Έντυπη Έκδοση

Τα χρόνια της αθωότητας στην Κολομβία

Τα καλά βιβλία εξακολουθούν να κυκλοφορούν από στόμα σε στόμα και ο «Ηχος των πραγμάτων όταν πέφτουν» δεν αποτελεί εξαίρεση. Να που το ομώνυμο μυθιστόρημα του Χουάν Γκαμπριέλ Βάσκες (μετ. Α. Κυριακίδης, εκδ. Ικαρος) έκανε δεύτερη έκδοση μες στο καλοκαίρι κι όπως μαθαίνουμε,ακόμη ένα έργο του πολυβραβευμένου Κολομβιανού συγγραφέα, «Οι πληροφοριοδότες», ήδη μεταφράζεται στα ελληνικά.

Χουάν Γκαμπριέλ Βάσκες Χουάν Γκαμπριέλ Βάσκες Πώς τα καταφέρνουν έτσι οι Λατινοαμερικάνοι; Πώς προικίζουν την παγκόσμια λογοτεχνία με τόσο ευανάγνωστες αλλά και στοχαστικές αφηγήσεις, ικανές ν' αγκαλιάζουν ταυτόχρονα τη μοίρα ενός ατόμου κι ενός ολόκληρου λαού;

Αυτό ακριβώς κάνει ο Βάσκες εδώ. Από τη μια, μέσα από αλλεπάλληλες, επιδέξια μονταρισμένες αναδρομές στο παρελθόν των κεντρικών του ηρώων, εξερευνά τα ίχνη και τις συνέπειες μιας δολοφονίας στα μέσα της δεκαετίας του '90, στην Μπογκοτά. Κι από την άλλη, συμπυκνώνει την πρόσφατη ιστορία της Κολομβίας, αναδεικνύοντας όσα κληρονόμησε η γενιά του από τις συγκρούσεις των καρτέλ των ναρκωτικών με την κυβέρνηση, επί της παντοδυναμίας του περιβόητου εμπόρου κοκαΐνης Πάμπλο Εσκομπάρ: την καχυποψία, τον τρόμο, τις ανταλλαγές πυρών, τις εκκαθαρίσεις δημοσιογράφων και πολιτικών. Πάνω απ' όλα, ωστόσο, ο «Ηχος των πραγμάτων όταν πέφτουν» χαρτογραφεί το εσωτερικό τοπίο ενός άντρα σοκαρισμένου από το εύθραυστο και το παράλογο της ανθρώπινης ύπαρξης που παλεύει ν' αναπροσδιορίσει τις επιλογές του και ν' ανακαλύψει τον βαθύτερό του εαυτό.

Σημείο εκκίνησης για τα φλας μπακ που μας επιφυλάσσει ο Βάσκες είναι το 2009, όταν ένας σαραντάχρονος καθηγητής της Νομικής, ο Αντόνιο Γιαμάρα, κυριευμένος από την αίσθηση του επείγοντος, ανακαλεί μια ιστορία που τον έχει στοιχειώσει, την ιστορία του Ρικάρδο Λαβέρδε. Ετσι ονομαζόταν ο λιγομίλητος και σαφώς τσακισμένος συμπατριώτης του, τον οποίο όχι μόνο είχε συναναστραφεί για ένα φεγγάρι στα νιάτα του αλλά είχε υπάρξει αυτόπτης μάρτυς της δολοφονίας του, μιας επίθεσης που θα τροφοδοτούσε για καιρό τα πρωτοσέλιδα και της οποίας θύμα λίγο έλειψε να είναι και ο ίδιος. Γιατί να θέλει να σκοτώσει κανείς τον Ρικάρδο Λαβέρδε; Ποιος ήταν πραγματικά αυτός ο άρτι αποφυλακισμένος μεσήλικας που ήλπιζε να κάνει μια νέα αρχή, όπως είχε προλάβει να του εκμυστηρευτεί; Με τίνος τη μοίρα έμελλε να δεθεί άρρηκτα και η δική του; Μέχρι να βρει ο νεαρός πανεπιστημιακός την απάντηση, ούτε η καριέρα του ούτε ο γάμος του ούτε η πρωτόγνωρη εμπειρία της πατρότητας θα σταθούν ικανά να του προσφέρουν καταφύγιο. Τώρα όμως, που όσα κατάφερε να μάθει έχουν κατασταλάξει μέσα του, είναι έτοιμος να τ' αφηγηθεί.

Προχωρώντας την ανάγνωση διαπιστώνουμε ότι η ουσιαστική πλοκή του βιβλίου ξεκινά από τα τέλη της δεκαετίας του '60, όταν φούντωνε στις ΗΠΑ η αντίδραση ενάντια στον πόλεμο του Βιετνάμ, με την έλευση στην Κολομβία μιας «στρατιάς» Αμερικανών πολιτών, απόφοιτων πανεπιστημίων, εθελοντών του προγράμματος Peace Corps, γεμάτων λαχτάρα να εξοικειωθούν με ξένες κουλτούρες και να προσφέρουν τις γνώσεις τους σε λιγότερο ανεπτυγμένους λαούς. Ανάμεσά τους υπήρχαν από άγουρα, ρομαντικά μυαλά μέχρι συνειδητοποιημένοι ιδεολόγοι, κι από κορίτσια σαν τα κρύα τα νερά με ουμανιστικές αρχές μέχρι χίπηδες επιρρεπείς στην μπαγαποντιά και το εύκολο χρήμα. Ενα τέτοιο κορίτσι θα ερωτευτεί και θα παντρευτεί ο Ρικάρδο Λαβέρδε, φέρελπις πιλότος ακόμα, κι από έναν τέτοιο χίπη θα παρασυρθεί στο εμπόριο μαριχουάνας, πάνω που ο Νίξον αποφασίζει ν' αναχαιτίσει την εισβολή στις ΗΠΑ των ναρκωτικών.

Τι αθώα που φαίνονται αναδρομικά εκείνα τα χρόνια, λέει με τον τρόπο του ο Χουάν Γκαμπριέλ Βάσκες. Πόσοι Κολομβιανοί μπήκαν στον πειρασμό να φορτώνουν τις πλαστικές σακούλες με το χόρτο στ' αεροπλάνα, ανύποπτοι για το πεδίο μάχης που θα μεταμορφωνόταν η όμορφη χώρα τους, όταν το εμπόριο κοκαΐνης εδραιωνόταν για τα καλά... Πόσα παιδιά, γεννημένα στις αρχές του '70, διήνυσαν την εφηβεία τους κι ενηλικιώθηκαν φοβισμένα, υπό τον ήχο πυροβολισμών και βομβών σ' αιματοκυλισμένους δρόμους, χωρίς να έχει κηρυχθεί επισήμως κάποιος πόλεμος... Πόσοι εγκατέλειψαν τη φλεγόμενη Μπογκοτά νιώθοντας κατά βάθος προδότες, και πόσοι έμειναν ν' αναμετρώνται με τις ρωγμές που τους προκάλεσε εκείνη η περίοδος... Ο τίτλος του μυθιστορήματος του Βάσκες δεν αναφέρεται μόνο στις ζωές που χάνονται αλλά και στις αξίες που χάνουν το νόημά τους, στις σχέσεις που διαλύονται ή δεν βγάζουν πουθενά, στις χώρες που γίνονται πιόνια στα χέρια των ισχυρών αυτού του κόσμου και αποδυναμώνονται μέσα από ένα ατέρμονο ξεκαθάρισμα μαφιόζικων λογαριασμών.

Γεννημένος κι αυτός στην Μπογκοτά το 1973, ο Βάσκες σπούδασε λατινοαμερικανική λογοτεχνία στη Σορβόνη, έχει δημοσιεύσει τρία μυθιστορήματα ακόμη κι από μια συλλογή με διηγήματα και δοκίμια αντίστοιχα, κι έχει τιμηθεί με πολλά διεθνή βραβεία, ανάμεσα στα οποία το English Pen Award και το Prix Roger Callois. Ενας νέος Μάρκες; Οχι ακριβώς, αν κριτήριο είναι η χρήση του μαγικού ρεαλισμού, αλλά σίγουρα μια πολύ σημαντική και φιλόδοξη φωνή. Πρόσφατα μάλιστα, αφότου μεταφράστηκε στ' αγγλικά, ο «Ηχος των πραγμάτων όταν πέφτουν» απέσπασε και το δουβλινέζικο βραβείο IMPAC, με το γενναιόδωρο έπαθλο των 100.000 ευρώ, ξεχωρίζοντας ανάμεσα σε 152 μυθιστορήματα, γραμμένα σε 17 διαφορετικές γλώσσες, σύμφωνα με τις προτιμήσεις των χρηστών δεκάδων δημόσιων βιβλιοθηκών ανά την υφήλιο.**

 

Ψιλά γράμματα

* Η Ελληνοαμερική Ενωση, το Γκέτε, το Θερβάντες και το Ινστιτούτο της Δανίας στην Αθήνα, μόλις ανακοίνωσαν τις βραχείες λίστες για τα βραβεία λογοτεχνικής μετάφρασης. Ποιοι θα τα διεκδικήσουν; Για την αγγλόφωνη λογοτεχνία, οι Β. Αθανασιάδης, Δ. Αθηνάκης και Α. Δημητριάδου. Για τη γερμανόφωνη, οι Ε. Μαυρομμάτη, Κ. Κοσμάς και Σ. Σταμπουλού. Για την ισπανόφωνη, οι Κ. Αθανασίου, Λ. Καρατζάς και Τ. Σπερελάκη, ενώ για τη δανέζικη, οι Λ. Καλοβρυνάς, Σ. Σουλιώτης και Θ. Μελάς.

* Η απονομή των βραβείων θα γίνει στις 30/9 στο Γκέτε και θα συνοδεύεται από δημόσια συζήτηση για το μέλλον και τις ευκαιρίες της λογοτεχνικής μετάφρασης, με τη συμμετοχή του δημοσιογράφου Μ. Πιμπλή, της Αντιγόνης Χατζηανδρέου από τις εκδόσεις «Οδυσσέας», της Μαρίας Παπαγεωργίου από το βιβλιοπωλείο «Επί λέξει» και του μεταφραστή Γιάννη Καλιφατίδη.

* Τα αίθρια λογοτεχνικά μεσημέρια του Φεστιβάλ Δράμας είναι πλέον θεσμός! Στη φετινή γιορτή των μικρομηκάδων έχουν προσκληθεί για να παρουσιάσουν βιβλία τους ο Γιάννης Ξανθούλης («Κωνσταντινούπολη των ασεβών μου πόθων»), η Μαρία Σκιαδαρέση («Χάλκινο γένος»), ο Παύλος Κάγιος («Μη μ' αφήσεις να χαθώ»), ο σκηνοθέτης Βασίλης Κεσίσογλου («Μια συνοπτική Ιστορία του Κινηματογράφου»), ο κινηματογραφικός κριτικός Δημήτρης Χαρίτος («Οι άφαντοι») καθώς και οι ηθοποιοί Θέμης Πάνου («Ιστορίες γι' αχρείους») και Νίκος Ζωιόπουλος («Αέρας μεταλλικός»).

* Απόψε στις 8.00 μ.μ., στο βιβλιοπωλείο «Φωταγωγός» της στοάς Κουρτάκη στην Κολοκοτρώνη, οι εκδόσεις «Ροδακιό» ξεπροβοδίζουν το παρθενικό βιβλίο του 35άχρονου δημοσιογράφου και δημοτικού συμβούλου στα Βριλήσσια Νικόλα Περδικάρη «Ο σκύλος με το λουλούδι στο στόμα». Οπως μας προειδοποιούν, στις σελίδες της συλλογής δεν πρόκειται να βρούμε ιστορίες για φιλόζωους που δακρύζουν με τρυφερές μουσούδες, αλλά ζώα που ενεργούν ανθρώπινα και ανθρώπους που συμπεριφέρονται σαν ζώα. Αποσπάσματα θα διαβάσουν η ηθοποιός Αλεξάνδρα Παντελάκη και ο Βαγγέλης Χατζηγιαννίδης, ενώ προβλέπονται και μουσικά ιντερμέτζια. Σ. Π.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Παρουσίαση βιβλίου
Βιβλίο
Συγγραφείς/Συγγράμματα
Λογοτεχνία