Έντυπη Έκδοση

ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ

Βιώσιμη ανάπτυξη με νέες θέσεις εργασίας

Η σημασία της ανάπτυξης, ως στοιχείου εξόδου από την κρίση, αποτελεί κοινό τόπο σ' όλες τις πολιτικές «αφηγήσεις», όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά σε κάθε χώρα. Ωστόσο, ο χαρακτήρας της ανάπτυξης (πόροι, φορείς, κλάδοι, υποστηρικτικές πολιτικές, κατανομή αποτελεσμάτων, διεθνείς οικονομικές σχέσεις, κ.ά.), δεν σηματοδοτεί το ίδιο περιεχόμενο.

Ο αγροτικός τομέας μπορεί να στηρίξει μια βιώσιμη ανάπτυξη με οικονομικούς και περιβαλλοντικούς όρους Ο αγροτικός τομέας μπορεί να στηρίξει μια βιώσιμη ανάπτυξη με οικονομικούς και περιβαλλοντικούς όρους  Στην περίπτωση της ελληνικής κοινωνίας, που βιώνει τη μεγαλύτερη μεταπολεμική κρίση, το ζήτημα της ανάπτυξης συνδέεται ευθέως με την παραγωγική ανασυγκρότηση της οικονομίας και την επιβίωση του ελληνικού λαού.

Οι αιτίες της βαθιάς κρίσης της ελληνικής οικονομίας έχουν να κάνουν με τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές που εφάρμοσαν τις τελευταίες δεκαετίες, με οριακές διαφορές, οι κυβερνήσεις Ν.Δ. και ΠΑΣΟΚ (ιδιωτικοποιήσεις δημοσίων επιχειρήσεων, διάλυση εργασιακών σχέσεων, απορρύθμιση αγορών, αποδόμηση - κατάργηση «κοινωνικού κράτους», κ.ά.), με στόχο την ενίσχυση του κέρδους τραπεζικών - εμπορικών - βιομηχανικών - κατασκευαστικών - εφοπλιστικών ομίλων και «κρατικοδίαιτων» καπιταλιστών.

Τα κρισιακά φαινόμενα, με αιχμή την κρίση δημόσιου χρέους, εντάθηκαν από τα μέτρα του Μνημονίου που επέβαλε η τρόικα (Ε.Ε.-ΕΚΤ-ΔΝΤ), στο όνομα δήθεν της σωτηρίας της Ελλάδας, αλλά στην ουσία της σωτηρίας Ευρωζώνης-ευρώ, καθώς και των κατόχων-ιδιοκτητών του χρηματιστικού κεφαλαίου.

Η μείωση 35% της καταναλωτικής ζήτησης (νοικοκυριών και Δημοσίου), καθώς και των δημόσιων-ιδιωτικών επενδύσεων κατά 55%, βύθισε το ΑΕΠ, μέσω του αρνητικού πολλαπλασιαστή, από 232 δισ. το 2009, στα 182 δισ. το 2013, εκτινάσσοντας την επίσημη ανεργία από 9% στο 28%. Ακόμα και τα κονδύλια των κοινοτικών ταμείων στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ (περιόδου 2007 - 2013) δεν απορροφήθηκαν, λόγω μεγάλων περικοπών του ΠΔΕ και αδυναμίας εξασφάλισης εθνικής συμμετοχής σε κλαδικά και περιφερειακά προγράμματα.

Οι εξαγωγές

Από την άλλη οι εξαγωγές, παρά τη μεγάλη εσωτερική υποτίμηση της εργατικής δύναμης (40-45%), δεν βελτιώθηκαν (56 δισ. το 2008, σε 53 δισ. το 2013), ούτε το χρόνιο έλλειμμα στο εμπορικό ισοζύγιο. Η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας, λόγω σκληρού ευρώ και απουσίας πολιτικών οικοδόμησης συγκριτικών πλεονεκτημάτων, πάει από το κακό στο χειρότερο.

Η «παραμυθία» της κυβερνώσας ελίτ (Ν.Δ. και ΠΑΣΟΚ) για «οσονούπω» έναρξη της αναπτυξιακής διαδικασίας και εξόδου από την κρίση, στηριγμένη στους μηχανισμούς της αγοράς, όλο και μετατίθεται στο «εγγύς» μέλλον, με πόρους που θα έλθουν είτε από κοινοτικά ταμεία και ΕΤΕπ, ή εισροή ξένων κεφαλαίων, αύξηση κερδοφορίας επιχειρήσεων, ιδιωτικοποιήσεις, κ.ά. Την ίδια στιγμή «φυγαδεύονται» στο εξωτερικό καταθέσεις και κέρδη (300 δισ. ― μόνο σε τράπεζες της Ελβετίας), σε σημείο που αναρωτιέται ο πρόεδρος των Γερμανών βιομηχάνων Χ. Καϊτέλ, γιατί η ελληνική ελίτ περιμένει ξένους επενδυτές για ανάπτυξη και η ίδια φυγαδεύει τα κεφάλαιά της στο εξωτερικό!

Η εμπειρία των μέτρων της τελευταίας 5ετίας δείχνει ότι οι ασκούμενες πολιτικές δεν έχουν αναπτυξιακό προσανατολισμό, αλλά, εκτός από υψηλή ανεργία, δημιουργούν νέα γενιά «προβληματικών» επιχειρήσεων με «κόκκινα δάνεια». Από την άλλη, οι περικοπές στο ΠΔΕ (από 10 δισ. σε 6,5 δισ.) παρεμποδίζουν την απορρόφηση των λίγων συγκριτικά κοινοτικών κονδυλίων στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ, ενώ το «στράγγισμα» της τραπεζικής ρευστότητας επιδεινώνει το πρόβλημα.

Ταυτόχρονα, τα ενδογενή προβλήματα των προγραμμάτων ΕΣΠΑ (υψηλό κόστος διαχείρισης, υπερτιμολογήσεις έργων, λίγες συγκριτικά νέες θέσεις εργασίας, μεγάλο μέρος για κίνητρα-ενισχύσεις σε μεγάλες επιχειρήσεις, κ.ά.) μειώνουν τα αναπτυξιακά αποτελέσματα.

Τα εργασιακά

Επίσης ο παράγοντας εργασία υφίσταται σκληρά πλήγματα, με συντριβή θεμελιωδών δικαιωμάτων, ελαστικοποίηση εργασιακών σχέσεων, δραστικές περικοπές μισθών-συντάξεων-παροχών κοινωνικής προστασίας κ.ά. Το αποτέλεσμα δεν είναι «σύγκλιση» αλλά απόκλιση «οικονομικών-κοινωνικών δεικτών», σε σχέση με τον μέσο όρο της Ε.Ε.

Το νέο ΕΣΠΑ της περιόδου 2014-2020 ακολουθεί την «πεπατημένη». Επιγραμματικά σημειώνουμε ότι σε σύνολο προβλεπόμενων πόρων 26 δισ. (20 δισ. κοινοτική συμμετοχή) το 25% πάει για ενίσχυση της «ανταγωνιστικότητας-επιχειρηματικότητας», 20% για έργα υποδομής με βάση τις κοινοτικές προτεραιότητες (διευρωπαϊκά δίκτυα), 10% για «ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού» (κυρίως προγράμματα ανακύκλωσης ανεργίας από τα οποία 40-50% διαρρέουν σε ημετέρους), 20% για αγροτικό τομέα σε έργα και δαπάνες στήριξης προϊόντων (οι μικρομεσαίοι αγρότες παίρνουν... ψίχουλα) και τέλος, 25% στα 13 περιφερειακά προγράμματα (ΠΕΠ).

Βασική αδυναμία και του νέου ΕΣΠΑ είναι ότι επιλογές και έργα δεν εντάσσονται σε ένα εθνικό σχέδιο οικονομικής-κοινωνικής ανάπτυξης, με τομεακές και κλαδικές δράσεις με επίκεντρο την παραγωγική ανασυγκρότηση της οικονομίας! Το λεγόμενο «Εθνικό Σχέδιο Ανάπτυξης», για το οποίο έκανε λόγο ο πρόεδρος του ΣΕΒ, κ. Φέσσας, σε πρόσφατη συνάντησή του με τον Πρόεδρο Δημοκρατίας, κ. Παπούλια, ούτε «εθνικό», ούτε «σχέδιο» είναι. Αποτελεί έναν κατάλογο αιτημάτων-απαιτήσεων ενίσχυσης της κερδοφορίας των μεγάλων επιχειρήσεων, με φορολογικές ελαφρύνσεις, επιδότηση ενεργειακού κόστους, μείωση ασφαλιστικών εισφορών, ευελιξία αγοράς εργασίας, κ.ά.

Οσον αφορά τις προτεραιότητες των τομεακών ενισχύσεων (τουρισμός, αγροβιομηχανίες, ιχθυοκαλλιέργειες, συνδυασμένες μεταφορές, φαρμακοβιομηχανία, μεταλλουργία-δομικά υλικά και ναυτιλία), γίνονται με όρους προσδοκώμενων κερδών, αφήνοντας στην άκρη το ζήτημα της παραγωγικής ανασυγκρότησης, ισόρροπης ανάπτυξης, αύξησης απασχόλησης, δικαιότερης κατανομής και ανακατανομής εθνικού εισοδήματος κ.ά.

Κοινωνικές ανάγκες

Μιλώντας για «ανάπτυξη» δεν εννοούμε απλώς «μεγέθυνση» (growth), αλλά «κοινωνικο-οικονομική ανάπτυξη» (development). Μια τέτοια ανάπτυξη θέτει προτεραιότητα τις κοινωνικές ανάγκες και απαιτεί επεξεργασία εθνικού σχεδίου παραγωγικής ανασυγκρότησης με εξασφάλιση ουσιαστικής συμμετοχής κοινωνικών φορέων και εργαζομένων (πρακτικές «συμμετοχικού προϋπολογισμού») στην επεξεργασία και υλοποίηση των στόχων του. Πρωταρχικός σκοπός, η δημιουργία θέσεων εργασίας και η ισόρροπη ανάπτυξη τομέων, κλάδων, περιφερειών, αξιοποιώντας τα «συγκριτικά» και δημιουργώντας «ανταγωνιστικά» πλεονεκτήματα. Ο αγροδιατροφικός και ενεργειακός τομέας, φαρμακοβιομηχανία, βιομηχανία ειδών πλατιάς κατανάλωσης, κοινής ωφέλειας, κοινωνικών υποδομών, νέων τεχνολογιών, μεταλλουργίας, μεταφορών, ναυπηγοεπισκευών-ακτοπλοΐας-ναυτιλίας, τουρισμού, εμπορίου, χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, πολιτισμού, κ.ά., μπορούν να στηρίξουν μια βιώσιμη ανάπτυξη, με οικονομικούς, κοινωνικούς, περιβαλλοντικούς όρους.

Φορείς τέτοιας ανάπτυξης είναι κατ' αρχήν ο ευρύτερος δημόσιος τομέας (ΠΔΕ, Κεντρική Διοίκηση, Αυτοδιοίκηση και ΔΕΚΟ), ο τομέας κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας (συνεταιρισμοί, αυτοδιαχειριστικά σχήματα, κ.ά.), καθώς ο ιδιωτικός, κυρίως μικρομεσαίων επιχειρήσεων, με συγκεκριμένο πλαίσιο επιχειρηματικής δράσης (αδειοδοτήσεις, εργασιακά δικαιώματα, φορολογία, χρηματοδότηση, προστασία περιβάλλοντος, πάταξης ολιγοπωλίων-καρτέλ κ.ά.).

Η κατανομή των αποτελεσμάτων της ανάπτυξης πρέπει να έχει ως αφετηρία τη συμμετοχή καθενός στη δημιουργία της νέας αξίας (εισοδήματος), ενώ οι μακρο-οικονομικές πολιτικές (φορολογία - κρατικές δαπάνες, εισοδηματική και πιστωτική πολιτική) θα στηρίζουν το σχέδιο της ανασυγκρότησης.

** Πού θα βρεθούν οι πόροι

Οι πόροι για παραγωγική ανασυγκρότηση μπορούν να εξασφαλιστούν με δραστική μείωση τοκοχρεολυσίων δημόσιου χρέους (διαγραφή τουλάχιστον μεγαλύτερου μέρους), πάταξη φοροδιαφυγής και φοροκλοπής, δημόσιο και κοινωνικό έλεγχο τραπεζών, αξιοποίηση εξωτερικών πηγών (κοινοτικών κονδυλίων, δανείων, κ.λπ.) με άσκηση πολυδιάστατης-ενεργητικής εξωτερικής πολιτικής, ισότιμης οικονομικής συνεργασίας με όλες τις χώρες, χωρίς αμφισβητήσεις εθνικής και λαϊκής κυριαρχίας. Τέλος, από την ίδια την ανάπτυξη, με αύξηση της απασχόλησης και του παραγόμενου πλούτου. Ολα αυτά, βέβαια, έχουν κι ένα τελικό «διά ταύτα»! Προϋποθέτουν μια κυβέρνηση που με την ενεργητική στήριξη του ελληνικού λαού θα φέρει σε πέρας το σύνθετο, βιώσιμο και ελπιδοφόρο στόχο, ανοικτό στην πρόοδο και προκοπή της ελληνικής κοινωνίας, ιδιαίτερα της νέας γενιάς.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Οικονομία
Με λέξεις-κλειδιά
Ανάπτυξη
Οικονομικές έρευνες και μελέτες
Αγροτικά θέματα & αγροτική πολιτική
Παραγωγοί