεν εξαντλείται με τη μια φορά.

(Στη σκηνοθεσία και στη δραματουργική επεξεργασία η Αννα Κοκκίνου συνεργάστηκε με τον Νίκο Φλέσσα).

Τα σχόλια έχουν κλείσει για αυτό το άρθρο

Κανένα σχόλιο

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας 0

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Θέατρο
Για το ίδιο θέμα
Η Άννα Κοκκίνου ανεβάζει ξανά Θουκυδίδη