Έντυπη Έκδοση

«Η καταστροφή των μνημείων μας είναι νομοτελειακή»

Με πρόσημο αρνητικό έκλεισε το 2008 για την Αρχαιολογία.

Οχι γιατί δεν έγιναν σοβαρές ανασκαφές και μελέτες, αλλά γιατί «είχαμε τρεις τουλάχιστον περιπτώσεις φθοράς, ή απόπειρας φθοράς τόπων ιστορικών και αρχαιολογικών, πανελληνίου ενδιαφέροντος: Ουρανούπολις, Ραμνούς, Χαιρώνεια». Στην Ουρανούπολη και στον Ραμνούντα είχαμε την απληστία της Μονής Βατοπεδίου, που ήθελε να ανταλλάξει το νεράκι της λίμνης Βιστωνίδας με αδόμητα φιλέτα κηρυγμένων αρχαιολογικών χώρων. Και στη Χαιρώνεια την απόφαση του ΚΑΣ για τη χωροθέτηση ενός εργοστασίου ηλεκτροπαραγωγής.

Τα γεγονότα αυτά δεν μπορούσαν να λείπουν από τον ετήσιο απολογισμό του γεν. γραμματέα της Αχαιολογικής Εταιρείας, ακαδημαϊκού Βασίλειου Χ. Πετράκου, που μας έχει συνηθίσει σε ένα λόγο χρωματισμένο και αιχμηρό. Ετσι, στο χθεσινό ετήσιο ραντεβού του με την αρχαιολογική κοινότητα, άνοιξε κι έκλεισε τον απολογισμό του έργου της Αρχαιολογικής Εταιρείας για τη χρονιά που πέρασε με αναφορά «στα μνημεία και στους ιστορικούς τόπους που αποτελούν στην Ελλάδα αντικείμενο διαμάχης».

«Η χρονιά που πέρασε μας φιλοδώρησε με νέες περιπτώσεις. Την εκ μέρους του κράτους σε θρησκευτικό ίδρυμα παραχώρηση για εκμετάλλευση δύο αρχαιολογικών χώρων, στη Μακεδονία ο ένας, και στην Αττική ο άλλος. Και την εγκατάσταση μεγάλου εργοστασίου παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος κοντά σ' ένα φημισμένο πεδίο μάχης, της Χαιρωνείας».

«Αν μελετήσει κανείς την ιστορία των μνημείων της Ελλάδος, από τη στιγμή της απελευθέρωσής μας, διαπιστώνει ότι η πορεία προς τη φθορά τους και την καταστροφή τους είναι νομοτελειακή. Ή καταστρέφονται κάποια στιγμή πλήρως, όπως ο Μαραθών, η Ψυττάλεια, η Σαλαμίνα, η Ελευσίνα, η Αυλίδα ή η φθορά τα περισφίγγει σιγά σιγά, όπως έγινε με τα μνημεία και τους τόπους της Αθήνας, με κύριο παράδειγμα την Ακρόπολη».

«Βλάπτουμε όχι μόνο τα αρχαία αλλά και τα χθεσινά έργα», είπε και έδειξε το μαυρισμένο πρόσωπο του αδριάντα του Ρήγα Φεραίου και το σήμα των αναρχικών στο στήθος του. Αιτία του κακού κατά την άποψή του «η απληστία μερίδας της κοινωνίας μας».

«Τελευταίο θύμα αυτής της απληστίας η σύγχρονη εκκλησία των Εισοδίων της Θεοτόκου, στο Ανθοχώρι Αρκαδίας, κοντά στη Μεγαλόπολη. Το χωριό ισοπεδώθηκε για την εξόρυξη λιγνίτη αλλά η εκκλησία έμεινε απείραχτη, δείγμα της ευλάβειας και πίστης της ΔΕΗ». Κι έδειξε την εικόνα της πριν από την κατάρρευση και πλήρη καταστροφή της ως «νεοελληνικό παράδειγμα περιφρόνησης της παράδοσης».

Ο Βασίλειος Χ. Πετράκος αναφέρθηκε διεξοδικά και στην πορεία των ερευνών της Εταιρείας:

- Πρωτοελλαδικό νεκροταφείο στο Τσέπι Μαραθώνα: η καθηγήτρια Μαρία Παντελίδου-Γκόφα ερεύνησε δύο ακόμη τάφους.

- Οικισμός και Ακρόπολη Σκάλας Ωρωπού: ο καθηγητής Αλέξανδρος Μαζαράκης Αινιάν ολοκλήρωσε την έρευνά της και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ήταν σε χρήση από τον 13ο αι. π.Χ. μέχρι το 1.200 π.Χ.

- Μυκήνες: ο ακαδημαϊκός Σπύρος Ιακωβίδης συνέχισε την ανασκαφή στην ακρόπολη, στην Κάτω πόλη και στην οικία Πέτσα.

- Αρχαία Μεσσήνη: ο καθηγητής Πέτρος Θέμελης βρήκε 17 κιβωτιόσχημους τάφους στην ανατολική πάροδο του θεάτρου, ερεύνησε την υπόγεια δεξαμενή του Ιερού Σαράπιδος και Ισιδος (νότια του θεάτρου), αναστύλωσε έναν κίονα της Βασιλικής και συνέχισε την ανασκαφή στο Ιερό Αρτέμιδος Λιμνάτιδος στην Ιθώμη.

- Ικλαινα Μεσσηνίας: συνεχίστηκε η ανασκαφή του καθηγητή Μιχάλη Κοσμόπουλου και διαπιστώθηκε από το στρώμα καταστροφής του οικισμού ότι το μυκηναϊκό ανάκτορο του Εγκλιανού (του Νέστορα) στην Πύλο αναπτύχθηκε μετά την καταστροφή των περιφερειακών κέντρων.

- Προϊστορικός οικισμός Ντίκιλι Τας (2χλμ από τους Φιλίππους): η Χάιδω Κουκούλη και ο Πασκάλ Νταρκ βρήκαν, μεταξύ άλλων, ένα σπάνιο ανθρωπόμορφο νεολιθικό αγγείο και ένα αργυρό τετράδραχμο του Αλεξάνδρου Γ' της Μακεδονίας.

- Κάστρο της Χαλανδριανής Σύρου: η Μαρίζα Μαρθάρη διαπίστωσε από τα μαγειρικά σκεύη και τα άλλα κεραμεικά ότι η ακρόπολη ήταν τόπος οργανωμένης κατοικίας με σπίτια εφοδιασμένα με τα αναγκαία για την καθημερινή ζωή.

- Ζώμινθος της Κρήτης, στον Ψειλορίτη (1.187 μ.): σε ένα κεντρικό κτίριο ο Γιάννης Σακελλαράκης βρήκε πλήθος αγγείων. Θεωρεί πως ο χώρος ήταν βιοτεχνικός και λατρευτικός γιατί βρίσκεται στον δρόμο που οδηγεί στο Ιδαίο Αντρο.

Τέλος, ολοκληρώθηκε η συντήρηση της τοιχογραφίας με τις Μεγάλες Σπείρες του Ακρωτηρίου Σαντορίνης.*

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Αρχαιολογία
Μουσεία και Αρχαιολογικοί χώροι