Έντυπη Έκδοση

Ζοφερό τοπίο στη βιβλιαγορά

Χαμηλοί κύκλοι εργασιών, μεγάλα διαστήματα «νεκρά», θεσμοθετημένη απληρωσιά - η κατάσταση στη βιβλιαγορά δεν αφήνει πολλά περιθώρια αισιοδοξίας. Τα μικρά ποιοτικά βιβλιοπωλεία του κέντρου βιώνουν ασφυκτική πίεση από τα κάθε λογής παζάρια κι από τις εκπτωτικές πρακτικές των ισχυρότερων ανταγωνιστών τους, οι καταγγελίες περί εργασιακής γαλέρας σε «αλυσίδες πολιτισμού» δίνουν και παίρνουν, ενώ σε γνωστούς εκδοτικούς οίκους, μέσα από τεχνάσματα, τείνει να καθιερωθεί η μη απόδοση πνευματικών δικαιωμάτων στους δημιουργούς.

 Η εποχή που ένας νέος πεζογράφος μπορούσε να ζει -ταπεινά!- από τα βιβλία του ή από δουλειές σχετικές με το γράψιμο φαίνεται πως πέρασε ανεπιστρεπτί, ενώ και η πρακτική των εκδόσεων ιδίοις εξόδοις έχει επιστρέψει με φόρα. Η ζωή, βέβαια, συνεχίζεται, όπως και η λογοτεχνική παραγωγή, αλλά σ' ένα τοπίο ανάστατο, που όλο και συρρικνώνεται.

«Ο Ιούλιος ήταν καλός μήνας για μας κι ας ήταν πεσμένη η κίνηση σε σύγκριση με άλλες χρονιές, αλλά ο Αύγουστος αποδείχτηκε πολύ δύσκολος» ομολογεί η Μαρία Παπαγεωργίου, επικεφαλής του «Επί λέξει» στην Ακαδημίας. Τι ζητήθηκε εκεί περισσότερο αυτό το καλοκαίρι; «Λογοτεχνία, και μάλιστα ισομερώς μοιρασμένη ανάμεσα στην ελληνική και την ξένη.

Σχολική αγορά

»Η κίνηση των βιβλίων που αναφέρονται στην οικονομική κρίση υποχώρησε αισθητά -κουράστηκε ο κόσμος με τις αναλύσεις... Τώρα διανύουμε το μήνα των σχολικών αγορών, χώρια το ότι οι περισσότεροι δυνητικοί αναγνώστες έχουν γυρίσει ξεπαραδιασμένοι από τις διακοπές τους». Βιβλιοπώλισσα με θητεία δεκαετιών στο «Θεμέλιο» και το «Βιβλιοπωλείον της Εστίας» μέχρι να στήσει το δικό της, η Παπαγεωργίου αδυνατεί να κάνει εκπτώσεις της τάξης του 30% ή και του 40% όπως η «Πολιτεία» ή η «Πρωτοπορία», καθώς αντίστοιχες είναι και οι εκπτώσεις που καλείται να κάνει η ίδια στους εκδότες-προμηθευτές της. Μοναδικό της όπλο, «η καλλιέργεια προσωπικών επαφών με τους πελάτες», στους οποίους προτείνει βιβλία τα οποία έχει προηγουμένως διαβάσει κι εκτιμήσει, «επιλογές που δεν σχετίζονται με εμπορικές συμφωνίες ή με συναισθηματικούς δεσμούς» όπως ισχυρίζεται.

Σύμφωνα με την ίδια, «είναι εξοργιστικό αυτό που συμβαίνει. Ποιο άλλο προϊόν διοχετεύεται στην αγορά σε τιμή κόστους εν τη γενέσει του; Και πώς περιμένουμε να έχουν ζήτηση τα καινούργια βιβλία όταν στα παζάρια βρίσκεις πολύ καλούς παλιότερους τίτλους σε πολύ χαμηλές τιμές; Η πολιτεία, όπως φάνηκε από το πώς χειρίστηκε το θέμα της ενιαίας τιμής, κινείται εχθρικά απέναντί μας. Πρέπει εμείς να πάρουμε την υπόθεση στα χέρια μας. Απαιτούνται δραστικά μέτρα. Γιατί, για παράδειγμα, να μην υπάρξει μια συμφωνία μεταξύ βιβλιοπωλών και εκδοτών για εκπτώσεις που δεν θα ξεπερνούν το 20%;».

Εκείνο που χρειάζεται πάνω απ' όλα «είναι μια ειλικρινής συζήτηση όλων - εκδοτών, βιβλιοπωλών και συγγραφέων» ισχυρίζεται η Γιώτα Κριτσέλη της «Κίχλης», θεωρώντας πως ακόμα και οι τελευταίοι πρέπει να ρίξουν νερό στο κρασί τους και να συμφιλιωθούν με τη μείωση του ποσοστού τους, που ώς την κρίση ήταν συνήθως γύρω στο 15% επί της λιανικής τιμής. «Η παραγωγή βιβλίων στην Ελλάδα είναι πολύ πιο ακριβή απ' ό,τι σε χώρες του εξωτερικού που διαθέτουν πρώτες ύλες και δεν τις εισάγουν όπως εμείς. Σήμερα, οι μισοί εκδότες προσπαθούν να επιβιώσουν, με ό,τι συνέπειες έχει αυτό όχι μόνο στην καταβολή δικαιωμάτων, παντού». Μπήκε, άραγε, στον πειρασμό να τυπώνει κι εκείνη πληρωμένα βιβλία; «Με παρακαλάνε να το κάνω, κι όχι μόνο ποιητές αλλά και πεζογράφοι! Στις λογοτεχνικές εκδόσεις δεν το κάνω, θέλω να φέρουν πραγματικά τη σφραγίδα μου, αλλά για εκείνες τις επιστημονικές μελέτες που δεν έχουν εμπορικό αντίκρισμα, όπως κι άλλοι συνάδελφοί μου, το σκέφτομαι».

Οπως γράφαμε τις προάλλες, η φθινοπωρινή σεζόν θα 'ναι εύφορη σε έργα με καταξιωμένες υπογραφές -Κουμανταρέας, Δημητρίου, Μήτσορα, Οικονόμου κ.ά.- από οίκους που έχουν μεγάλο μερίδιο στην ελληνική πεζογραφία. Ενδιαφέρουσες προτάσεις, όμως, μας επιφυλάσσουν και τα μικρότερα εκδοτικά. Στον κατάλογο της «Κίχλης» συναντάμε ανέκδοτα πεζά του Τίτου Πατρίκιου («Ο πειρασμός της νοσταλγίας»), μια ακόμη συλλογή διηγημάτων του Αργύρη Χιόνη («Εχω σώας τα φρένας και άλλες τρελές ιστορίες»), μια αστυνομικής υφής νουβέλα του γνωστού μεταφραστή Μιχάλη Μακρόπουλου («Το δέντρο του Ιούδα») καθώς και το δεύτερο πεζό του Γιώργου Μητά, «Το Σπίτι», μια αλληγορία για την περιπέτεια της γραφής με στοιχεία φανταστικού και μυστηρίου.

Σύγχρονη διασκευή

Οι εκδόσεις «Νεφέλη», από την πλευρά τους, προτείνουν το νέο -ταξιδιωτικό- βιβλίο του Χρήστου Χρυσόπουλου «Το σώμα του Τιρθανκάρα», καρπό της περιπλάνησης του συγγραφέα στη Βόρειο Ινδία τον Αύγουστο του 2012, και παράλληλα επενδύουν σε δύο πρωτοεμφανιζόμενες διηγηματογράφους, τη Βίκυ Τσελεπίδη και τον Κωνσταντίνο Τζήκα. Ο «Τόπος» δίνει όπου να 'ναι στην κυκλοφορία τις «Πρόβες πολέμου» του Διονύση Χαριτόπουλου, με τις εξομολογήσεις ενός στρατευμένου επί χούντας, και σειρά θα πάρουν η νεανική αλληλογραφία των Κουμανταρέα και Βασιλικού και η «Μοιρολατρία» του Β. Ραπτόπουλου, μια σύγχρονη διασκευή του «Παραμύθι χωρίς όνομα» της Πηνελόπης Δέλτα.

Η «Διόπτρα» συνεχίζει το άνοιγμά της σε Ελληνες συγγραφείς υποδεχόμενη τον Κυριάκο Αθανασιάδη («Η κόκκινη Μαρία») και τον Μάκη Μάτσα (για το αυτοβιογραφικό «Πίσω από την μαρκίζα») κι επαναφέρει στους πάγκους δύο από τα γνωστότερα μυθιστορήματα του Γιάννη Ξανθούλη, «Ο Τούρκος στον κήπο» και το «Πεθαμένο λικέρ». Ο «Ποταμός» ετοιμάζει «Το αμφιθέατρο» του Δημήτρη Ποταμιάνου, μια σάτιρα των πολιτικών και πανεπιστημιακών ηθών των τελευταίων ετών, ενώ το «Ροδακιό» κυοφορεί τη νουβέλα «Ο Δανιήλ πάει στη θάλασσα» του Αντώνη Νικολή, ο οποίος μας είχε εντυπωσιάσει πριν από δύο χρόνια με το μυθιστόρημα «Διονυσία». Ας σημειωθεί ότι στις προσεχείς εκδόσεις συγκαταλέγονται και δύο αντλημένες από τις σελίδες της «Ελευθεροτυπίας»: ο «Καστανιώτης» θα εκδώσει τα χρονογραφήματα της Σοφίας Φιλιππίδου («Με τη ματιά της Σοφίας») ενώ ο «Γαβριηλίδης» τα κείμενα του Ροβήρου Μανθούλη από τη στήλη «Ο κόσμος κατ' εμέ».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Δημόσιες Βιβλιοθήκες
Βιβλίο
Νέες Εκδόσεις
Βιβλιοπωλεία
Εκδοτικοί οίκοι