Έντυπη Έκδοση

Ερωτας και ελευθερία

Απρόσμενα όσο και ευχάριστα εγκαινιάστηκε η καινούργια λυρική περίοδος από ένα μουσικό σύνολο που ώς τώρα δεν είχαμε συνδέσει άμεσα με την όπερα.

Η Συμφωνική Ορχήστρα του Δήμου Αθηναίων (φωτ.: Πάτροκλος Σκαφίδας) Η Συμφωνική Ορχήστρα του Δήμου Αθηναίων (φωτ.: Πάτροκλος Σκαφίδας) Τη Δευτέρα 15 Σεπτεμβρίου 2014 η Συμφωνική Ορχήστρα και η Χορωδία των Μουσικών Συνόλων του Δήμου Αθηναίων, σε συνεργασία με την ομάδα καλλιτεχνών «Ελληνική Οπερα», παρουσίασαν σε συναυλιακή μορφή την όπερα «Φιντέλιο» op. 72, σε δύο πράξεις, του Λούντβιχ φαν Μπετόβεν, στο Αίθριο του Μουσείου Μπενάκη στην οδό Πειραιώς, με ελεύθερη είσοδο, υπό τη διεύθυνση του Ανδρέα Τσελίκα. Το έργο δόθηκε στην τρίτη και τελική εκδοχή του 1814, ενώ απαλείφθηκαν οι πεζοί διάλογοι ανάμεσα στα μουσικά κομμάτια.

Το έργο είναι μία από τις ελάχιστες όπερες με απροκάλυπτα πολιτικό περιεχόμενο. Αφορά τον αγώνα της Λεονώρας, η οποία μεταμφιέζεται σε βοηθό δεσμοφύλακα Φιντέλιο για να σώσει τον άντρα της, Φλορεστάν, τον οποίο έχει φυλακίσει παράνομα ο Δον Πιτσάρο, επειδή εκείνος είχε καταγγείλει τις αυθαιρεσίες του. Ο Πιτσάρο ετοιμάζεται να εξαφανίσει τα ίχνη του Φλορεστάν, όμως την κρίσιμη στιγμή η Λεονώρα αποκαλύπτεται και ταυτόχρονα ηχεί η τρομπέτα που αναγγέλλει την άφιξη του υπουργού Δον Φερνάντο, ο οποίος έρχεται για να αποκαταστήσει το νόμο και τη δικαιοσύνη.

Αν και εμπνέεται από ένα περιστατικό της Γαλλικής Επανάστασης, η όπερα εκφράζει περισσότερο τα διαφωτιστικά ιδεώδη της πεφωτισμένης μοναρχίας και του κράτους δικαίου, αλλά και της «αστικής» συζυγικής αγάπης και της ελευθερίας του πολίτη. Πραγματικά επαναστατική είναι η ανάδειξη της γυναίκας σε ηρωικό πρωταγωνιστή. Από μουσικής πλευράς το έργο συγκεφαλαιώνει τα επιτεύγματα τόσο της παρισινής παράδοσης των Γκλουκ και Κερουμπίνι, όσο και του Μότσαρτ, ενώ ταυτόχρονα ανοίγει το δρόμο προς τη ρομαντική όπερα του 19ου αιώνα.

Εξαιρετικά σημαντικός στον «Φιντέλιο» είναι ο ρόλος της ορχήστρας: Η Συμφωνική του Δήμου Αθηναίων ανταποκρίθηκε στην πρόκληση με τη συνεκτική και ικανοποιητική παρουσία της. Υπήρχαν κάποιες εμφανείς αδυναμίες, όπως τα κόρνα στην εισαγωγή και αλλού, αλλά και σημεία ειδικής απόλαυσης: το εμβατήριο της Α' πράξης ήταν ένα μικρό κονσερτίνο για τύμπανι, ενώ άψογη ήταν η κομβική παρέμβαση της τρομπέτας στη Β' πράξη.

Ο αρχιμουσικός Ανδρέας Τσελίκας επέλεξε σε όλο το έργο ταχύτητες αρκετά γοργές και καθαρά ηχοχρώματα, με την πλάστιγγα να γέρνει μάλλον στην παράδοση του Χάιντν παρά του ρομαντισμού, επιλογή καθεαυτή δόκιμη αλλά και ταιριαστή στις συνθήκες υπαίθριας -αλλά όχι αίθριας- ακρόασης, αφού μία σύντομη ψιχάλα επέβαλε και ολιγόλεπτη διακοπή.

Τους απαιτητικούς ρόλους του πρωταγωνιστικού ζεύγους Φλορεστάν και Λεονώρα /Φιντέλιο απέδωσαν ωραία οι ικανότατοι Βαγγέλης Χατζησίμος, τενόρος, και Σοφία Κυανίδου, σοπράνο, τραγουδώντας στις δύσκολες συνθήκες του ανοιχτού χώρου· πιστεύουμε πάντως ότι τόσο η άρια της Λεονώρας στην Α' πράξη όσο και η άρια του Φλορεστάν στη Β' πράξη θα είχαν αναδειχθεί πολύ καλύτερα εάν είχαν υιοθετηθεί πιο αργοί ρυθμοί και είχαν συγκρατηθεί τα επίπεδα ηχητικής έντασης της ορχήστρας.

Πολύ σημαντικό προσόν τής καλά δεμένης διανομής ως σύνολο ήταν τα ευδιάκριτα ηχοχρώματα των τραγουδιστών που εξατομίκευαν τις αρετές της κάθε φωνής: της σοπράνο Μυρσίνης Μαργαρίτη (Μαρτσελίνα) και του τενόρου Χρήστου Κεχρή (Τζοακίνο), και των χαμηλών ανδρικών φωνών Γιώργου Ρούπα (Ρόκο), Βαγγέλη Μανιάτη (Δον Πιτσάρο) και Κώστα Ντότσικα (Δον Φερνάντο). Η υποστελεχωμένη στο ανδρικό τμήμα της χορωδία απέδωσε αναιμικά το χορωδιακό των φυλακισμένων στην Α' πράξη, ενώ ήταν σαφώς καλύτερη με όλες τις φωνές ενωμένες στο μεγάλο θριαμβευτικό κλείσιμο, στην ακροτελεύτια σκηνή της όπερας. 

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Μουσική