Έντυπη Έκδοση

Ολη η αλήθεια για τα πυρηνικά

Με αφορμή την Ημέρα κατά των Πυρηνικών Δοκιμών (29 Αυγούστου) η Greenpeace μάς δίνει 8+1 λόγους για να απεξαρτηθούμε από την πυρηνική ενέργεια μια για πάντα

H Greenpeace παραθέτει 8+1 αλήθειες που σχετίζονται με τα πυρηνικά, διαλύοντας τους γνωστούς μύθους που ανακυκλώνουν συνεχώς το πυρηνικό λόμπι και οι υπέρμαχοι της πυρηνικής ενέργειας.

1 Η πυρηνική ενέργεια δεν είναι ασφαλής. Τα ατυχήματα στο Τσερνομπίλ, το Three-Miles-Island στις ΗΠΑ και τώρα στην Ιαπωνία μάς θυμίζουν ότι, ανεξαρτήτως χώρας, τεχνολογίας και εποχής, η πυρηνική ενέργεια είναι εξαιρετικά επικίνδυνη και συνδέεται με απρόβλεπτα ατυχήματα. Και αυτές είναι μόνο οι πιο γνωστές περιπτώσεις.

Η αλήθεια είναι ότι τα τελευταία 25 χρόνια μετά το Τσερνομπίλ έχουν επισήμως καταγραφεί περίπου 800 σοβαρά περιστατικά που αφορούν διαρροή ραδιενέργειας από εργοστάσια σε όλο τον κόσμο, από ΗΠΑ και Σουηδία, μέχρι Ινδία και Ιαπωνία. Εκτός όμως από τα ατυχήματα, δεν πρέπει να ξεχνάμε τα εξής:

α. Πυρηνικά απόβλητα. Ενας μέσος αντιδραστήρας παράγει ετησίως 20-30 τόνους χρησιμοποιημένων καυσίμων, τα οποία παραμένουν ραδιενεργά από δεκάδες έως και εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια.

β. Πυρηνικά όπλα. Ενας τόνος χρησιμοποιημένων πυρηνικών καυσίμων περιέχει περίπου 10 κιλά πλουτώνιο, αρκετά για την κατασκευή πυρηνικής βόμβας. Επιπλέον, η ύπαρξη πυρηνικών όπλων οδηγεί σε ανεξέλεγκτες κούρσες εξοπλισμών, όπως ήταν ο περιβόητος πόλεμος των άστρων, με δυνητικά απρόβλεπτες συνέπειες.

2 Η πυρηνική ενέργεια δεν είναι καθαρή. Οι υπέρμαχοι της πυρηνικής ενέργειας ισχυρίζονται πως είναι «καθαρή», αναφερόμενοι κυρίως στο γεγονός ότι η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από πυρηνικά δεν πραγματοποιείται με την καύση ορυκτών καυσίμων, άρα δεν εκλύονται αέρια του θερμοκηπίου. Ακόμα κι έτσι όμως, θα λέγατε ποτέ «καθαρή» μία ενέργεια, τα απόβλητα της οποίας παραμένουν ραδιενεργά, άρα και θανατηφόρα για κάθε μορφή ζωής, για εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια; Αλήθεια, ποια τοποθεσία και ποια μέθοδος αποθήκευσης θα προστατέψει αποτελεσματικά τις μελλοντικές γενιές από τα πυρηνικά απόβλητα που αποθηκεύουμε σήμερα;

3 Η πυρηνική ενέργεια δεν είναι φθηνή. Αν υπολογίσει κανείς το αρχικό κόστος κατασκευής, δανεισμού κεφαλαίων, λειτουργίας, διαχείρισης αποβλήτων, αποσυναρμολόγησης και οριστικής διασφάλισης του χώρου, τότε η πυρηνική ενέργεια είναι η ακριβότερη μορφή παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Αν μάλιστα κανείς προσθέσει και την περίπτωση πυρηνικών ατυχημάτων και καταστροφών, όπως αυτής του Τσερνομπίλ ή της Φουκουσίμα στην Ιαπωνία, το κόστος γίνεται αστρονομικό. Δεν είναι τυχαίο ότι καμία ασφαλιστική εταιρεία δεν δέχεται να καλύψει πλήρως το κόστος ενός ατυχήματος, παρά μόνο ένα μέρος του κόστους: την ευθύνη την αναλαμβάνει και πάλι το κράτος, δηλαδή οι φορολογούμενοι πολίτες.

Η πυρηνική βιομηχανία υπόσχεται νέους αντιδραστήρες με κόστος 2.000 δολάρια ανά κιλοβάτ. Οι περισσότεροι αντιδραστήρες στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και οι πιο πρόσφατοι στην Ινδία, είχαν υπερβάσεις κόστους πάνω από 200%.

4 Η πυρηνική ενέργεια δεν προσφέρει ενεργειακή ανεξαρτησία. Καμία από τις χώρες που επέλεξαν με αυτό το επιχείρημα τη χρήση της πυρηνικής ενέργειας κατά τη δεκαετία του 1970, όπως η Γαλλία και η Ιαπωνία, δεν έχουν εξασφαλίσει ενεργειακή ασφάλεια. Και πώς θα μπορούσαν άλλωστε, αφού τα τρία τέταρτα των παγκόσμιων αποθεμάτων της πρώτης ύλης -του ουρανίου- βρίσκονται συγκεντρωμένα σε μόλις τέσσερις χώρες! Οι ΗΠΑ, με το μεγαλύτερο στόλο πυρηνικών εργοστασίων στον κόσμο, παράγουν μόλις το ένα πέμπτο της συνολικής παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας με τη χρήση πυρηνικών. Η Γαλλία εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές πετρελαίου, ενώ η Ιαπωνία, παρά τους 54 πυρηνικούς αντιδραστήρες, καλύπτει μόλις το 1/3 της ηλεκτρικής ενέργειας από τα πυρηνικά.

5 Η πυρηνική ενέργεια συμβάλλει στην υποβάθμιση των τοπικών κοινωνιών και στην καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε φτωχές χώρες. Οπως συμβαίνει συχνά με τον άνθρακα, αλλά και με άλλα πολύτιμα ορυκτά και μέταλλα, η διαδικασία εξόρυξης ουρανίου σχετίζεται με άσχημες αποικιοκρατικές πρακτικές, υποβάθμιση του περιβάλλοντος και καταπάτηση ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε φτωχές και αναπτυσσόμενες χώρες.

6 Η πυρηνική ενέργεια δεν συμβάλλει στην αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών. Η πυρηνική ενέργεια δεν μπορεί να κάνει σχεδόν τίποτα για την αποτελεσματική μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Χρησιμοποιείται μόνο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας (περίπου το 16% της παγκόσμιας ηλεκτροπαραγωγής) και αντιστοιχεί σε λιγότερο από 6% της παγκόσμιας κατανάλωσης ενέργειας.

Το σενάριο της Διεθνούς Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας δείχνει πως ακόμα και αν τετραπλασιαστεί η σημερινή παραγωγή πυρηνικής ενέργειας μέχρι το 2050, το μερίδιό της στην παγκόσμια κατανάλωση θα είναι λιγότερο από 10%, ενώ η συνολική μείωση των ανθρωπογενών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου θα είναι λιγότερο από 4%.

Εχει ενδιαφέρον όμως να δούμε τι σημαίνει στην πράξη τετραπλασιασμός της εγκατεστημένης ισχύος των πυρηνικών. Για να κατασκευαστούν οι περίπου 1.400 νέοι πυρηνικοί αντιδραστήρες που απαιτούνται, θα πρέπει να φτιάχνεται από σήμερα μέχρι το 2050, κατά μέσον όρο, ένας νέος αντιδραστήρας περίπου κάθε 10 ημέρες. Το δε κόστος, σύμφωνα με τα στοιχεία του Moody's, ξεπερνάει το αστρονομικό ποσόν των 10 τρισεκατομμυρίων δολ. Με άλλα λόγια, πανάκριβο και ανέφικτο.

7 Για την ακρίβεια, η πυρηνική ενέργεια αποτελεί εμπόδιο στην αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών. Εκτός από πανάκριβη (όπως αναφέρεται παραπάνω), η πυρηνική ενέργεια αποτελεί εμπόδιο για την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ). Αυτό συμβαίνει όχι μόνο γιατί οι πανάκριβες επενδύσεις σε πυρηνικούς σταθμούς σπαταλάνε πολύτιμους πόρους που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε πολύ πιο αποτελεσματικές και ασφαλείς λύσεις, όπως είναι οι ΑΠΕ και η εξοικονόμηση ενέργειας.

8 Οι νέες τεχνολογίες πυρηνικών δεν θα αποτρέψουν τις επιπτώσεις των κλιματικών αλλαγών. Οι αντιδραστήρες σχάσης τέταρτης γενιάς και οι αντιδραστήρες σύντηξης απέχουν δεκαετίες από την εφαρμογή τους, αν ποτέ γίνουν πραγματικότητα. Αυτές οι πυρηνικές τεχνολογίες θα έρθουν, αν έρθουν, πολύ μετά τις κρίσιμες δεκαετίες, κατά τις οποίες πρέπει να μειωθούν και να εκμηδενιστούν τελικά οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, με άλλα λόγια είναι άχρηστες. Σύμφωνα με τις τελευταίες υποδείξεις της κλιματικής επιστήμης, οι παγκόσμιες εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου θα πρέπει να κορυφωθούν ώς το 2015 και να μειωθούν όσο πιο κοντά στο μηδέν είναι εφικτό μέχρι τα μέσα του αιώνα, προκειμένου να έχουμε αυξημένες πιθανότητες να συγκρατήσουμε την αύξηση της πλανητικής θερμοκρασίας κάτω από τους +2°C.

Μοναδική λύση: οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Η Greenpeace και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (European Renewable Energy Council, EREC) ανέθεσαν στο Ινστιτούτο DLR (Γερμανικό Κέντρο Αεροδιαστημικής) να αναπτύξει ένα παγκόσμιο πρόγραμμα δράσης, το οποίο εγγυάται την έγκαιρη αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών, έως το 2050.

Αυτό το σενάριο, η «Ενεργειακή Επανάσταση», βασίζεται σε αξιόπιστες και δοκιμασμένες τεχνολογίες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) και εξοικονόμηση ενέργειας, οι οποίες μπορούν να καλύψουν το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος των ενεργειακών μας αναγκών μέχρι το 2050, χωρίς εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, χωρίς πυρηνικά απόβλητα και χωρίς καμία απειλή για την ανθρώπινη ασφάλεια και υγεία.

Το σενάριο της Ενεργειακής Επανάστασης για την Ευρωπαϊκή Ενωση δείχνει τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσαμε να απεξαρτηθούμε από τα πυρηνικά ώς τη δεκαετία του 2030 και να παράγουμε ηλεκτρική ενέργεια σχεδόν αποκλειστικά από ΑΠΕ (97%) ώς τα μέσα του αιώνα. Η Ευρώπη, μάλιστα, μπορεί να αποσύρει άμεσα τους πιο γερασμένους και επικίνδυνους αντιδραστήρες χωρίς να επηρεαστεί η ενεργειακή ασφάλεια, αφού οι ΑΠΕ και η εξοικονόμηση ενέργειας μπορούν εύκολα να καλύψουν το κενό.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Με λέξεις-κλειδιά
Ακτιβισμός και ΜΚΟ
Greenpeace
Πυρηνικά