Έντυπη Έκδοση

Στα ίχνη υπόγειου θαλάμου-κρύπτης

Γαλάζια ούγια έχουν στο χιτώνα τους οι δύο πανύψηλες Καρυάτιδες του τάφου της Αμφίπολης, ενός μνημείου που δίνει συνεχώς νέα στοιχεία για συζήτηση χωρίς να αποκαλύπτει την ταυτότητα του προσώπου ή των προσώπων που έτυχαν τέτοιας μεγάλης ταφής.

Οι Καρυάτιδες της Αμφίπολης μιμούνται τις «αδελφές» τους από την Ακρόπολη Οι Καρυάτιδες της Αμφίπολης μιμούνται τις «αδελφές» τους από την Ακρόπολη Το καινούργιο στοιχείο που αποκαλύφθηκε χθες πέρα από τη λυγερόκορμη κορμοστασιά των καλοδουλεμένων Καρυατίδων είναι ότι «υπάρχουν ενδείξεις ενός τέταρτου χώρου», όπως δήλωσε η γ.γ. του ΥΠΠΟΑ Λίνα Μενδώνη, καθώς βρέθηκε μαρμάρινο θύρωμα, ανοίγματος 0,96 μ. στον τοίχο του τρίτου θαλάμου. Αρα, δεν είναι ο τρίτος θάλαμος ο νεκρικός, όπως από μέρες υπαινίσσονταν οι ανασκαφείς βλέποντας προφανώς βαθύτερα. Το άνοιγμα αυτό είναι πολύ μικρότερο, περίπου μισό από τα άλλα θυραία ανοίγματα (1,68 μ.) που έχουν ώς τώρα βρεθεί.

Σύμφωνα με το νέο αξονομετρικό σχέδιο του αρχιτέκτονα της ανασκαφής Μιχάλη Λεφαντζή, το μαρμάρινο άνοιγμα στον βόρειο τοίχο του τρίτου θαλάμου βρίσκεται μέσα στην επίχωση, δηλαδή σε πολύ χαμηλότερο επίπεδο από τα θυραία ανοίγματα των δύο άλλων θαλάμων (Α και Β), που σημαίνει πως είτε πρόκειται για κρύπτη-νεκρική κόγχη, ή οδηγεί σε έναν υπόγειο πιθανώς νεκρικό θάλαμο. Το ενδιαφέρον σε αυτό το σχέδιο είναι επίσης ότι μας δείχνει την ύπαρξη μιας ακόμη τρύπας στον τέταρτο διαχωριστικό τοίχο, αλλά όχι στο ίδιο σημείο με την τρύπα του τοίχου των Καρυατίδων, αλλά ακριβώς απέναντι.

Το παράδοξο στον τάφο της Αμφίπολης είναι ότι δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής πουθενά θυρόφυλλα, κοινώς πόρτες, ή τουλάχιστον δεν έχουν ακόμη εντοπιστεί στο δάπεδο ή στο υπέρθυρο τα στροφία που την ανοιγόκλειναν, αν π.χ. ήταν ξύλινη και έχει με τα χρόνια καταστραφεί. Είναι επίσης παράξενο αλλά όχι μοναδικό, ότι έχει τόσους επάλληλους χώρους. Στην ανατολική Μακεδονία και Θράκη έχουν βρεθεί τρεις τέσσερις τάφοι που θυμίζουν τα παλιά σπίτια της Αθήνας με τα δωμάτια εν σειρά, μας λέει ο κ. Ιορδάνης Δημακόπουλος. Ωστόσο, στη δυτική Μακεδονία όλοι οι επώνυμοι τάφοι είναι διθάλαμοι και έχουν μαρμάρινες θύρες, σύμφωνα με έγκυρο αρχαιολόγο. Υπάρχουν τάφοι, όπως ο τάφος της Κρίσεως, που υπαινίσσονται ζωγραφικά πόρτες και παράθυρα ενός άλλου χώρου, ο οποίος όμως στην πραγματικότητα δεν υπάρχει. Η περίπτωση του τάφου της Αμφίπολης δεν είναι αυτή, αφού ο τέταρτος χώρος φαίνεται πως είναι υπαρκτός και μάλιστα υπόγειος.

Εχουν ένα πόδι μπροστά όπως του Ερεχθείου και από το χιτώνα τους διαγράφεται το σώμα τους Εχουν ένα πόδι μπροστά όπως του Ερεχθείου και από το χιτώνα τους διαγράφεται το σώμα τους Γυρνώντας όμως στις Καρυάτιδες που ήρθαν στο φως μετά την αφαίρεση από μπροστά τους τριών ακόμη σειρών από τους πωρόλιθους του τοίχου σφράγισης, το ενδιαφέρον στρέφεται στα θραύσματα από τα χέρια τους που βρέθηκαν μέσα στην επίχωση. Σε ποια χρονική στιγμή και από τι κόπηκαν τα χέρια αυτά; Γιατί βρέθηκαν σε κατώτερα στρώματα από το πρόσωπο της δυτικής Καρυάτιδας; Αν η επίχωση είναι όντως τεχνητή πώς δεν βρέθηκαν (πρόσωπο και χέρια) στο ίδιο ανασκαφικό στρώμα, αλλά σε διαφορετικό; Με λίγα λόγια, τι προκάλεσε την αποκοπή και πτώση τους; Ολα αυτά έχουν σημασία για την ιστορία του μνημείου σε σχέση με τον νεκρό ή τους νεκρούς που «φιλοξενούνται» εκεί.

Ούτως ή άλλως, οι Καρυάτιδες είναι χάρμα οφθαλμών και δικαίως η αποκάλυψή τους έφερε δάκρυα χαράς και συγκίνησης στους ανασκαφείς, όπως δήλωσε η επικεφαλής τους Αικ. Περιστέρη. Οι ανάγλυφες αυτές Κόρες έχουν ύψος 2,27 μ., φορούν ποδήρη χιτώνα και μακρύ κροσσωτό (με κρόσσια) ιμάτιο και πλούσιες πτυχώσεις. Είναι πανύψηλες γιατί φορούν κοθόρνους, ζωγραφισμένους με κόκκινο και κίτρινο χρώμα. Εκτός από τις καλοδουλεμένες πτυχώσεις των ενδυμάτων τους εντυπωσιάζουν τα καλλίγραμμα και λεπτοκαμωμένα δάχτυλα των ποδιών τους.

Στο νέο αξονομετρικό σχέδιο του αρχιτέκτονα της ανασκαφής Μιχ. Λεφαντζή φαίνεται πως το θυραίο άνοιγμα (0,96 μ.) βρίσκεται μέσα στην επίχωση, άρα οδηγεί σε υπόγειο χώρο Στο νέο αξονομετρικό σχέδιο του αρχιτέκτονα της ανασκαφής Μιχ. Λεφαντζή φαίνεται πως το θυραίο άνοιγμα (0,96 μ.) βρίσκεται μέσα στην επίχωση, άρα οδηγεί σε υπόγειο χώρο Η στάση τους θυμίζει έντονα τις Καρυάτιδες του Ερεχθείου καθώς οι Κόρες της Αμφίπολης προβάλλουν ένα πόδι μπροστά όπως και αυτές της Ακρόπολης, ενώ μέσα από τα ενδύματά τους διαγράφεται όλο το πόδι σαν να είναι γυμνό. Ολοι τώρα συμφωνούν πως οι Κόρες αυτές είναι αρχαϊστικές, δηλαδή μιμούνται τις αρχαίες, κάτι που ήταν μόδα από τα τέλη του 4ου αι. π.Χ. μέχρι και τη ρωμαϊκή περίοδο. Ο καλλιτέχνης τις αποδίδει επάνω σε μαρμάρινα βάθρα μήκους 1,33μ. και πλάτους 0,68μ. τα οποία έχουν αποκαλυφθεί, προς το παρόν, σε ύψος περίπου 0,30μ. Η όψη των βάθρων είναι διαμορφωμένη με στέψεις και ορθοστάτες. Ηταν βαμμένα κόκκινα αφού ίχνη κόκκινου χρώματος βρέθηκαν στο βάθρο της ανατολικής Καρυάτιδας. Η απόσταση μεταξύ των δύο βάθρων είναι 1,68μ., όσο και το θυραίο άνοιγμα του τοίχου της πρόσοψης με τις Σφίγγες.

Αυτή τη στιγμή η ανασκαφική ομάδα έχει ρίξει όλο το βάρος της στον τρίτο θάλαμο για να πλησιάσει και στη λύση του αινίγματος. Εκεί έγινε γεωτρητικός δειγματοληπτικός έλεγχος, με χειροκίνητο γεωτρύπανο, σε προεπιλεγμένες θέσεις κι έτσι αποκαλύφθηκε το μικρό θυραίο άνοιγμα που κατηφορίζει σε άλλο υπόγειο χώρο. Εγιναν και μετρήσεις ως προς την περιεκτικότητα του αέρα, στο εσωτερικό του και προέκυψε ότι υπάρχει αρκετό οξυγόνο, αυξημένα ποσοστά υγρασίας (87%) και η θερμοκρασία κυμαίνεται από 21,5 ώς 22,70C. Συνεπώς, ουδέν πρόβλημα υφίσταται για τους εργαζομένους στο εσωτερικό του.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Ευρήματα/Ανασκαφές/Ανακαλύψεις
Αρχαιολογία