Έντυπη Έκδοση

ΤΟ «ΣΠΙΓΚΕΛ» ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΕΙ ΤΗΝ ΚΑΓΚΕΛΑΡΙΟ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΕΙ ΤΙΣ ΕΠΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ

Μέρκελ: Ισχυρή χωρίς ισχύ

«Ισχυρή χωρίς ισχύ» είναι ο τίτλος ενός αποκαλυπτικού ρεπορτάζ για τη στρατηγική και τον τρόπο με τον οποίο κυβερνά τη Γερμανία και επηρεάζει καθοριστικά την Ε.Ε. η καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ, και το οποίο δημοσιεύθηκε στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού «Σπίγκελ».

Είναι, όπως αναφέρει το περιοδικό, απόσπασμα από το βιβλίο «Χωρίς εναλλακτική - η Μέρκελ, οι Γερμανοί και το τέλος της πολιτικής», που κυκλοφορεί από αύριο. Ο συντάκτης του άρθρου Dirk Kurbjuweit υποστηρίζει ότι η Μέρκελ μεταχειρίζεται τις ακόλουθες επτά στρατηγικές ισχύος:

* Situationismus = Εκμετάλλευση καταστάσεων. Αυτός ο όρος σημαίνει μία τάση σοσιαλισμού, κατά την οποία οι ακτιβιστές διαμαρτύρονται αυθόρμητα. Η εκμετάλλευση καταστάσεων της Μέρκελ λειτουργεί περίπου έτσι. Χρησιμοποιεί συγκεκριμένες καταστάσεις ώστε να διατηρεί την αντίσταση στα σχέδιά της όσο γίνεται πιο μικρή. Ενα άλλο όνομα για αυτή την τακτική είναι η πολιτική του αιφνιδιασμού. Τη χορήγηση σύνταξης στα 67, μοναδική επιβαρυντική κοινωνική μεταρρύθμιση στη διάρκεια της αρχηγείας της Μέρκελ, την έφεραν στη Βουλή αυτή και ο υπουργός Εργασίας Franz Muntefering αμέσως μετά τις εκλογές του 2005. Μέχρι τις επόμενες εκλογές ο πόνος που προκλήθηκε είχε σχεδόν ξεχαστεί.

Οταν οι περιβαλλοντικοί ερευνητές κατέθεσαν το πόρισμά τους τον Φεβρουάριο του 2007, η Μέρκελ χρησιμοποίησε αυτό το σοκ για να επιβάλει αμέσως στην Ευρωπαϊκή Ενωση αυστηρούς κανόνες για την προστασία του κλίματος.

Μόλις η Μέρκελ είδε στην τηλεόραση την καταστροφή του αντιδραστήρα της Fukushima, αποχαιρέτησε προς το παρόν τη χρήση της πυρηνική ενέργειας ενώ η Ευρωπαϊκή Ενωση αλλά και η ίδια, ως φυσικός, είχε δείξει μεγάλη εμπιστοσύνη και είχε υποστηρίξει την πυρηνική ενέργεια. Περισσότερη εκμετάλλευση καταστάσεων δεν γίνεται.

Δεν είναι η πρώτη φορά που το περιοδικό ασχολείται με την καγκελάριο της Γερμανίας Δεν είναι η πρώτη φορά που το περιοδικό ασχολείται με την καγκελάριο της Γερμανίας Η Μέρκελ θεωρείται, επειδή και η ίδια είναι φυσικός επιστήμων, ψυχρή και προγραμματισμένη στρατηγός, όμως συχνά ενεργεί εν βρασμώ ψυχής. Είναι όμως καλά εξοπλισμένη για αυτό. Ο πολιτικός που εκμεταλλεύεται καταστάσεις πρέπει να είναι ευκίνητος. Χρειάζεται, δε, ένα μαλακό θεμέλιο. Αυτό η Μέρκελ το έχει. Η Μέρκελ μπορεί γρήγορα να παίρνει θέση αλλά και γρήγορα να την εγκαταλείπει.

* Folgsamkeit = Πειθαρχία. Μπορεί η πειθαρχία να αποτελεί στρατηγική ενός αρχηγού; Μακροπρόθεσμα ναι. Παράδειγμα αυτού είναι η εκλογή του Joachim Gauck ως προέδρου. Μετά την παραίτηση του Christian Wulff η Μέρκελ χρειαζόταν έναν καινούργιο υποψήφιο. Θεωρούσε ότι ο Gauck μπορούσε να προταθεί ως υποψήφιος από τους αντιπάλους, πράγμα επικίνδυνο. Οταν κατάλαβε ότι αυτό μπορεί να συμβεί, δεν δίστασε καθόλου αλλά πρότεινε και η ίδια τον Gauck ως υποψήφιο. Η θέση της αυτή φάνηκε στη χρονική εκείνη στιγμή σαν αδυναμία, αλλά η Μέρκελ γνωρίζει ότι όταν έρθει η μέρα των εκλογών κανένας δεν θα θυμάται με τι τρόπο εκλέχθηκε ο πρόεδρος της Γερμανίας. Μέσα σε μια Δημοκρατία δεν μπορεί κανείς πάντα να είναι δυνατός ή να ενεργεί δυναμικά.

Στη Μέρκελ είναι ιδιαίτερα ανεπτυγμένη η πειθαρχία απέναντι στους πολίτες. Μέσα σε μια Δημοκρατία είναι πολύ δύσκολη η στάση ενάντια στο λαό, δηλαδή ενάντια στις γνώμες της πλειοψηφίας. Αυτό δεν πρέπει να συμβαίνει συχνά, διότι αλλιώς η κυβέρνηση θα είχε πρόβλημα νομιμότητας εάν ενεργούσε συνεχώς κατά της γνώμης της πλειοψηφίας. Ομως το να διακινδυνεύει κάποιος πού και πού, δείχνει ότι βλέπει μακριά, αλλά ότι έχει και θάρρος. Διότι μπορεί και ο λαός να κάνει λάθος κάποιες φορές, μπορεί να οδηγείται σε λανθασμένη κρίση από νωθρότητα, άγχη ή/και φροντίδες.

* Stille = Σιωπή. Η σιωπή είναι το εργαλείο ισχύος που η Ανγκελα Μέρκελ χρησιμοποιεί πιο συχνά, ακόμη και τις τελευταίες εβδομάδες. Ο κυβερνητικός συνασπισμός συζητούσε επίμονα εάν και με ποιο τρόπο πρέπει η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία να βοηθήσει τους Κούρδους στο Ιράκ. Η Μέρκελ, η οποία έπρεπε να προΐσταται σε μία τέτοια συζήτηση, κρατήθηκε κατ' αρχάς πίσω. Σε διάφορες περιπτώσεις, η Μέρκελ αποφασίζει να σιωπά, να σιωπά και να σιωπά, ώσπου να καταλάβει ποια γνώμη και ποια πλευρά θα επικρατήσει. Τότε παρεμβαίνει με τέτοιον τρόπο ώστε να φανεί ότι από την αρχή ήταν με αυτή την πλευρά.

* Scheinhandeln = Φαινομενική δράση. Στην αρχή του 2014 το μεγαλύτερο μέρος του κυβερνητικού συνασπισμού τσακωνόταν σχετικά με το θέμα της μετανάστευσης. Σε μία αναφορά της CSU γινόταν η ακόλουθη μνεία: όποιος κάνει απάτες, διώχνεται άμεσα. Τότε έπρεπε να λάβει θέση δυναμικά η Μέρκελ. Η ανωτέρω αναφορά ήταν αηδιαστική, διότι παρουσίαζε ξανά κλισέ και μνησικακίες. Η καγκελάριος κράτησε αποστάσεις. Τι έκανε η Μέρκελ: συνεκάλεσε μια επιτροπή υφυπουργών, που έπρεπε να συσκεφθεί για το θέμα. Ετσι, το θέμα χάθηκε από τα μέσα ενημέρωσης και η Μέρκελ δεν χρειαζόταν να πάρει θέση ούτε να έρθει σε σύγκρουση με οποιονδήποτε. Η συζήτηση της υπόθεσης αναβλήθηκε. Η Μέρκελ ενήργησε χωρίς να λυθεί το θέμα για το πώς πρέπει να αντιμετωπισθούν οι άνεργοι μετανάστες. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει καμία λύση, ούτε γνωρίζουμε τίποτε σχετικό.

* Langeweile = Αδράνεια. Η Μέρκελ μπορεί να γίνεται σαρκαστική, χαιρέκακη αλλά σπάνια προσβλητική. Και όποιος δεν προσβάλλει, δεν δίνει στον άλλον ευκαιρία να ανταποδώσει την προσβολή. Δεν ανοίγει συζητήσεις και κατά κανόνα ομιλεί ουδέτερα. Την περιβάλλει η αύρα τής μη πρόκλησης αναστάτωσης, δηλ. της αδράνειας. Αυτό είναι πράγματι νεωτερισμός. Κανένας δεν προσπάθησε να εισαγάγει αυτήν τη στρατηγική ισχύος. Ομως η Μέρκελ προσωπικά δεν είναι καθόλου πληκτικό άτομο. Είναι έξυπνη, καλλιεργημένη, με πολλά ενδιαφέροντα, αστεία, αλλά δεν το δείχνει δημόσια.

Ο Peer Steinbruck ακολούθησε στις εκλογές του 2013 διαφορετική στρατηγική. Προσπάθησε να επικοινωνήσει με σκληρές προτάσεις, έκανε αστεία όταν εμφανιζόταν και μιλούσε σαν κονφερανσιέ, επέπληττε δείχνοντας το δείκτη του χεριού του και έλεγε για τον εαυτό του «τουλάχιστον δεν είμαι πληκτικός». Νόμιζε ότι αυτό ήταν προτέρημα. Και σ' αυτό έκανε λάθος. Οι Γερμανοί έχουν συνηθίσει την αδρανή και πληκτική Μέρκελ, ξέρουν ότι δεν έχουν να φοβηθούν ότι θα προκαλέσει αναστάτωση, κι αυτό τους αρέσει.

* Indolenz = Νωθρότητα. Αυτό σημαίνει φυγοπονία μέχρι τελείας απραξίας και είναι από τα αποτελεσματικότερα εργαλεία ισχύος. Οποιος δεν κάνει τίποτα, δεν κάνει λάθος, λέει ο λαός. Αυτό το χρησιμοποιούν συχνά οι πολιτικοί, και ιδιαίτερα η Μέρκελ. Εχει εισαγάγει ένα νωθρό τρόπο διακυβέρνησης, κυρίως χωρίς καθόλου ενέργεια. Εάν έχει την εντύπωση ότι κάτι μπορεί να γίνει δύσκολο, επειδή οι κυβερνητικοί εταίροι ή ο λαός είναι αρνητικοί, δεν ασχολείται με το θέμα αυτό. Η τακτική αυτή διασφαλίζει τη διατήρηση της δύναμης. Οι καιροί της νωθρότητας είναι καιροί σταθερότητας για την καγκελάριο. Κατά τη διάρκεια των εκλογών του 2009 εφάρμοσε τη στρατηγική αυτή. Η Μέρκελ έκανε την εκλογική της καμπάνια συνειδητά με χαμηλό προφίλ, χωρίς να γίνει ιδιαίτερα αντιληπτή, διότι ήθελε να κρατήσει ένα τμήμα των ψηφοφόρων μακριά από την κάλπη. Αυτό το τμήμα είναι οι πολίτες που υποστηρίζουν το SPD, αλλά δεν πηγαίνουν να ψηφίσουν εάν δεν έχουν θυμώσει, δεν έχουν ενοχληθεί και δεν βλέπουν κανέναν κίνδυνο ότι η κυβέρνηση θα προβεί σε κάποια ενέργεια τελείως αντίθετη από τις επιθυμίες τους. Αυτούς τους ανθρώπους ήθελε η Μέρκελ να εξουδετερώσει, ήθελε να μείνουν σπίτι τους, και το κατάφερε. Η διαδικασία αυτή λέγεται ασύμμετρη, διότι ωθεί μόνο τους άμεσους οπαδούς να ψηφίσουν και αποτελεί τη μεγαλύτερη αμαρτία της Μέρκελ απέναντι στη Δημοκρατία. Ηθελε να κρατήσει τη συμμετοχή του λαού στις εκλογές όσο γίνεται πιο χαμηλή, ώστε να παραμείνει στη θέση της. Μέχρι πρότινος, ο σκοπός των πολιτικών ήταν να προκαλέσουν το μέγιστο δυνατόν ενδιαφέρον των πολιτών για τη Δημοκρατία, έτσι ώστε να προσελκύσουν το δυνατόν περισσότερους στις κάλπες.

* Losgelostheit = Δυνατότητα απαγκίστρωσης. Οταν κανείς δεν δεσμεύεται εκ πεποιθήσεως, δεν κινδυνεύει να αναγκαστεί να εγγυηθεί για κάτι, ούτε να διακινδυνεύσει τη θέση του. Η Μέρκελ είναι κυρίως σοσιαλδημοκράτης, είναι φιλελεύθερη, είναι λίγο συντηρητική και λιγάκι «πράσινη». Δεν έχει ιδεολογίες ούτε πεποιθήσεις, εκτός από μία: η ελευθερία πρέπει οπωσδήποτε να διατηρηθεί».

Δίψα χωρίς όρια για εξουσία

Το άρθρο αποδίδει στη Μέρκελ δίψα χωρίς όρια για εξουσία, αναρωτιέται αν είναι η ισχυρότερη καγκελάριος όλων των εποχών και καταλήγει μεταξύ άλλων:

«Η απάντηση είναι όχι. Είναι τόσο ισχυρή, διότι δεν διακινδυνεύει τη δύναμή της και για το λόγο αυτό δεν είναι ισχυρή. Κατά κάποιον τρόπο η Μέρκελ είναι μία όχι ισχυρή καγκελάριος. Υπάρχει μία παθητική ισχύς και μία ενεργητική ισχύς. Συνέπεια της παθητικής ισχύος είναι η έλλειψη αντίρρησης από φόβο ή από ικανοποίηση ή από νωθρότητα. Σε αυτό το θέμα η Μέρκελ βρίσκεται, σε σύγκριση με τους άλλους καγκελάριους, στην πρώτη σειρά. Ενεργητική ισχύς είναι να θέλεις και να μπορείς να επιβάλεις κάτι, ακόμη κι αν υπάρχουν αντιρρήσεις. Σε αυτό η Μέρκελ είναι πολύ πίσω».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Διεθνή
Με λέξεις-κλειδιά
Γερμανία
Ευρωπαϊκή Ένωση
Ξένος τύπος