Έντυπη Έκδοση

Καρυάτιδες ολόσωμες, όλο δροσιά και χάρη

Ολόσωμες και λυγερές είναι οι Καρυάτιδες στον τάφο του λόφου Καστά της Αμφίπολης όπως γράφαμε προχθές Τετάρτη. Οι φωτογραφίες που δόθηκαν χθες στη δημοσιότητα επιβεβαιώνουν επίσης την εκτίμησή μας ότι ανάμεσά τους υπάρχει θυραίο άνοιγμα και όχι μαρμάρινη πόρτα.

Αρα, η είσοδος στους δύο επόμενους χώρους που είναι οι νεκρικοί θάλαμοι θα μπορούσε να ήταν υπόθεση ολίγων ημερών ώστε να λυθεί και το μυστήριο της ταυτότητας του νεκρού. Το σημαντικό πάντως είναι ότι η ανασκαφική έρευνα στα αμμώδη χώματα εμπρός από τις Καρυάτιδες είχε ως αποτέλεσμα να εντοπιστεί η σπασμένη όψη της μίας εξ αυτών, κάτι που θα συμβάλει στην αποκατάσταση του γλυπτού όπως ήταν πριν βανδαλιστεί (ασφαλώς) στα αρχαία χρόνια.

Οι δύο Κόρες αποκαλύφθηκαν μετά την αφαίρεση του πρώτου δόμου του σφραγιστικού τοίχου που τις κάλυπτε. Φορούν χειριδωτό χιτώνα, δηλαδή ένδυμα που έχει μανίκια για τα χέρια, με εξαιρετικής τέχνης πτυχώσεις όπως είναι και οι Καρυάτιδες του Ερεχθείου. Η διαφορά τους είναι ότι στο Ερέχθειο είναι ολόγλυφες και στηρίζουν ως κίονες την πρόσταση του ναού, ενώ στην Αμφίπολη είναι ανάγλυφες και αποδίδονται όχι άκαμπτες, αλλά ανασηκώνοντας ελαφρά και με χάρη τον χιτώνα τους. Ετσι, προσδίδεται κίνηση στις όμορφες αυτές γυναικείες φιγούρες, όπως συμβαίνει με την ελαφρά κίνηση των ποδιών που παρατηρείται στις διάσημες Καρυάτιδες της Ακρόπολης.

Ο ενδελεχής έλεγχος των γλυπτών από τη διεπιστημονική ομάδα, τους οδήγησε στη διαπίστωση ότι «οι εσωτερικοί βραχίονες των Καρυάτιδων δεν στήριζαν το επιστύλιο, καθώς δεν παρατηρούνται σύνδεσμοι μολυβδοχόησης, ούτε επεξεργασία της κάτω επιφάνειας του επιστυλίου, ώστε να δικαιολογείται η άποψη της στήριξης» όπως αναφέρεται στη χθεσινή ανακοίνωσή τους. Θεωρούν πως έτσι καταρρίπτονται οι υποθέσεις άλλων αρχαιολόγων που έχουν υποστηρίξει επωνύμως ότι τα χέρια των κοριτσιών δεν ήταν σε έκταση δημιουργώντας μια αποτρεπτική κίνηση για τους πιθανούς παρείσακτους που ενδεχομένως να ήθελαν να εισέλθουν στον τάφο. Την τελική απάντηση και σε αυτό το ερώτημα θα δώσει το χώμα, το οποίο κοσκινίζεται με την ελπίδα να βρεθούν τμήματα των χεριών και να δείξουν την ακριβή κίνηση που σχημάτιζαν.

Η χθεσινή μέρα αναλώθηκε σε εργασίες απομάκρυνσης των αμμωδών χωμάτων στον χώρο μπροστά και πίσω από τον διαφραγματικό τοίχο με τις Καρυάτιδες. Μέχρι τη στάθμη της μαρμάρινης οροφής, οι δύο πλευρικοί τοίχοι του τάφου καλύπτονται από μαρμάρινους ορθοστάτες, οι οποίοι μιμούνται τον περίβολο. Δεν έχει εντοπισθεί μέχρι στιγμής πρόσθετος γλυπτός ή γραπτός διάκοσμος σε κάποιον από τους πλευρικούς ή διαφραγματικούς τοίχους. Η αποχωμάτωση έχει προχωρήσει στον προθάλαμο Α, δηλαδή εμπρός από τις Καρυάτιδες και τώρα όλες οι προσπάθειες των ανασκαφέων επικεντρώνονται στον θάλαμο Β. Η είσοδος στον νεκρικό θάλαμο Γ δεν είναι εύκολη επί του παρόντος.

Το υπουργείο Πολιτισμού, στη χθεσινή ανακοίνωσή του αναφέρει ότι ολοκληρώθηκε η αντιστήριξη της βόρειας πλευράς του τοίχου με τις Καρυάτιδες και της νότιας πλευράς του τρίτου τοίχου πίσω από τον οποίο είναι ο νεκρικός θάλαμος. Ολοκληρώθηκε, επίσης, η αντιστήριξη-υποστύλωση του θόλου στον χώρο πίσω από τις Καρυάτιδες. Κι επειδή διαπιστώθηκε κι άλλη κατακόρυφη ρωγμή στο κεφάλι της δυτικής Καρυάτιδας (της οποίας λείπει το πρόσωπο) «ελήφθησαν πρόσθετα μέτρα προστασίας της με τοποθέτηση κατακόρυφης υποστύλωσης εκατέρωθεν αυτής». Θεωρούν πως η ρωγμή αυτή προκλήθηκε από το βάρος στήριξης της μαρμάρινης πλάκας της οροφής και από το δυτικό τμήμα του επιστυλίου. Τέλος, αναφέρουν ότι ολοκληρώθηκε η ασφαλής υποστύλωση της μαρμάρινης πλάκας οροφής.

Οι αρχαιολόγοι θα ήθελαν να προχωρήσουν άμεσα στα ενδότερα του τάφου (δωμάτιο Γ), αλλά οι μηχανικοί υποστηρίζουν ότι προς το παρόν οι συνθήκες δεν το επιτρέπουν. Γι' αυτό, προγραμματίστηκε για σήμερα ειδική σύσκεψη προκειμένου να αποφασιστούν οι περαιτέρω κινήσεις, ενδεχομένως επιπλέον υποστυλώσεις και μέτρα ασφαλείας για να εξασφαλιστεί η ευστάθεια του μνημείου και η ακεραιότητα των εργαζομένων. Γιατί, βλέποντας από την τρύπα του τυμβωρύχου στον τρίτο διαφραγματικό τοίχο το μόνο που βλέπουν είναι πολύ χώμα.

Αναφέρουν επίσης πως συνεχίστηκε η τοπογραφική αποτύπωση του περιβόλου, που αποκαλύφθηκε φέτος, δεξιά και αριστερά της εισόδου του ταφικού μνημείου, με δορυφορικές και επίγειες γεωδαιτικές μεθόδους (τρισδιάστατη ψηφιακή σάρωση). Επιπλέον ξεκίνησαν και οι εργασίες τοπογραφικής τεκμηρίωσης του περιβάλλοντος χώρου του μνημειακού συγκροτήματος. Για την προστασία του μνημείου και των εργαζομένων τοποθετήθηκε και αλεξικέραυνο στην κορυφή του λόφου.

Εξάλλου, χθες ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων αποφάσισε να «αντιδράσει» με επιστολή του προς την πολιτική ηγεσία του υπουργείου για την επικοινωνιακή διαχείριση της ανασκαφής αυτής. Μιλούν για «τους κινδύνους που αναφύονται για την αρχαιολογική έρευνα και τους συναδέλφους που συμμετέχουν σε αυτή, αλλά και για το κύρος της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, εξαιτίας της επικοινωνιακής διαχείρισης της εξέλιξης της ανασκαφής και των ευρημάτων της, σε καθημερινή βάση, για την εξυπηρέτηση σκοπιμοτήτων, πολιτικών και άλλων, αλλά και προς τέρψη μιας κοινής γνώμης εθισμένης στον εύκολο εντυπωσιασμό και την υπερκατανάλωση τηλεοπτικών, έντυπων και διαδικτυακών υποπροϊόντων». Το παράδοξο ωστόσο είναι πώς ο ΣΕΑ δεν ενοχλήθηκε ακόμη για τον ανορθόδοξο τρόπο με τον οποίο υλοποιείται αυτή η έρευνα (μπουλντόζες και ταινιόδρομος αντί για σκουπάκι, τσαπάκι και καταγραφή της στρωματογραφίας με τα ευρήματα).

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Αρχαιολογία
Ευρήματα/Ανασκαφές/Ανακαλύψεις