Έντυπη Έκδοση

Συζητώντας για την... παλιά «Νέα Ελλάδα»

«Η Νέα Ελλάδα στηρίζεται στην Αλήθεια και στο Φιλότιμο». Αυτή η μικρή πρόταση, που ειπώθηκε από τα πιο επίσημα χείλη σε μια επίσημη εκδήλωση (τα εγκαίνια της ΔΕΘ), περιέχει πολύ σημαντικές λέξεις. Κατ' αρχάς, αναφέρεται στη χώρα που έχει μακρόπνοη και μακρόχρονη πορεία στο παγκόσμιο ιστορικό γίγνεσθαι. Η Ελλάδα είναι ένας γεωγραφικός προσδιορισμός, ένας πολιτισμικός χαρακτηρισμός και μια εθνική -ιδιαίτερης σημασίας- ταυτότητα.

Είναι βέβαια και πολλά άλλα, αλλά ο σκοπός του παρόντος δεν είναι να ασχοληθεί κατ' αποκλειστικότητα με τη λέξη «Ελλάδα». Η άλλη λέξη είναι η «Νέα». Μια λέξη που προσδιορίζει κάτι το καινούργιο και εννοιολογικά το τοποθετεί σε αντιδιαστολή προς το «Παλιό».

Αυτό σημαίνει -εξ ορισμού- πως οφείλουμε να δεχθούμε ότι υπήρξε κάτι το παλιό ή, εν τοιαύτη περιπτώσει, κάποιος μπήκε στον κόπο να μας πει τι ήταν αυτό το παλιό. Αλλά κι αυτή η λέξη δεν θα μας απασχολήσει, γιατί οι έννοιες «παλιό» και «νέο» μπορεί να είναι υποκειμενικά προσδιοριζόμενες, εκτός κι εάν κάποιος αναφέρεται σε ένα γεγονός του παρελθόντος, οπότε τότε αυτό είναι «παλιό» και το σημερινό συμβάν ορίζεται ως «νέο». Υποψιάζομαι όμως ότι η σύνθετη έννοια που χρησιμοποιήθηκε στην πρόταση που υπάρχει στην αρχή του άρθρου, δηλαδή «Νέα Ελλάδα», προφανώς δεν αφορά στη σημερινή Ελλάδα, εξεταζόμενη ως προς την Αρχαία Ελλάδα (αν και με τις ανασκαφές στην Αμφίπολη, η Αρχαία πέρασε στο προσκήνιο και έγινε καθημερινό θέμα σε όλη την επικράτεια).

Αρα, η «Νέα Ελλάδα» ερμηνεύεται αντιπαραθετικά ως προς μία -υποκειμενικά θεωρούμενη- «Παλιά Ελλάδα». Και πάλι, η Παλιά Ελλάδα δεν αφορά στη γεωγραφική περιοχή που ιστορικά έχει σχετισθεί με αυτή την έννοια και οι κάτοικοί της καλούνται «Παλιοελλαδίτες»!

Για να είναι μια χώρα νέα, πρέπει να φέρει μαζί της κάτι καινούργιο. Αναρωτιέμαι πόσο καινούργια είναι η απορρύθμιση στην αγορά εργασίας; Το να δουλεύεις χωρίς να σε ασφαλίζουν, να δουλεύεις όποτε σε θέλει ο εργοδότης σου, να υπογράφεις «χαρτιά» που ουσιαστικά μεταμορφώνουν τη δουλειά σε δουλεία, να σε απολύουν όποτε τους καπνίσει και στο τέλος να δουλεύεις όσες ώρες εκείνοι θέλουν, αλλά να σε πληρώνουν για πολύ λιγότερες, αυτό δεν ακούγεται πολύ νέο.

Αν στα παραπάνω προσθέσουμε τις άτυπες μορφές απασχόλησης (μερική απασχόληση, ευέλικτη εργασία, σπαστά ωράρια, εργασία με το κομμάτι, αμοιβή με μπλοκάκι και πολλά άλλα), αλλά και την κατάργηση του οκταώρου με αύξησή του κατά μία ώρα, τότε η «Νέα Ελλάδα» εισήλθε επιτυχώς στο 19ο αιώνα και πορεύεται με την όπισθεν.

Επίσης, διερωτώμαι αν η ιδιωτικοποίηση των δημόσιων νοσοκομείων και η κατακρήμνιση του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης και προστασίας της υγείας είναι νέο στοιχείο, προσδιορίζοντας μια «Νέα Ελλάδα». Η ιδιωτική υγεία και οι πειραματισμοί με την υγεία των ανθρώπων παραπέμπουν σε εποχές πριν από την επίσημη λειτουργία και οργάνωση του ελληνικού κράτους.

Τέλος, αν «Νέα Ελλάδα» είναι τα σκουπίδια που ζέχνουν στους δρόμους, οι άνθρωποι που κοιμούνται στα πάρκα, τα συσσίτια για τους -όλο και αυξανόμενους- απόρους, η αναβίωση των «ξεχασμένων» ασθενειών, η διαιώνιση του λειτουργικού αναλφαβητισμού, το ανύπαρκτο κράτος και η αναποτελεσματική δημόσια διοίκηση, τα οθωμανικής έμπνευσης χαράτσια, τα σβηστά φώτα στους δρόμους των πόλεων και στους εθνικούς αυτοκινητοδρόμους, τότε η λέξη «νέα» έχει αλλάξει ορισμό και πρέπει να μας πουν ποιον έχουν αποφασίσει να της δώσουν.

Ησημερινή κατάσταση δεν είναι νέα, είναι πολύ παλιά. Τη βίωσαν οι παππούδες και οι πατεράδες μας. Κάποια μάλιστα από τα σημερινά φαινόμενα ούτε εκείνοι τα γνώρισαν. Ταλάνιζαν τους Ελληνες μετά την Επανάσταση του '21.

Το παρόν άρθρο ασχολήθηκε ακροθιγώς με τις πρώτες λέξεις της πρότασης που παρατέθηκε στην αρχή. Σε επόμενο άρθρο, θα μας απασχολήσουν οι λέξεις «Αλήθεια» και «Φιλότιμο». Δεν θα κάνουμε γλωσσολογική ανάλυση, αλλά ένα πολιτικό «ξεσκόνισμα» των δύο λέξεων. Θα τις «τινάξουμε» πέρα-δώθε, για να δούμε τι είναι αυτό που θα προκύψει. Οσον αφορά στη «Νέα Ελλάδα», αυτή μπορεί να περηφανεύεται ότι είναι τόσο παλιά όσο και αυτοί που την κυβερνούν.

* Διδάκτωρ Εργασιακής/Οργανωσιακής Ψυχολογίας, markovii@cyta.gr

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Στη στήλη
Ανάλυση στα γεγονότα