Έντυπη Έκδοση

ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗ ΣΚΟΤΙΑ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ Ή ΤΗΝ ΠΑΡΑΜΟΝΗ ΤΗΣ ΣΤΗ ΒΡΕΤΑΝΙΑ

Τέσσερις στους επτά παραμένουν αναποφάσιστοι

Μια ιστορική μέρα ξημέρωσε για Σκοτία, καθώς από αύριο, όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα του σημερινού κρίσιμου δημοψηφίσματος, τίποτα δεν θα είναι πλέον ίδιο στη Σκοτία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Οι καμπάνιες υπέρ της ανεξαρτησίας ή της παραμονής στο Ηνωμένο Βασίλειο ολοκληρώθηκαν και οι δημοσκοπήσεις, μία μέρα πριν ανοίξουν οι κάλπες, «έκλεισαν» δίνοντας οριακό προβάδισμα στο Οχι με ποσοστό 51%, έναντι 49% του Ναι.

Το κλειδί για την έκβαση του σημερινού αποτελέσματος, ωστόσο, κρατούν οι αναποφάσιστοι, καθώς σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις 8 στους 14 Σκοτσέζους θα λάβουν την τελική απόφαση μπροστά στην κάλπη.

Το διαζύγιο

Ο Σκοτσέζος πρωθυπουργός Αλεξ Σάλμοντ κάλεσε χθες με επιστολή του τούς συμπατριώτες του να αγνοήσουν τα «όλο και πιο παράλογα σενάρια καταστροφολογίας» και να εμπιστευθούν το ένστικτό τους. «Ξυπνήστε το πρωί της Παρασκευής, την πρώτη ημέρα μιας καλύτερης χώρας. Ξυπνήστε γνωρίζοντας πως εσείς το καταφέρατε αυτό -πως εσείς το κάνατε να συμβεί».

Καθεμιά τζόκεϊ με τη δική της άποψη... Καθεμιά τζόκεϊ με τη δική της άποψη... Αν οι Σκοτσέζοι αποδειχθούν έτοιμοι για το διαζύγιο με το Ηνωμένο Βασίλειο έπειτα από 307 χρόνια, μια νέα εποχή γεμάτη προκλήσεις ξεκινά για τη χώρα, τη Βρετανία αλλά και την Ευρώπη, που θα βρεθεί μπροστά σ' ένα νέο μέλος.

«Ποιος μπορεί να ανταποκριθεί καλύτερα σε αυτές τις προκλήσεις εάν όχι εμείς; Πρέπει να εμπιστευθούμε τους εαυτούς μας, να έχουμε μεταξύ μας εμπιστοσύνη» δήλωνε μέχρι την τελευταία στιγμή ο Αλεξ Σάλμοντ.

Εάν πάλι οι Σκοτσέζοι αποφασίσουν να παραμείνουν στην αγκαλιά του Ηνωμένου Βασιλείου, τότε κλείνουν οριστικά την πόρτα της ανεξαρτησίας και θα αρκεστούν στη διευρυμένη αυτονομία με ενισχυμένες αρμοδιότητες στο Εδιμβούργο, όπως υποσχέθηκαν οι ηγέτες των τριών μεγάλων κομμάτων της Βρετανίας.

Ενωτικοί κατά αποσχιστών... Ενωτικοί κατά αποσχιστών... «Η νίκη του Οχι θα επέτρεπε μια ταχύτερη και ασφαλέστερη αλλαγή από τις περιπλανήσεις που θα ακολουθήσουν αυτομάτως στην επικράτηση του Ναι» υποστήριξε ο Βρετανός βουλευτής των Εργατικών Αλιστερ Ντάρλινγκ.

Το ερώτημα που θα κληθούν να απαντήσουν οι Σκοτσέζοι, ένα και σαφές, όπως μονολεκτική είναι και η ψήφος. «Πρέπει η Σκοτία να είναι ανεξάρτητο κράτος;»

Οι κάλπες

Οι κάλπες άνοιξαν στις 7 το πρωί και θα κλείσουν στις 10 το βράδυ τοπική ώρα για τους 4.285.323 κατοίκους της Σκοτίας άνω των 16 ετών, που έχουν δικαίωμα ψήφου και θα καθορίσουν με την επιλογή τους το μέλλον των επόμενων γενεών.

Με την προσέλευση να υπολογίζεται ότι θα φτάσει το 97%, έχουν δημιουργηθεί 2.608 εκλογικά κέντρα και έχουν στηθεί 5.579 κάλπες σε σχολεία και άλλα δημόσια κτήρια.

Οταν τα εκογικά κέντρα κλείσουν, αυτοκίνητα θα μεταφέρουν τις κάλπες σε ειδικά διαμορφωμένες αίθουσες και στις 32 κωμοπόλεις της χώρας, όπου θα ξεκινήσει η καταμέτρηση των ψήφων με προτεραιότητα στις 800 χιλιάδες επιστολικές ψήφους που θα φτάσουν από τις νησιωτικές περιοχές όπου δεν υπάρχουν εκλογικά κέντρα.

Μέχρι τα ξημερώματα της Παρασκευής, 5,3 εκατομμύρια Σκοτσέζοι και πολλοί ακόμη σε ολόκληρο τον κόσμο θα κρατούν την αναπνοή τους, καθώς σύμφωνα με το πρακτορείο Ρόιτερς δεν θα υπάρξουν exit polls όταν κλείσουν οι κάλπες. (ΥΓ. Οι Βρετανοί θα μάθουν το αποτέλεσμα την ώρα του breakfast)

(Πηγές: Business & Financial News- BBC-ΑΠΕ)

Καταλανοί, Σερβοβόσνιοι και Βαυαροί παίρνουν τη σκυτάλη...

Ανήσυχοι παρακολουθούν οι Ευρωπαίοι τις εξελίξεις στη Σκοτία, υπό το φόβο της «θεωρίας του ντόμινο». Το παράδειγμα της Σκοτίας μπορεί να πυροδοτήσει αντίστοιχες αξιώσεις άλλων εθνών, όπως των Καταλανών, των Βαυαρών και των Σέρβων της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, ενώ η Ευρωπαϊκή Ενωση προσπαθεί να μετριάσει τη «ζημιά».

«Αν ένα έθνος όπως η Σκοτία έχει το δικαίωμα να αποφασίζει για το μέλλον του, γιατί όχι και η Καταλονία;» δήλωσε χαρακτηριστικά ο Καταλανός πρόεδρος Αρτούρ Μας. Την προηγούμενη εβδομάδα, χιλιάδες Καταλανοί σχημάτισαν ένα μεγάλο «V» (από τη λέξη «vote») σε δύο κεντρικούς δρόμους της Βαρκελώνης, διεκδικώντας τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για την ανεξαρτησία τους, αίτημα το οποίο απέρριψε το ισπανικό κοινοβούλιο.

Μια απόσχιση της Σκοτίας θα επηρέαζε και τη Βόρεια Ιρλανδία, η οποία μπορεί εύκολα να αποσταθεροποιηθεί. Η περιοχή είναι διχασμένη ανάμεσα στους προτεστάντες, που επιθυμούν να διατηρηθεί η ένωση με τη Βρετανία, και τους καθολικούς, που επιθυμούν την ένωση με την Ιρλανδία.

Το τοπικό Κόμμα της Βαυαρίας, που αγωνίζεται εδώ και δεκαετίες για την ανεξαρτητοποίηση του κρατιδίου, υποστηρίζει ότι το «ναι» των Σκοτσέζων θα είναι ουσιώδης εξέλιξη για το αίτημα των Βαυαρών. «Νομίζω ότι αυτή είναι μια σχεδόν γελοία σκέψη» απάντησε εκπρόσωπος της Αγκελα Μέρκελ. Αυτή η απάντηση δεν εμπόδισε το βαυαρικό κόμμα να ευχηθεί «νίκη του "ναι" στο σκοτσέζικο δημοψήφισμα».

Τις εξελίξεις στη Σκοτία αλλά και την Καταλονία παρακολουθούν στενά και οι Σέρβοι της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, αφού σύμφωνα με τον πρόεδρο των Σερβοβόσνιων, Μίλοραντ Ντόνικ, όλα αυτά «είναι σημαντικές εμπειρίες για εμάς». Ο Ντόνικ σκοπεύει να εντάξει το ζήτημα της ανεξαρτησίας στις προεκλογικές του ομιλίες, ενώ ο Σέρβος καθηγητής Διεθνών Σχέσεων Μίλος Σόλαγι δήλωσε πως «αν αύριο οργανωθεί δημοψήφισμα, η πλειονότητα των Σερβοβόσνιων θα ταχθεί υπέρ της ανεξαρτησίας».

Τη στιγμή που μια ανεξάρτητη Σκοτία θα ενθάρρυνε ακόμα και τους Φλαμανδούς εθνικιστές του Βελγίου, οι Βρυξέλλες προσπαθούν να αποτρέψουν το ντόμινο διαμηνύοντας στους Σκοτσέζους ότι δεν θα μπορέσουν εύκολα να ενταχθούν στην Ε.Ε.

(Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ, BBC)

Ανησύχησε και ο Ραχόι...

Το δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Σκοτίας, αλλά και πιθανό δημοψήφισμα στην Καταλονία, απειλούν να «τορπιλίσουν» την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό της Ισπανίας Μαριάνο Ραχόι. Οπως δήλωσε ο Ισπανός πρωθυπουργός, τέτοιου είδους διαδικασίες θα επιφέρουν «βαθύτερη οικονομική ύφεση και φτώχεια», ενώ η γαλλική εφημερίδα «Le Monde» έγραψε ότι αν επικρατήσει το «ναι» θα προκαλέσει σημαντική γεωπολιτική αναταραχή.

Απευθυνόμενος χθες στο ισπανικό Κοινοβούλιο, ο Ραχόι χαρακτήρισε τα δημοψηφίσματα ανεξαρτησίας ως «τορπίλες κάτω από τη θάλασσα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης», ενώ ανέφερε ότι το «πνεύμα της εποχής» είναι η ένωση και όχι η διάλυση. Γι' αυτό το λόγο, πρόσθεσε, δεν θεωρεί λογικό το να επιτρέψει να διεξαχθεί δημοψήφισμα στην Καταλονία.

Ως προς την ευρωπαϊκή προοπτική της ανεξάρτητης Σκοτίας, ο Ραχόι έχει αφήσει να εννοηθεί ότι είναι πιθανό να την παρεμποδίσει. Ο Ισπανός πρωθυπουργός σχολίασε ότι το νέο κράτος θα πρέπει να υποστεί όλες τις διαδικασίες που απαιτούνται όταν μια χώρα ζητεί να ενταχθεί στην Ε.Ε. Διευκρίνισε ότι, όπως προκύπτει από τις ευρωπαϊκές Συνθήκες, «αν ένα μέρος ενός κράτους χωριστεί, γίνεται αυτόματα "τρίτος" σε σχέση με την Ε.Ε.» και υποστήριξε ότι σε αυτή την περίπτωση θα περάσουν χρόνια μέχρι να γίνει δεκτό.

Στο μεταξύ, αρκετοί αναλυτές αναμένουν αναταραχή στην Ευρώπη, σε περίπτωση που επικρατήσει το «ναι». Ο Φιλίπ Ασκεναζί έγραψε στη «Le Monde» ότι η πορεία της Σκοτίας προς την ανεξαρτησία δεν αποτελεί έκπληξη, όμως η γεωπολιτική αναταραχή που θα επιφέρει θα είναι σημαντική. Σύμφωνα με τον Γάλλο αναλυτή, ολόκληρη η πολιτική και οικονομική πορεία της Ευρώπης ίσως χρειαστεί να σχεδιαστεί από την αρχή. Ο Ασκεναζί εκτιμά ότι το Ηνωμένο Βασίλειο ενδεχομένως να αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ενωση, ενώ η Ισπανία πιθανότατα θα αντιμετωπίσει τις ακόμα πιο σφοδρές αποσχιστικές τάσεις της Καταλονίας. Το «ναι» «θα είναι ένα ηλεκτροσόκ, που μπορεί να αποδειχθεί τόσο σωτήριο όσο και επικίνδυνο για μια ήπειρο αβέβαιη για το μέλλον της», έγραψε χαρακτηριστικά.

(Πηγές: ΑΠΕ-ΜΠΕ, BBC)

Πώς φτάσαμε στο δημοψήφισμα

Οποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος στη Σκοτία, αναλυτές έχουν επισημάνει τη σημασία διερεύνησης των αιτίων που οδήγησαν σ' αυτή την οριακή αναμέτρηση του «ναι» και του «όχι».

Οπως εξηγούν, πολιτικές ενώσεις μεταξύ ευρωπαϊκών κρατών μπορεί να απέτυχαν και στο παρελθόν αλλά στις περιπτώσεις που κάτι τέτοιο συνέβη, ήταν σε σχετικά σύντομο διάστημα μετά την εφαρμογή τους: Δανία και Ισλανδία χωρίστηκαν έπειτα από 130 χρόνια ενώ Ισπανία - Πορτογαλία όπως και Σουηδία - Νορβηγία έμειναν μαζί για λιγότερο από έναν αιώνα. Αντιθέτως, αν και η ένωση με τη Σκοτία από τη μια πλευρά και την Αγγλία και Ουαλία από την άλλη, ήταν αρχικά αντιδημοφιλής και στις δύο πλευρές των συνόρων, διαρκεί από το 1707 και θεωρείται ότι ευνόησε όλους τους εμπλεκομένους. Στις αρχές του 18ου αιώνα, η Σκοτία ήταν ένα από τα φτωχότερα κράτη της δυτικής Ευρώπης. Σήμερα όμως, ο Αλεξ Σάλμοντ έχει κάθε λόγο να επικαλείται την ευημερία και τις δυνατότητες της Σκοτίας ως λόγους για την ανεξαρτησία της.

Αν, λοιπόν, κάποιος επιχειρήσει να εξηγήσει τα αίτια που οδήγησαν εδώ πρέπει πρώτα να λάβει υπόψη του ότι ο προτεσταντισμός, που πέρα από κυρίαρχη θρησκεία ήταν και δυνατός συνδετικός κρίκος μεταξύ Αγγλίας, Ουαλίας, Σκοτίας κι ενός μέρους της Ιρλανδίας, δεν μπορεί υπό τις σημερινές συνθήκες να έχει μια τέτοια ισχύ. Επίσης, άνδρες και γυναίκες στη χώρα δεν είναι πλέον σε θέση να μοιράζονται τα προνόμια και την υπερηφάνεια της αυτοκρατορίας, όπως έκαναν κάποτε οι Σκοτσέζοι, σε δυσανάλογο μάλιστα βαθμό. Την ίδια ώρα κι ενώ η Διεθνής Διαφάνεια εμφανίζει το Ηνωμένο Βασίλειο ως μια από τις λιγότερο διεφθαρμένες χώρες στον κόσμο, πολλοί Σκοτσέζοι έχουν πειστεί ότι οι «ελίτ του Γουέστμινστερ» στηρίζονται σε σαθρά ερείσματα.

Κάτι που εξίσου δεν μπορεί να αγνοηθεί είναι ότι η ισοπεδωτική επέκταση της παγκοσμιοποίησης ενίσχυσε σε πολλές χώρες την επιθυμία προβολής μιας πιο διακριτής τοπικής ταυτότητας. Η τάση αυτή μάλιστα έγινε περισσότερο εμφανής στην Ευρώπη όπου υπάρχουν αρχαίες πολιτισμικά ξεχωριστές κοινότητες, όπως οι Καταλανοί στην Ισπανία που σήμερα δεν έχουν το δικό τους κράτος αλλά θα ήθελαν να έχουν.

Ταυτόχρονα, ο εθνικισμός ήταν ανέκαθεν ένα από τα πλέον εύφλεκτα ανθρώπινα πάθη. Την ώρα λοιπόν που το Λονδίνο εκτός από απρόσωπο οικονομικό κέντρο, έχει πληθυσμό που μιλά γύρω στις τριακόσιες διαφορετικές γλώσσες και περισσότεροι από τους μισούς κατοίκους του αυτοπροσδιορίζονται ως μη-λευκοί, στο Εδιμβούργο μόλις το 8% του πληθυσμού είναι έτσι, ποσοστό μάλιστα διπλάσιο από εκείνο στο σύνολο της Σκοτίας.

Η ώρα της κρίσης έφθασε και ανεξάρτητα από το ποιο θα είναι το αποτέλεσμα, θα επηρεάσει σίγουρα όχι μόνο τη Σκοτία αλλά σαφώς και τους Αγγλους, τους Ουαλούς και τους βορειο-Ιρλανδούς. Στην πραγματικότητα και όλους τους Ευρωπαίους.

(Πηγή: Guardian)

Διαζύγιο ή νέοι όρκοι πίστης;

Πρώτη φορά έπειτα από τρεις αιώνες η Σκοτία αποφασίζει σήμερα για την ανεξαρτησία της ή την παραμονή της στους κόλπους του Ηνωμένου Βασιλείου, με ένα ιστορικό δημοψήφισμα. Τα ζητήματα που απασχολούν τους υποστηρικτές του «ναι» και του «όχι» είναι κυρίως το οικονομικό και η λειτουργία του δημόσιου τομέα, ενώ προσωπικότητες του Βασιλείου παίρνουν ανοιχτά θέση.

Το 1707, Αγγλία και Σκοτία ενώθηκαν σχηματίζοντας το Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας με κοινό βασιλιά και κοινό κοινοβούλιο. Το 1997 έγινε το νικηφόρο δημοψήφισμα που πρώτη φορά επέτρεψε τη δημιουργία τοπικού σκοτσέζικου Κοινοβουλίου, το οποίο τελικώς συστάθηκε το 1999. Σήμερα, η Σκοτία ζει μία ακόμη σημαντική στιγμή στην ιστορία της. Το σημερινό δημοψήφισμα θα καταδείξει το αν η περιοχή θα παραμείνει στο Ηνωμένο Βασίλειο ή θα συνεχίσει ως ανεξάρτητο κράτος.

Οι προεκλογικές αναμετρήσεις στρέφονται πρωτίστως γύρω από το οικονομικό κομμάτι. Πρόσφατα, ένα βρετανικό think tank υποστήριξε ότι η ανεξαρτησία της Σκοτίας θα της κοστίσει μία μαύρη τρύπα σχεδόν 14 εκατομμυρίων στερλινών. Ωστόσο, η απάντηση των οπαδών του «ναι» στην απόσχιση είναι ότι το πετρέλαιο στη θαλάσσια περιοχή της Σκοτίας αποτελεί την οικονομική δύναμη της περιοχής και το λόγο για τον οποίο η Βρετανία δεν θα μπορέσει να αρνηθεί στο Εδιμβούργο να κρατήσει ως εθνικό νόμισμα τη στερλίνα.

Το θέμα του νομίσματος είναι στην κορυφή των διαπραγματεύσεων, με τον Σκοτσέζο πρωθυπουργό Αλεξ Σάλμοντ να προτείνει νομισματική ένωση με το Λονδίνο και τον Βρετανό πρωθυπουργό Ντέιβιντ Κάμερον να θεωρεί ότι το ισχυρό βρετανικό νόμισμα αποτελεί δυνατό μέσο πίεσης. Ετσι ξεκαθάρισε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο δεν θα μοιραστεί το ίδιο νόμισμα με μια ανεξάρτητη Σκοτία.

Υπέρ και κατά

Θέση επάνω στο δημοψήφισμα έχουν πάρει πολλές προσωπικότητες. Οι Βρετανοί Ελένα Μπόναμ Κάρτερ, Τζούντι Ντεντς, Μικ Τζάγκερ, Πολ Μακάρτνι και Στινγκ έχουν ταχθεί ανοιχτά υπέρ της διατήρησης του Ηνωμένου Βασιλείου, ενώ η Βρετανίδα συγγραφέας του Harry Potter, Τζ. Κ. Ρόουλινγκ, έκανε μια αξιοσημείωτη δωρεά στην εκστρατεία των ενωτικών Better Together. Οπως έγραψε στην ιστοσελίδα της, «Ο ενδοιασμός μου απέναντι στην ανεξαρτησία δεν έχει να κάνει με την έλλειψη εμπιστοσύνης στον καταπληκτικό λαό της Σκοτίας ή στα επιτεύγματά του. Η απλή αλήθεια είναι πως η Σκοτία δέχεται τις ίδιες πιέσεις του εικοστού πρώτου αιώνα με τον υπόλοιπο κόσμο».

Αντίθετα, οι Σκοτσέζοι Σον Κόνερι, Τζέραρντ Μπάτλερ, Μπράιαν Κοξ, Αλαν Κάμινγκ και Φράνκι Μπόιλ τοποθετούνται υπέρ ενός ανεξάρτητου σκοτσέζικου κράτους. «Είναι ξεκάθαρο», δήλωσε στο BBC ο Σον Κόνερι, «ότι τα τελευταία χρόνια έχουμε γίνει πιο ισχυροί οικονομικά, κοινωνικά, πολιτιστικά. Ο κόσμος μας περιμένει και ξέρω ότι η Σκοτία είναι έτοιμη».

(Πηγές: AFP, ΑΠΕ-ΜΠΕ, Independent, USAToday, The Scottish Parliament Past & Present)

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Διεθνή
Με λέξεις-κλειδιά
Σκοτία
Δημοψηφίσματα