Έντυπη Έκδοση

Εντεχνες μουσικές καταγραφές των «Τυπικών»

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Με τον δρα ΓΙΩΡΓΟ ΜΠΙΛΑΛΗ

Γεννήθηκε στην Αθήνα ακούγοντας από μικρός τους ήχους της πολίτικης ψαλτικής. Στη δεκαετία 1980 μελετάει τη νεοβυζαντινή ψαλτική έκφραση στους κορυφαίους ψάλτες Αθ. Πέττα, Κων. Ηλιάδη και Δημ. Νερατζή. Σπουδάζει θεωρία της Ελληνικής Μουσικής στον Σίμωνα Καρά και παίρνει δίπλωμα διδασκάλου Βυζαντινής Μουσικής.

«Εκτός από την ελληνόφωνη Ψαλτική, το Ρωμαίικο τραγουδάει ύμνους Οθωμανικής Μουσικής  πλαισιωμένο από κορυφαίους οργανοπαίκτες από την Πόλη» Γ.Μ. «Εκτός από την ελληνόφωνη Ψαλτική, το Ρωμαίικο τραγουδάει ύμνους Οθωμανικής Μουσικής πλαισιωμένο από κορυφαίους οργανοπαίκτες από την Πόλη» Γ.Μ. Συμμετέχει ως σολίστ στην Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία και τους Μαΐστορες της Ψαλτικής Τέχνης. Από το 1990 δραστηριοποιείται στις ΗΠΑ συνεχίζοντας τις σπουδές του στην Παιδαγωγία Μουσικής και Διεύθυνση Χορωδίας, ενώ διδάσκεται τη θεωρία Οθωμανικής Μουσικής στον Feridun Ozgoren (Βοστόνη) μαθαίνοντας yayli tanbur μαζί και κανονάκι με τη Sehvar Besiroglu. Από το 1995 ασκείται επαγγελματικά με το δάσκαλο φωνής Γιάννη Πετρόπουλο με φωνητικές εκτάσεις ανατολικού τενόρου. Ιδρυσε το σύνολο Ρωμαίικο, με σκοπό την ερμηνεία του μεσαιωνικού βυζαντινού και οθωμανικού ήχου. Μελετάει συστηματικά ως υποψήφιος διδάκτωρ την ερμηνεία του παλαιοβυζαντινού μέλους με τον ερευνητή μουσικολόγο Ιωάννη Αρβανίτη. Μιλάμε με τον Γιώργο Μπιλάλη, ο οποίος τη Δευτέρα 29 Σεπτεμβρίου, ώρα 8.30 μ.μ., στο Φιλολογικό Σύλλογο «Παρνασσός», με το ψαλτικό σύνολο Romeiko θα παρουσιάσουν το νέο τους διπλό δίσκο «Τα Τυπικά».

- Είστε άρχων πρωτοψάλτης;

«Πρόσφατα ο μητροπολίτης Ν. Υερσέης Ευάγγελος μας ετίμησε με το Οφίκιο του Αρχοντος Πρωτοψάλτου. Είναι ένας τίτλος που απονέμεται σε ψάλτες με άριστη καλλιτεχνία από την Εκκλησία. Επί εποχής Βυζαντίου ο αυτοκράτορας, έχοντας στην αυλή του κυρίως μουσικούς τους ψάλτες, είχε πολύ περισσότερα οφίκια προς την κατηγορία αυτή των μουσικών».

- Στον «Παρνασσό»;

«Θα παρουσιάσουμε ένα μουσικό ταξίδι από το 12ο αιώνα μέχρι σήμερα. Το 1814 ήταν έτος-ορόσημο για τη μουσική καταγραφή των ύμνων που ψέλνουμε στην Εκκλησία σήμερα. Σήμερα γιορτάζουμε αφ' ενός αυτή τη μεταρρύθμιση αλλά και ένα σπουδαίο γεγονός στη βυζαντινή μουσικολογία. Ο ερευνητής Γιάννης Αρβανίτης το 2012 μάς αποκαλύπτει τον κώδικα μεταγραφής των βυζαντινών μελών. Δηλαδή πώς τραγούδαγαν πραγματικά οι Βυζαντινοί. Ακόμα θα τιμήσουμε ψαλτικά μέσα από σπάνιες ψαλτικές συνθέσεις το μουσικό και μητροπολίτη Ν. Υερσέης για τα δεκάχρονα της ποιμαντορίας του στην Αμερική».

- Τα «Τυπικά»;

«Είναι μια ακολουθία από 3 Ψαλμούς (102, 145 & 33) εμπλουτισμένη και με Μακαρισμούς, που ψέλνεται σπάνια σήμερα μέσα στη Λειτουργία στις ενορίες, παρά μόνον στα μοναστήρια. Εντοπίσαμε 9 περίτεχνες συνθέσεις τυπωμένες στη Νέα Μέθοδο από το 1824-1890 και αυτές ηχογραφήσαμε. Είναι εννιά έντεχνες μουσικές καταγραφές των Τυπικών (ψαλμοί 102 & 145), ξεκινώντας από τον Πέτρο Λαμπαδάριο στην Κωνσταντινούπολη ('1777) και καταλήγοντας στον Βασίλειο Νικολαΐδη από το Ζαγκλιβέρι (1888)».

- 200 χρόνια μετά;

«Το 1814 στο Οικουμενικό Πατριαρχείο στην Πόλη ορίστηκε μία τριμελής επιτροπή που συστηματοποίησε τη μουσική γραφή του ψαλτικού μέλους. Εμείς οι ψάλτες ΔΕΝ διαβάζουμε πεντάγραμμο. Μέχρι τότε η Παλαιά Μέθοδος (ή Παρασημαντική) ήταν γριφώδης στην ανάγωσή της και απαιτούσε μέχρι και δέκα χρόνια για την εκμάθησή της».

- Το Ρωμαίικο;

«Ιδρύθηκε στη Φιλαδέλφεια ΗΠΑ το 1992 από εμάς σαν ένας μουσικός κράχτης της Ψαλτικής Τέχνης απέναντι στις κακότεχνες δυτικές επιρροές που κυριαρχούν στην Εκκλησία των Αποδήμων Ελλήνων. Στην αρχή όργωσα από Νέα Υόρκη μέχρι Ατλάντα διδάσκοντας Ελληνοαμερικανούς και ξενόγλωσσους φιλόμουσους τη Νέα Μέθοδο και τον απορρέοντα μουσικό της πλούτο. Σήμερα το Ρωμαίικο αποτελείται από τους καλύτερους ψάλτες της Αθήνας που μελετούν και εκτελούν ένα σπάνιο ρεπερτόριο μεσαιωνικής Τέχνης».

- Ο Ιωάννης Αρβανίτης;

«Είναι ο μόνος επιστήμονας παγκοσμίως που κατάφερε να μας δώσει τον κώδικα ερμηνείας του βυζαντινού μέλους. Μετά το 1814 η Ψαλτική κοινότητα στράφηκε προς νέες συνθέσεις και ατόνησε η μεταγραφική προσπάθεια των βυζαντινών μελών. Ο Αρβανίτης είναι καθηγητής Μουσικής στο Μουσικό Γυμνάσιο Παλλήνης και έτσι η σπουδή και μελέτη του Βυζαντινού ψαλτικού μέλους αυτή τη στιγμή γίνεται εκτός "πανεπιστημιακών" χώρων, όπου ο μόνος αληθινός ερευνητής που αξίζει να λέγεται καθηγητής είναι ο Αρβανίτης».

- Το Κούφισμα;

«Η μουσική αυτή εταιρεία έλκει το όνομά της από το ομώνυμο μεσαιωνικό μουσικό σημάδι. Σκοπός μας είναι η έκδοση βιβλίων και δίσκων με οπτικοακουστικό υλικό της μεσαιωνικής κουλτούρας του Ελληνισμού για κουφισμό (=ανακούφιση) των σημερινών φιλόμουσων ακροατών μας».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Ελλάδα
Με λέξεις-κλειδιά
Ανθρώπινα
Πρόσωπα
Μονές/Μοναστήρια
Μουσική
Εκκλησιαστικά & θρησκευτικά θέματα
Συνεντεύξεις