Έντυπη Έκδοση

ΚΑΤΑΛΟΝΙΑ: ΕΘΝΙΚΗ ΓΙΟΡΤΗ ΜΕ ΑΡΩΜΑ ΕΠΙΘΥΜΙΑΣ ΓΙΑ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ

Προς πολιτική ανυπακοή χωρίς τον ξενοδόχο

Σε αντίθεση με τη βρετανική κυβέρνηση, που άναψε το πράσινο φως για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος στη Σκοτία, η Μαδρίτη επικαλείται το ισπανικό Σύνταγμα και αποκλείει οποιαδήποτε τέτοια πιθανότητα

Με την προσοχή εστιασμένη σαφώς στο δημοψήφισμα στη Σκοτία, ο κόσμος έστρεψε πριν από λίγες μέρες το βλέμμα στη μεγάλη διαδήλωση στη Βαρκελώνη που με αφορμή την εθνική γιορτή της Καταλονίας φιλοδοξούσε να εμφανιστεί ως πρελούδιο μιας μελλοντικής ψηφοφορίας για την ανεξαρτητοποίηση της περιοχής από την Ισπανία.

Το κέντρο της Βαρκελώνης πλημμύρισε με τα κιτρινοκόκκινα χρώματα της καταλανικής σημαίας και οι διαδηλωτές σχημάτισαν ένα γιγάντιο «V» (για την ψηφοφορία αλλά και για τη νίκη).

Η διαδήλωση οργανώθηκε για τρίτη συνεχόμενη χρονιά με την ευκαιρία της Ντιάντα, της εθνικής γιορτής της Καταλονίας. Ωστόσο, σε αντίθεση με τη βρετανική κυβέρνηση, που άναψε το πράσινο φως για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος στη Σκοτία, η Μαδρίτη επικαλείται το ισπανικό Σύνταγμα και αποκλείει οποιαδήποτε τέτοια πιθανότητα.

Η αποσχιστική πορεία της Καταλονίας δεν είναι φυσικά καινούργια. Το 2012 το ένα εκατομμύριο των Καταλανών που συμμετείχαν στην κινητοποίηση ανάγκασαν την περιφερειακή κυβέρνηση να υποσχεθεί ότι θα οργανώσει δημοψήφισμα. Πέρσι οι διαδηλωτές σχημάτισαν μια ανθρώπινη αλυσίδα μήκους 400 χιλιομέτρων, υποχρεώνοντας τις καταλανικές αρχές να ορίσουν την ημερομηνία του δημοψηφίσματος, στις 9 του φετινού Νοέμβρη.

Στη μαζική κινητοποίηση της περασμένης εβδομάδας, εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι σχημάτισαν με τα σώματά τους ένα γιγαντιαίο «V» στις δύο κεντρικές λεωφόρους της Βαρκελώνης. Οι διοργανωτές είχαν καλέσει τους συμμετέχοντες «να γεμίσουν τους δρόμους για να γεμίσουν οι κάλπες».

Μάλιστα ο πρόεδρος της τοπικής κυβέρνησης, Αρτούρ Μας, επιμένει ότι η ψηφοφορία στην Καταλονία θα διεξαχθεί κανονικά, παρά την αντίθεση της κεντρικής κυβέρνησης.

Από το Κοινοβούλιο στο δικαστήριο

Το τοπικό Κοινοβούλιο αναμένεται ότι αργότερα θα εγκρίνει τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος μέσω σχετικού νομοσχεδίου που θα εισάγει ο Αρτούρ Μας. Ωστόσο, εξίσου βέβαιο είναι ότι η συντηρητική κυβέρνηση του Μαριάνο Ραχόι θα προσφύγει αμέσως στο Συνταγματικό Δικαστήριο για να ακυρώσει τη διαδικασία.

«Θέλετε η Καταλονία να αποτελεί ξεχωριστό κράτος;» και «Θέλετε αυτό το κράτος να είναι ανεξάρτητο;» είναι τα ερωτήματα πάνω στα οποία στηρίζει την εκστρατεία του ο πρόεδρος του κόμματος Δημοκρατική Αριστερά της Καταλονίας, Οριόλ Χουνκουέρας, ένας 45χρονος ιστορικός στο Αυτόνομο Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης και ενορχηστρωτής της πρωτοβουλίας διεξαγωγής δημοψηφίσματος.

Αν και γνωρίζει καλά ότι η διαδικασία δεν θα είναι εύκολη, επιμένει ότι το δημοψήφισμα αποτελεί «το καλύτερο δημοκρατικό μέσο» για να διερευνηθεί αν η πλειονότητα επιθυμεί πράγματι να αποσχιστεί από το ισπανικό βασίλειο. Λέει μάλιστα πως στον 21ο αιώνα είναι απαράδεκτο «το νομικό πλαίσιο να αποτελεί εμπόδιο για τη δημοκρατία». Δεν αρκεί οι ψηφοφόροι να δίνουν στους πολιτικούς μια εντολή κάθε τέσσερα χρόνια. Πρέπει να παίζουν άμεσα ρόλο στη λήψη αποφάσεων, ακόμη κι αν αυτή οδηγεί σε πολιτική ανυπακοή.

Στην πραγματικότητα, θα απαιτούνταν συνταγματική μεταρρύθμιση από το ισπανικό Κοινοβούλιο για να καταστεί δυνατή η διεξαγωγή δημοψηφίσματος και το 86% των βουλευτών στη Μαδρίτη απορρίπτουν κατηγορηματικά ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Ανάλογο σχέδιο της κυβέρνησης των Βάσκων απορρίφθηκε πριν από εννιά χρόνια. Μάλιστα η κεντρική κυβέρνηση θεωρεί ότι μια τέτοια «προσφορά» δεν είναι σε καμία περίπτωση αναγκαία. Ωστόσο ο Οριόλ Χουνκουέρας αντλεί ελπίδες από τα κράτη που δημιουργήθηκαν τις τελευταίες δεκαετίες και μοιράζεται τον ενθουσιασμό του με πολλούς στη βορειοανατολική Ισπανία.

Υπέρ του «ναι» σχεδόν το 57%

Αν και τα 5,5 από τα 7,5 εκατομμύρια των κατοίκων της Καταλονίας δεν γεννήθηκαν εκεί, το 60% αυτών προσδιορίζονται ως Καταλανοί κι ενώ μέχρι το 2010 μόλις το ένα πέμπτο τασσόταν υπέρ της ανεξαρτητοποίησης, σήμερα το ποσοστό αυτό φθάνει το 50%. Δημοσκοπήσεις προβλέπουν ότι το «ναι» στην ανεξαρτησία θα μπορούσε να συγκεντρώσει ποσοστό 57% στο δημοψήφισμα του Νοέμβρη, αν και εκτιμάται ότι πολλοί, με λίγη περισσότερη αυτονομία θα ήταν δεκτικοί στην παραμονή της Καταλονίας στην Ισπανία.

Το κίνημα ανεξαρτησίας της Καταλονίας γυρίζει πίσω στις μέρες της δικτατορίας του Φράνκο. Στη διάρκεια των 40 χρόνων της εξουσίας του η καταλανική γλώσσα είχε καταργηθεί. Ομως το 1978, τρία χρόνια μετά το θάνατο του Φράνκο, το βασίλειο της Ισπανίας ψήφισε δημοκρατικό Σύνταγμα, παραχωρώντας αυτονομία σε 17 περιοχές της χώρας. Η Καταλονία, όπως και οι υπόλοιπες, απέκτησε τότε το δικό της Σύνταγμα με κατοχυρωμένο το δικαίωμα αυτοδιακυβέρνησης. Από το 1980 οι Καταλανοί εκλέγουν το δικό τους Κοινοβούλιο, έχουν τις δικές τους δυνάμεις ασφαλείας και τα παιδιά τους διδάσκονται την καταλανική γλώσσα.

Πριν από μία δεκαετία ο σοσιαλιστής πρωθυπουργός, Χοσέ Λουίς Ροντρίγκεθ Θαπατέρο, έδωσε ώθηση στο κίνημα ανεξαρτητοποίησης των Καταλανών, υπαινισσόμενος ότι η αυτονομία της περιοχής τους θα μπορούσε να επεκταθεί.

«Σε μια συνταγματική δημοκρατία, δεν τίθεται θέμα αυτοδιάθεσης ή και απόσχισης από το κράτος ως σύνολο», λένε όσοι θεωρούν ότι η απόσχιση της Καταλονίας είναι ένα θέμα που δεν μπορεί να έχει ούτε πολιτικό αλλά ούτε και ηθικό έρεισμα.

Μάλιστα προκειμένου να αποκτήσουν λόγο και εκείνοι που αντιτίθενται στην ανεξαρτητοποίηση έχει δημιουργηθεί στη Βαρκελώνη η Societat Civil Catalana, με την ελπίδα, όπως λένε οι εκπρόσωποί της, να πολεμήσει «τον ιό του λαϊκισμού».

Σε κάθε περίπτωση, αναλυτές επισημαίνουν ότι η Σκοτία προκάλεσε μεγάλο πονοκέφαλο στη Μαδρίτη. Ενώ όμως το Λονδίνο πρόσφερε στους Σκοτσέζους την ελκυστική προοπτική της εκχώρησης ενισχυμένων αρμοδιοτήτων, ο Ραχόι ακολουθεί διαφορετική στρατηγική, προκειμένου να μην πυροδοτήσει ανάλογες αξιώσεις και από άλλες περιοχές, όπως η χώρα των Βάσκων, που πρόσφατα βγήκε από μια μακρά περίοδο εθνικιστικής βίας, με φόντο την απόσχιση.

(Πηγές: Spiegel-www.nytimes.com)

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Διεθνή
Με λέξεις-κλειδιά
Ισπανία
Σκοτία
Δημοψηφίσματα
Αναλύσεις