Έντυπη Έκδοση

Να (μη) γίνουμε Ευρώπη

Κατά καιρούς η Ελλάδα έχει υπάρξει Δανία του Νότου, έχει προσπαθήσει να γίνει Ιρλανδία ή Φινλανδία, έχει αποκληθεί από τους κατ' επάγγελμα μνημονιακούς «τελευταία σοβιετία της Ευρώπης», ενώ διαχρονικά περιγράφεται από πάσης φύσεως τιμητές ως χώρα της υποσαχάριας Αφρικής, με παράλληλο αίτημα «να γίνουμε Ευρώπη»· κάτι που επιτεύχθηκε με την ένταξη της χώρας στη ζώνη του ευρώ, αν πιστέψουμε όσους διαχρονικά την κυβέρνησαν και εξακολουθούν να την κυβερνούν στο όνομα των δανειστών της.

Αυτά, βεβαίως, δεν έχουν κάποια ιδιαίτερη αξία. Οχι γιατί θα ήταν λάθος η χώρα να αντλήσει από το πετυχημένο παράδειγμα άλλων κοινωνιών, αλλά γιατί περισσότερο αποτελούν εξάρσεις μικροπολιτικής διαχείρισης που συγκαλύπτουν την έλλειψη πολιτικού οράματος και σχεδίου. Δεν είναι τυχαίο που η Ελλάδα έχει γίνει άλλη χώρα από αυτούς, οι οποίοι το μόνο που όφειλαν να κάνουν ήταν να την πάνε μπροστά και έως τώρα το μόνο που κατάφεραν είναι να τη χρεοκοπήσουν.

Στην άλλη πλευρά της Ευρώπης, τα φώτα της δημοσιότητας συγκεντρώνει το δημοψήφισμα για τη σκοτσέζικη ανεξαρτησία. Τους τελευταίους μήνες, η Σκοτία έχει υπάρξει Ιρλανδία, Νορβηγία, Κεμπέκ και όλα μαζί τα BRICS, άλλοτε με θετικές και άλλοτε με αρνητικές (τις περισσότερες φορές) συνδηλώσεις. Ανάμεσα στο πλήθος των αιτημάτων υπέρ ή κατά της απόσχισης καταγράφεται και αυτό που θέλει τη Σκοτία περισσότερο ευρωπαϊκή και λιγότερο βρετανική ή το αντίστροφο. Δύσκολα θα μπορούσε να κατηγορήσει κανείς τους υπέρμαχους του «ναι» πως δεν έχουν όραμα. Το ενδιαφέρον εδώ είναι πως το ζήτημα της ταυτότητας συνδέεται διαρκώς με τις προοπτικές της οικονομίας. Οι Σκοτσέζοι καλούνται να αποφασίσουν για την τύχη του τόπου τους, αξιολογώντας τις παραγωγικές δυνατότητές του. Ταυτόχρονα, όμως, δεν δείχνουν να ξεχνούν πως η οικονομία αγκαλιάζεται από το ευρύτερο αίτημα για κοινωνική δικαιοσύνη και πραγματική δημοκρατία, καθώς σε καμιά περίπτωση δεν εκλείπει η ταξική ανάγνωση των τάσεων που διαμορφώνονται εντός της σκοτσέζικης κοινωνίας.

Στο τέλος του 20ού αιώνα, η Μεγάλη Βρετανία υπήρξε το προπύργιο της νεοφιλελεύθερης μετάλλαξης της Ευρώπης. Η αποβιομηχάνιση του βρετανικού Βορρά και η μετατόπιση της οικονομικής δραστηριότητας στο μεταβιομηχανικό Νότο είχε κεντρική θέση στην προγραμματική σύγκλιση νεοσυντηρητικών και νεοφιλελευθέρων. Οι σοσιαλδημοκράτες αποδείχθηκαν βασιλικότεροι του βασιλέως. Τη χρονιά του ευρώ, ο Τόνι Μπλερ παρέμενε εκτός, αλλά διακήρυττε εν ονόματι όλων πως «όλοι ανήκουμε πια στη μεσαία τάξη». Οπως δημιουργήθηκε η κοινωνία των δύο τρίτων, έτσι σήμερα αποδομείται με τα συντριπτικά χτυπήματα που της επιφέρει η διαχείριση της κρίσης. Και κάπως έτσι η Ευρώπη έχει να επιλέξει ανάμεσα στην κινεζοποίηση ή να γίνει Ηνωμένες Πολιτείες· Κίνα της Δύσης ή ΗΠΑ της Ανατολής, σε καμία περίπτωση όμως Ευρώπη, όπως αυτή που για δεκαετίες είχε σήμα κατατεθέν της το κοινωνικό κράτος.

Η Ευρώπη ακόμα ψάχνει την ταυτότητά της στον 21ο αιώνα, πασχίζοντας να διατηρηθεί ενωμένη. Είναι αυτή η Ενωμένη Ευρώπη που συνέβαλε αποφασιστικά στη διάλυση της πολυεθνικής Γιουγκοσλαβίας και που τώρα απειλεί τους Σκοτσέζους ότι θα απολέσουν την ευρωπαϊκή τους ταυτότητα αν αποσχιστούν. Είναι αυτή η Ενωμένη Ευρώπη που προσπάθησε να φέρει τη δημοκρατία στον κόσμο με ανθρωπιστικούς βομβαρδισμούς. Μπορεί η Ευρώπη να αποσχιστεί από τον εαυτό της και να γίνει κάτι άλλο;

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Στη στήλη
Εν-στάσεις