Έντυπη Έκδοση

Στα βήματα του Λε Κορμπιζιέ στην Αθήνα το 1933

Η ηχητική εγκατάσταση της Στεφανίας Στρούζα στην Πειραιώς 260

Μοντερνιστές αρχιτέκτονες και ο Πιερ Πάολο Παζολίνι. Συνδέονται; Μπορούν να συνδεθούν το ταξίδι του Λε Κορμπιζιέ στην Αθήνα, το 1933, με τη «Μήδεια» του Παζολίνι; Το ερώτημα, χωρίς τη φιλοδοξία να δώσει απαντήσεις, θα το διατυπώνει από σήμερα στη φεστιβαλική Πειραιώς 260 η εικαστική και ηχητική εγκατάσταση της Στεφανίας Στρούζα και του Απόστολου Βασιλόπουλου «Σε ένα βαθμό η ιερότητα βρίσκεται στο βλέμμα του θεατή».

Η επεξεργασμένη Κάλλας ερμηνεύοντας τη «Μήδεια» του Κερουμπίνι§Αποψη της εγκατάστασης με τίτλο «Μήδεια» Η επεξεργασμένη Κάλλας ερμηνεύοντας τη «Μήδεια» του Κερουμπίνι§Αποψη της εγκατάστασης με τίτλο «Μήδεια»  Μέσα από την πολυεπίπεδη σύνθεσή τους η εικαστικός-αρχιτεκτόνισσα και ο επιμελητής αναστοχάζονται πάνω στην «προβληματική έλευση και δεξίωση» του ευρωπαϊκού μοντερνισμού από τη νεότερη Ελλάδα και στο «διαρκή διάλογο ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση».

Οι ενθουσιώδεις εκπρόσωποι του Μοντέρνου Κινήματος εγκατέλειπαν το 1933 το λιμάνι της Μασσαλίας για την Αθήνα, όπου θα διεξαγόταν το επίσημο συνέδριο του αρχιτεκτονικού οργανισμού, με σκοπό να αντλήσουν έμπνευση από τα «αρχέγονα ίχνη» στην Ελλάδα. Οπως αφηγούνταν ο ίδιος ο Λε Κορμπιζιέ: «Στη ζέστη του καλοκαιριού του 1933 πλεύσαμε στα αρχαία νερά της Μεσογείου, όπως ο Οδυσσέας στο ταξίδι του».

Τριάντα έξι χρόνια αργότερα, ο Παζολίνι «αναπαριστά κινηματογραφικά ένα άλλο ταξίδι, της Μήδειας του Ευριπίδη, που είναι αντίστροφο, από την Ανατολή στη Δύση».

Ενενήντα ένα χρόνια μετά, η Στεφανία Στρούζα και ο Απόστολος Βασιλόπουλος επαναπροσεγγίζουν το ταξίδι του Λε Κορμπιζιέ, μέσα από τον Παζολίνι, τον Ευριπίδη και τη Μαρία Κάλλας, η οποία «είναι μια Ελληνίδα που έχει μεγάλη σχέση με την κεντροευρωπαϊκή κουλτούρα».

Το project ξεκίνησε όταν η εικαστικός ήρθε σε επαφή με το οπτικοακουστικό υλικό από το ταξίδι του 1933 και την ταινία του Παζολίνι. Αμέσως διέγνωσε το σύνδεσμό τους: την έννοια του ταξιδιού, την έννοια του μεταίχμιου, την ανερμάτιστη ανταλλαγή μεταξύ Ανατολής και Δύσης.

Ο Ελβετός αρχιτέκτονας με τους μοντερνιστές στην Ακρόπολη το 1933 Ο Ελβετός αρχιτέκτονας με τους μοντερνιστές στην Ακρόπολη το 1933 «Με ενδιέφερε η μοντερνικότητα σε επαφή με το ελληνικό στοιχείο, όχι μέσα από ένα ιστορικό βλέμμα. Η νεοτερικότητα είναι κάτι εν εξελίξει και αυτή η συνάντηση οδήγησε σε ρήξεις», επισημαίνει η Στ. Στρούζα.

«Θέλαμε να εξετάσουμε το βλέμμα της Ευρώπης στην Ελλάδα. Οι μοντερνιστές αναζήτησαν ερχόμενοι στην Ελλάδα τις πηγές του πριμιτιβισμού για να επιβεβαιώσουν το δικό τους οικοδόμημα».

Αυτό που ονομάζουμε νεοελληνική ταυτότητα θεωρεί ότι είναι «ένα κράμα και της νεοτερικότητας και των χαρακτηριστικών της Ανατολής, σαν μια ταυτότητα η οποία όμως ποτέ δεν ολοκληρώθηκε».

Στην εγκατάστασή της έχει επεξεργαστεί το στιγμιότυπο όπου το πλοίο με τους μοντερνιστές πλέει μέσα από τον Ισθμό της Κορίνθου, συγχρόνως μια σκηνή από την οπερατική Μήδεια με την Κάλλας, ηχητικό υλικό από τη «Μήδεια» του Παζολίνι, κι όλα αυτά σε διάλογο με τις δικές της συνθέσεις από ύφασμα. Τα πάντα προβάλλονται, επισημαίνονται ή υπονοούνται με «θραυσματικό και αφαιρετικό τρόπο». «Δεν δίνουμε απαντήσεις. Αλλά προσπαθούμε να αγγίξουμε όλους τους προβληματισμούς που γεννιούνται σαν να μην έχει κλείσει ο κύκλος». Πηγές στις οποίες ανέτρεξε, πέρα από τη διεθνή βιβλιογραφία, ήταν και τα έργα του Ελληνα καθηγητή Αρχιτεκτονικής Παναγιώτη Τουρνικιώτη.

«Μας ενδιέφερε το τι συμβαίνει σε επίπεδο συμβολικό, όταν μια ομάδα αρχιτεκτόνων, με μια εξιδανικευμένη εικόνα στο μυαλό, έρχονται στην Ελλάδα για να πάρουν πίσω κάτι. Δεν απαντάμε αλλά αποτυπώνουμε το τι συνέβη τότε. Οι μοντερνιστές πήραν, σε πνευματικό και μεταφυσικό επίπεδο, μια πιστοποίηση αξιών και μια επιβεβαίωση», υπογραμμίζει ο Απόστολος Βασιλόπουλος.

Το project της Πειραιώς τολμά να προτείνει «μια αντίστροφη ανάγνωση της ελληνικής νεοτερικότητας», όπως επισημαίνουν οι συνδημιουργοί του, οι οποίοι κάνουν λόγο και για ένα «πολιτισμικό τραύμα». Σε τι συνίσταται; «Στην παλινδρόμηση ανάμεσα σε δύο ξεχωριστά φαντασιακά και τις θεωρήσεις τους: από τη μια, το βλέμμα της μοντέρνας Ευρώπης που χτίστηκε, μεταξύ άλλων, επάνω στην παράδοση της κλασικής αρχαιότητας, από την άλλη, η νεότερη Ελλάδα ως μια πολιτισμική δυνατότητα, μετεωριζόμενη ανάμεσα στις εξιδανικευμένες αναπαραστάσεις και προβολές του παρελθόντος της στο εξωτερικό και σε μια εντόπια μη ευρωπαϊκή παράδοση».

Οι ηχητικές performances της εγκατάστασης είναι προγραμματισμένες απόψε, τη Δευτέρα και την ερχόμενη Παρασκευή (η είσοδος είναι ελεύθερη).

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Εικαστικά