Έντυπη Έκδοση

Το ΝΑΤΟ σε επανέκδοση

Το στρατιωτικό σύστημα του ΝΑΤΟ σήμερα διαφοροποιείται σαφώς από αυτό στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Αν λάβουμε σοβαρά τη δήλωση κάποιου πρώην γραμματέα του: «Το ΝΑΤΟ έχει γίνει αγνώριστο».

 Οι δυνάμεις του ΝΑΤΟ αλλά και τα κονδύλια που διαθέτονταν για την εύρυθμη λειτουργία του, ως μπροστάρη στον αγώνα ενάντια σε οιαδήποτε κομμουνιστική απειλή, έχουν μειωθεί δραστικά, γι' αυτό και με τα πρόσφατα γεγονότα στη Ουκρανία αλλά και στη Μέση Ανατολή το ΝΑΤΟ ζητά κατεπειγόντως νέους πόρους και οικονομική ενίσχυση, ώστε να ανταποκριθεί στο νέο κάλεσμα, λόγω ανάληψης ενός καινούργιου ιστορικού ρόλου. Το πρόσφατο ειδύλλιο του Μπαράκ Ομπάμα με το Βρετανό Ντέιβιντ Κάμερον παραπέμπει νοερώς στο συγκινητικό ρομάντζο Τόνι Μπλερ, πρώτα με τον Μπιλ Κλίντον (Κόσοβο) και κατόπιν με τον Τζορτζ Γουόκερ Μπους (Ιράκ). Είναι σχεδόν βέβαιο ότι η σωτήρια ΝΑΤΟϊκή επέμβαση στην Ουκρανία θα πραγματοποιηθεί με την κλιμάκωση της αντιρωσικής προπαγάνδας, μέρος της οποίας αποτελεί η τόσο «σοφή» ρήση του Κάμερον: «Ο Πούτιν είναι ένας νέος Χίτλερ και καλά θα κάνει η Δύση να μην επαναλάβει τα λάθη που διέπραξε στο Μόναχο το 1938...»(!!!)

Η μεταψυχροπολεμική πολιτική ιδεολογία του Βορειοατλαντικού Συμφώνου, που σε μεγάλο βαθμό επικαθορίζει το ρόλο του και την αποστολή του σε όλο τον κόσμο πλέον και όχι στα στενά όρια της Ευρώπης, είναι η προάσπιση των (νεο)φιλελευθέρων αξιών -στο βαθμό που μπορούν να αποτελούν αξίες, βέβαια- και της δημοκρατίας, όπως αυτή προσλαμβάνεται από τη μεγαλύτερη δύναμη του πλανήτη μας, τις ΗΠΑ. Το πρώτο φιάσκο, αν θυμάστε, ήταν η απόπειρα «εκδημοκρατισμού» του Ιράκ, ιδέα της τότε ΥΠΕΞ των ΗΠΑ Κοντολίζας Ράις, όταν το θορυβώδες -πλην καινοφανές- πρόσχημα της κατοχής όπλων μαζικής καταστροφής από τον εκλιπόντα τύραννο Σαντάμ Χουσεΐν αποδείχθηκε το μέγιστο ψεύδος του 21ου αιώνα

Ο ρόλος του είναι πολιτικός και διεθνοποιημένος, παρά την αρχική ταμπέλα «North Atlantic», που το ήθελε αποκλειστικά κυματοθραύστη των υποτιθέμενων απειλών προερχομένων από τις χώρες του ευρωπαϊκού Ανατολικού Μπλοκ, που τελούσαν υπό τον απόλυτο έλεγχο της Σοβιετικής Ενωσης.

Μετά την κατάρρευση του υπαρκτού και τη συνακόλουθη διάλυση εις τα εξ ων συνετέθη του αντιπάλου δέους, του όχι και τόσο εντυπωσιακού, σε όγκο και οργάνωση, όπως το ΝΑΤΟ, Συμφώνου της Βαρσοβίας, πολλοί πολιτικοί αναλυτές έκριναν ότι ο Βορειοατλαντική Συμμαχία δεν είχε πλέον λόγο ύπαρξης στη διαμορφωθείσα νέα τάξη πραγμάτων, αφού εξέλιπε πλέον ο κομμουνιστικός κίνδυνος.

Παρά ταύτα ο οργανισμός δεν διαλύθηκε, αλλά αντιθέτως, από το πρώτο μισό της δεκαετίας του 1990, το ΝΑΤΟ χρησιμοποιήθηκε ως εφαλτήριο για να αυξήσουν οι ΗΠΑ περαιτέρω την επιρροή τους προς ανατολάς στις χώρες του πρώην υπαρκτού σοσιαλισμού, επωφελούμενες από τη ρευστότητα της πολιτικής κατάστασης και την αίσθηση πολιτικής ορφάνιας και ανασφάλειας που διακατείχε τις χώρες του Ανατολικού Μπλοκ. Αυτό ελάχιστα άρεσε στον Πούτιν. Αφ' ετέρου τα πολιτικά συγκείμενα παρείχαν μια πρώτης τάξεως ευκαιρία στους Αμερικανούς και τους ΝΑΤΟϊκούς εταίρους τους να επεκτείνουν την επιρροή τους σε χώρες που ακόμα και οι άγγελοι φοβούνταν να πατήσουν την εποχή του Ψυχρού Πολέμου.

Τα γεγονότα της Ουκρανίας ανάγκασαν τον Μπαράκ Ομπάμα να ανοίξει διάπλατα τις πόρτες του ΝΑΤΟ ώστε να δεχθεί καινούργια μέλη -παρ' όλο που ολόκληρο το Σύμφωνο Βαρσοβίας είχε μετακομίσει en block στο ΝΑΤΟ-, δεδομένου ότι υπέστη και υφίσταται έντονη πίεση από την Ουάσιγκτον (Ρεπουμπλικανούς, Δημοκρατικούς) προκειμένου να εγκαταλείψει την κατά τη γνώμη τους χλιαρή και υποτονική στάση του προς τους Ρώσους, ώστε να πιάσει τον ταύρο από τα κέρατα, παρέχοντας ουσιαστική στήριξη προς την κυβέρνηση του Κιέβου.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ βρέθηκε προ διλήμματος αρχικά, αλλά κατόπιν, ωσάν να του ήλθε θεία επιφοίτηση, στράφηκε προς το ΝΑΤΟ για μια κάποια επίδειξη ισχύος. Οι άτεχνες και ατζαμίδικες παρεμβάσεις του ΝΑΤΟ ενάντια στους Σερβοβόσνιους με βομβαρδισμούς που ουσιαστικά σήμαναν το τέλος μιας μακράς ειρηνικής περιόδου στην Ευρώπη, οφειλομένης στην ισορροπία τρόμου, επίσης σε Κόσοβο (1999), Αφγανιστάν, Ιράκ, Συρία και Λιβύη, πάντα προκαλώντας χάος, αλλά επιμένοντας ότι παρεμβαίνουν δήθεν για την αποκατάσταση της δημοκρατίας. Στις 7 Οκτωβρίου 2001-σχεδόν ένα μήνα μετά το μοιραίο και άδικο χτύπημα των Διδύμων Πύργων- συγκροτήθηκε ταχέως ένας από τους μεγαλύτερους στρατιωτικούς συνασπισμούς στην Ιστορία, απαρτιζόμενος από την πρόθυμη συμμετοχή 50 χωρών, που αστραπιαία προχώρησαν στον ανελέητο βομβαρδισμό της 2ης πιο υποανάπτυκτης χώρας στον κόσμο, το Αφγανιστάν. Τα βομβαρδιστικά του ΝΑΤΟ έριξαν 10 χιλιάδες τόνους βομβών στο αγλάισμα του δυτικού κόσμου, που τόσο ηρωικά είχε αντισταθεί στο τέλος του περασμένου αιώνα στην απρόκλητη σοβιετική εισβολή. Αλλά μετά μας τα χάλασε και εξ αντικειμένου μετεγγράφηκε στα κράτη-παρίες (rogue states). Παρένθεση: μολονότι ο στρατηγός Ντέιβιντ Πιτρέιας (ή Πετρέους ελληνιστί) ωρύετο πατριωτικά εναντίον της αποχωρήσεως των αμερικανικών δυνάμεων από το Αφγανιστάν, παρά το γεγονός ότι είχαν πάρει με το παραπάνω την εκδίκησή τους για την 11η.9.2001, γιατί -λέει- υπήρχαν ορυκτά στο Αφγανιστάν αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων, οπότε οι ΝΑΤΟϊκές δυνάμεις όφειλαν να συνεχίσουν απτόητες του έργο του εκδημοκρατισμού.

Δεν θα αναφερθώ στο Ιράκ που πραγματεύθηκα σε άλλο άρθρο μου στην «Κ.Ε.». Αλλά η Συρία και η Λιβύη αποτελούν τυπικά θύματα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής γενικά και της ΝΑΤΟϊκής αδεξιοσύνης ειδικότερα. Η επέμβαση του ΝΑΤΟ τόσο στη Συρία όσο και στη Λιβύη συνεπέφεραν την απόλυτη εντροπία. Και στις δύο χώρες επικρατεί το χάος και η ακυβερνησία. Και στις δύο χώρες ένοπλες πολιτοφυλακές σκορπίζουν το θάνατο, ενώ το ΝΑΤΟ τις χαρακτηρίζει «δημοκράτες-ακτιβιστές». Πριν από μια τετραετία η Χίλαρι Κλίντον σχημάτιζε με τα δύο δάκτυλα το σήμα της νίκης στην Τρίπολη. Τι θα έκανε τώρα εάν έβλεπε μια Λιβύη με δύο «κυβερνήσεις» και ένα αυτόχρημα αναρχικό καθεστώς;

Εσο έτοιμος. Και το ΝΑΤΟ όντως είναι, με τα πολεμικά πλοία περιπολούντα τη Μαύρη Θάλασσα και τις αεροπορικές περιπόλους πάνω από τις ευαίσθητες Βαλτικές χώρες. Το ψυχροπολεμικό ΝΑΤΟ υπήρξε δύναμη αποτρεπτική. Το σημερινό είναι δύναμη παρεμβατική. Αλλά για το καλό όλης της ανθρωπότητας θα πρέπει να πάψει να παρεμβαίνει και μάλιστα αυτόκλητα.

Ομότιμος καθηγητής ΑΠΘ

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Στη στήλη
Η άποψή μου - Του ΘΑΝΟΥ ΚΑΚΟΥΡΙΩΤΗ