Έντυπη Έκδοση

Το «Xenia» του Πάνου Κούτρα βγαίνει στις αίθουσες

Μια ταινία γεμάτη ποίηση, αλλά και ρεαλισμό

Ο Πάνος Κούτρας μιλά για τη νέα του ταινία «Xenia», που βγαίνει στις αίθουσες σε λίγες μέρες

Ημέρα της αθηναϊκής πρεμιέρας του «Xenia» πλησιάζει και ο Πάνος Κούτρας, κλεισμένος στα γραφεία της εταιρείας διανομής Feelgood, υποδέχεται -αγόγγυστα- ανά εικοσάλεπτο δημοσιογράφους από κάθε είδους μέσο, έχοντας πλήρη συνείδηση πως όσα εγκώμια κι αν απέσπασε στις Κάνες, τη Βενετία, το Τορόντο ή το Κάρλοβι Βάρι κι όση προβολή κι αν καρπωθεί η ταινία του εδώ, «το ελληνικό κοινό, στην πλειονότητά του, αδιαφορεί για τον κινηματογράφο του δημιουργού».

Παντού το ίδιο δεν συμβαίνει; «Ναι, αλλά στη χώρα μας, λόγω παιδείας, η αδιαφορία για τέτοια έργα ήταν πάντα μεγαλύτερη. Εστω και βίαια, όμως, βγαίνουμε από την περίοδο που ο κόσμος δεν ήθελε να βασανίσει το μυαλό του, να σκεφτεί δύο φορές πάνω σε κάποιο πρόβλημα. Μέχρι πρότινος, η ελληνική κουλτούρα οριζόταν από το περιεχόμενο των μεσημεριανών τηλεοπτικών εκπομπών. Αυτό, ευτυχώς, άλλαξε. Τέτοιες εκπομπές προβάλλονται ακόμη, αλλά όταν μαζευόμαστε γύρω από ένα τραπέζι, δεν μονοπωλούν πια τις συζητήσεις μας»...

Η τέταρτη στη σειρά ταινία του Κούτρα δεν παραπέμπει σε κλασικό χολιγουντιανό μελόδραμα, όπως αυτά των Βίνσεντ Μινέλι, Ντάγκλας Σερκ και Νίκολας Ρέι που μελετούσε για το διδακτορικό του στη Σορβόνη, ούτε κουβαλά τη σκοτεινιά της υπέροχης, αιρετικής «Στρέλλας», που είδαμε το 2009, με πρωταγωνίστρια την τρανσέξουαλ Μίνα Ορφανού. Καρπός της επιθυμίας του να μιλήσει για τα δικά του νιάτα, το «Xenia» είναι μια ταινία δρόμου γεμάτη ποίηση, λυρισμό αλλά και βρόμικο ρεαλισμό, μέσα από την οποία αναδύεται η σχέση δύο νεαρών αδελφών ελληνοαλβανικής καταγωγής, μεγαλωμένων πριν την ώρα τους, παγιδευμένων σ' ένα νομικό κενό, χωρίς ιθαγένεια, που διασχίζουν απ' άκρη σ' άκρη την Ελλάδα αναζητώντας τον πατέρα που τα παράτησε από τα μικράτα τους.

Φωτεινή και μελαγχολική ταυτόχρονα, αποκαλυπτική της ξενοφοβίας, του ρατσισμού και της φτήνιας που μας ζώνει, με γενναίες δόσεις βίας, τρέλας και... παλιών ιταλικών επιτυχιών, με ζυγιασμένη εκπροσώπηση καλών και κακών χαρακτήρων και με εξαιρετικές ερμηνείες από τους πρωταγωνιστές -τους επίσης Ελληνοαλβανούς Κώστα Νικούλι και Νίκο Γκέλια-, η νέα του δημιουργία είναι ικανή να λατρευτεί και από τους γκέι και από τους στρέιτ, αφήνοντας σ' όλους μας μια γεύση γλυκόπικρη.

Σ' αυτή τη φάση, της προώθησης της ταινίας, «δεν είναι φρόνιμο να κουβεντιάζουμε για το φινάλε», λέει ο ίδιος, «αλλά όσοι την είδαν στο εξωτερικό, το βρήκαν χαρούμενο. Δεν διαφωνώ. Ωστόσο, ήδη από τότε που έγραφα το σενάριο, ήθελα οπωσδήποτε η τελευταία σκηνή να μη διαδραματίζεται ενώ ξημερώνει μια καινούργια μέρα, αλλά την ώρα του σούρουπου -σαν μια μεταφορά για τη νύχτα που ήρθε να σκεπάσει την Ελλάδα μετά τα χρόνια της φούσκας που διασχίσαμε. Αυτό λίγοι το πρόσεξαν, ενώ άλλοι διέκριναν προθέσεις για τις οποίες ήμουν ανύποπτος, γεγονός πολύ διασκεδαστικό! Οπως και να 'χει, το τέλος είναι ανοιχτό: δεν είναι σαφές αν ο μεγάλος αδελφός προκρίθηκε στο τάλεντ σόου στο οποίο τον ώθησε να συμμετάσχει ο μικρότερος, δεν είναι σίγουρο ότι ο τελευταίος είδε με σάρκα και οστά την Πάτι Μπράβο μπροστά του ή αν επρόκειτο για ακόμη μία ψευδαίσθηση, ούτε μαθαίνουμε ποτέ αν ο άντρας που κατάφεραν να εντοπίσουν οι δυο τους ήταν όντως εκείνος που τους εγκατέλειψε».

Ο Πάνος Κούτρας ξεκίνησε το σενάριο του «Xenia» πριν από την κρίση, το 2008. Στην πορεία μπήκε άραγε στον πειρασμό να εμπλουτίσει την ιστορία του με περισσότερες σχετικές αναφορές; «Μου συνέβη ακριβώς το αντίθετο. Μπήκα στον πειρασμό να τη βγάλω εντελώς από το κάδρο, αλλά γρήγορα κατάλαβα πως θα μας ακολουθεί για πάρα πολύ καιρό... Αλλωστε κι εμείς, που γυρίζουμε ταινίες τώρα, παιδιά της κρίσης είμαστε. Δεν μπορούσα να μη δείξω πώς ζει ένας μετανάστης σε μια χώρα όπου, βγαίνοντας κανείς από το σπίτι του, εισπράττει τόση βία και τόσο κακή διάθεση γύρω του. Οι επιθέσεις των χρυσαυγιτών στους ξένους ή τους ομοφυλόφιλους δεν έχουν κοπάσει, απλώς από μαζικές έγιναν μεμονωμένες -όπως αυτή στο Παγκράτι, τις προάλλες, που έσπασαν το πόδι ενός γκέι».

Γκέι ακτιβιστής στα νιάτα του και με μακρόχρονες σπουδές στο εξωτερικό, ο Κούτρας ξέρει πολύ καλά τι σημαίνει να νιώθεις ξένος και κυριολεκτικά και μεταφορικά. Δεν διακρίνει κάποια πρόοδο ως προς την αντιμετώπιση των ομοφυλόφιλων στο μεσοδιάστημα; «Πάντα στην ιστορία τα πράγματα προχωράνε μ' ένα βήμα μπρος και δύο βήματα πίσω... Υπάρχει δράση, υπάρχει και αντίδραση. Ναι μεν φτάσαμε να συζητάμε για το σύμφωνο συμβίωσης -είναι σκάνδαλο που δεν ψηφίστηκε από την κυβέρνηση, θα φάμε πρόστιμο γι' αυτό, αλλά δεν την νοιάζει- και την ίδια στιγμή τα φασιστοειδή βαράνε. Η Ελλάδα εξακολουθεί να είναι μάτσο κοινωνία. Οι Ελληνίδες λεσβίες, για παράδειγμα, μέχρι ν' ακουστεί η φωνή τους έχουν πολύ δρόμο να διανύσουν ακόμη. Κι όμως είναι πολύ δραστήριες. Στις ακτιβιστικές ομάδες, εκείνες βάζουν πλάτη!».

Μια ερώτηση ακόμα, καθώς το εικοσάλεπτο που μου αναλογούσε τελειώνει: γιατί ο ίδιος «φτύνει» σε συνεντεύξεις του την ελληνική οικογένεια; Τόσο στη «Στρέλλα» όσο και στο «Xenia» για τους οικογενειακούς δεσμούς μιλάει. «Εκείνο που φτύνω», εξηγεί, «είναι το αρχετυπικό, πατριαρχικό τρίπτυχο πατρίς-θρησκεία-οικογένεια, που εξακολουθεί να μας συνοδεύει. Γιατί γεννάει αντίστοιχα εθνικισμό-μισαλλοδοξία-δυσλειτουργία».

i info

Το «Xenia» θα προβληθεί στις 25.9 στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ «Νύχτες Πρεμιέρας», και από τις 2.10 βγαίνει στις αίθουσες.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Ταινίες/Σήριαλ/Παραγωγές
Σκηνοθέτες/Παραγωγοί
Φεστιβάλ